W poniedziałek, 26 czerwca br., minister obrony Danii Troels Lund Poulsen poinformował, że flota samolotów wielozadaniowych F-16AM/BM królewskich wojsk lotniczych (Flyvevåbnet) zostanie wycofana z eksploatacji 2 lata wcześniej, niż zakładano (w 2025, a nie w 2027), a pierwsze egzemplarze zostaną przekazane walczącej Ukrainie najwcześniej na początku 2024 roku.
Zdjęcie: Flyvevåbnet
Jest to zmiana decyzji ówczesnego ministra Mortena Bødskova z niemal sprzed roku, a dokładniej z 20 czerwca 2022, ogłoszonej w związku z trwającą pełnoskalową wojną rosyjsko-ukraińską i pogorszeniem się sytuacji bezpieczeństwa w regionie Morza Bałtyckiego. Jednak wówczas nie przewidywano dostaw sprzętowych do Ukrainy obejmujących nowoczesne zachodnie samoloty bojowe.
Troels Lund Poulsen ogłosił również, że Flyvevåbnet rozpoczęły obiecane szkolenia pierwszych ukraińskich pilotów na samoloty F-16, które potrwają 6-8 miesięcy (na 13. posiedzeniu Grupy Kontaktowej do spraw Obrony Ukrainy, 15 czerwca br., rozmawiano również o szkoleniach naziemnego personelu technicznego).
Wcześniej, 12 czerwca br., Michael Aastrup Jensen, przewodniczący komisji ds. polityki zagranicznej w Folketinget (jednoizbowym parlamencie Królestwa Danii) na spotkaniu zorganizowanym w siedzibie konserwatywnego i Hudson Institute w Waszyngtonie zadeklarował, że duńskie F-16AM/BM będą dostępne dla Ukrainy tylko po rozpoczęciu dostaw pierwszych F-35A Lightning II, co ma rozpocząć się jesienią br.
Teraz padła deklaracja, że będzie to początek 2024, ale aby do tego doszło, Stany Zjednoczone, jako państwo-producent musi wydać na to zgodę. Wydaje się, że będzie to jedynie formalność, gdyż 19 maja br. doradca prezydenta USA ds. bezpieczeństwa narodowego Jake Sullivan informował na konferencji prasowej, że USA zgodzą się, aby zachodni sojusznicy mogli przekazywać Ukrainie samoloty tego typu. Wsparcie programu szkoleniowego zadeklarowały Wielka Brytania, Francja, Belgia, Królestwo Niderlandów, Dania i Portugalia, a także Polska.
Kolejnym państwem, które może przekazywać Ukrainie wycofywane F-16 jest właśnie Królestwo Niderlandów, ale nie zostało to jeszcze potwierdzone przez czynniki oficjalne (Niderlandy zerwały umowę z Draken International na sprzedaż F-16?).
Królewskie duńskie wojska lotnicze dysponują 29 F-16AM/BM (16 kolejnych pozostaje w rezerwie). W latach 1980. Dania zakupiła jeszcze pierwotnie 77 F-16A/B, a 62 z nich zostało zmodernizowanych w ramach programu MLU (Mid-Life Update) do standardu AM/BM w latach 1995-2005. 27 października 2016 jeden z nich uległ katastrofie. Wszystkie duńskie F-16 są przypisane do 727. i 730. Eskadry Skrzydła Myśliwskiego, stacjonującego w bazie lotniczej w Skrydstrup w okręgu Jutlandia Południowa.
Zostaną zastąpione przez 27 F-35A Lightning II, z których 6 egzemplarzy zostało już wyprodukowanych, ale nadal przebywają na terytorium USA, w międzynarodowym ośrodku szkoleniowym w bazie lotniczej Luke, w stanie Arizona, gdzie wspierają program szkoleń duńskich pilotów. Jak dotąd wylatały ponad 2000 godzin (Montaż pierwszego belgijskiego F-35A).
Na koniec warto dodać, że pozyskaniem wycofywanych duńskich F-16AM/BM zainteresowana jest Kolumbia, co wyrazili jej przedstawiciele podczas międzynarodowej wystawy lotniczej Paris Air Show 2023, a właściwie Le Salon International de l’Aéronautique et de l’Espace (SIAE) na lotnisku Paris-Le Bourget, która miała miejsce 19-25 czerwca br. Rząd w Bogocie szuka dostawcy 12 samolotów wielozadaniowych dla następców 19 myśliwców IAI Kfir (w wersjach C.10, C.12 i TC.12), będących głęboką modyfikacją francuskich Dassault Mirage 5, po fiasku pozyskania Rafale z Francji i Gripenów ze Szwecji. Obecnie, oferentem jest także Lockheed Martin z fabrycznie nowymi F-16C/D Block 70/72.