30 czerwca ministerstwo obrony Królestwa Niderlandów opublikowała informację o zawarciu porozumienia z amerykańską spółką Draken International w sprawie sprzedaży 12 używanych samolotów wielozadaniowych F-16AM/BM z opcją na 28 kolejnych. Spółka z siedzibą w Lakeland na Florydzie specjalizuje się w usługach szkolenia pilotów wojskowych. Do tego celu dysponuje flotą około 70 samolotów A-4 Skyhawk, L-159A ALCA, Dassault Mirage F1, MiG-21BIS i Atlas Cheetah, pozyskanych na rynku wtórnym.
Ministerstwo obrony Królestwa Niderlandów porozumiało się z amerykańską spółką Draken International w sprawie sprzedaży dwunastu używanych samolotów wielozadaniowych F-16AM/BM / Zdjęcie: Michał Adamowski
Zakupione samoloty będą pełnić rolę tzw. agresorów podczas realistycznych ćwiczeń na podstawie zakontraktowanych usług z wojskami lotniczymi (US Air Force, USAF) i marynarką wojenną (US Navy) Stanów Zjednoczonych. Usługi te są zamawiane przez siły zbrojne, równolegle z utrzymywaniem własnych eskadr agresorów. Ostatnia umowa z 25 października 2019, zawarta nie tylko z Draken International, ale także konkurencyjnymi spółkami Air USA, Airborne Tactical Advantage Company, Tactical Air Support i Top Aces miała wartość aż 6,4 mld USD i obowiązuje do października 2024, wymagając nalotu wynoszącego 40-50 tys. godzin rocznie (F-35 w eskadrze agresorów).
Podpisanie stosownej umowy pomiędzy resortem obrony Niderlandów a Draken International jest planowane w połowie tego roku (a więc niebawem), a transfer 12 samolotów wraz z niezbędnych wyposażeniem zaplanowano na 2022, gdy te zostaną wycofane z eksploatacji w królewskich niderlandzkich wojskach lotniczych (Koninklijke Luchtmacht). Kolejne 28 samolotów zostanie dostarczone po 2024, gdy również zostaną skreślone ze stanu Koninklijke Luchtmacht.
Sprzedaż została zatwierdzona przez Unię Europejską, zgodnie ze wspólnym stanowiskiem Rady UE 2008/944/WPZiB z 8 grudnia 2008, określającym wspólne zasady kontroli wywozu technologii wojskowych i sprzętu wojskowego oraz Dyrektoriat do spraw Kontroli Obrotu Specjalnego amerykańskiego Departamentu Stanu (DDTC), zgodnie z zasadami ustawy o międzynarodowym handlu uzbrojeniem ITAR (International Traffic in Arms Regulations).
Sprzedaż niderlandzkich F-16AM/BM jest elementem programu ELOT (End Life of Type), który ma na celu całkowite wycofanie tych samolotów. Co ciekawe, w ramach tego programu, w sierpniu 2020 do Belgii sprzedano jeden egzemplarz. Wydaje się, że miało to związek z koniecznością zastąpienia belgijskiego F-16AM, który spłonął 11 października 2018 w wyniku wypadku (Pożar belgijskiego F-16AM).
F-16AM/BM będą sukcesywnie zastępowane przez 46 zamówionych samolotów wielozadaniowych F-35A Lightning II, których dostawy rozpoczęto pod koniec 2019, a ich zakończenie ma nastąpić do 2023. Obecnie w kraju znajdują się cztery F-35A, a dwa kolejne stacjonują w amerykańskiej bazie lotniczej Luke, gdzie służą do szkoleń (Kolejne F-35 dla Holandii).
Wraz z nabyciem eks-niderlandzkich F-16, Draken International stanie się drugim prywatnym operatorem samolotów tego typu. Pod koniec stycznia br. kanadyjska Top Aces z siedzibą w Montrealu odebrała pierwsze 4 z 29 zamówionych eks-izraelskich F-16A/B Netz (Izrael negocjuje sprzedaż F-16 do Kanady).
Na potrzeby usług Top Aces zakupione F-16 przechodzą modernizację obejmującą integrację nowego komputera głównego, radaru z anteną z aktywnym skanowaniem elektronicznym AESA, łącza wymiany danych Link-16 oraz nowych nahełmowych wyświetlaczy dla pilotów. Wydaje się, że podobne prace będą musiały przejść nowe samoloty Draken International.
Innym aspektem są koszty eksploatacji, które dla samolotów 4. generacji są wyższe od obecnie użytkowanych prywatnie samolotów 3. generacji. Być może Departament Obrony USA uruchomi specjalny fundusz celowy, aby wesprzeć programy szkoleniowe w ramach zamawianych usług, zwłaszcza, że spółka Air USA ogłosiła zakup od Australii 42 egzemplarzy F/A-18A/B Hornet (Australia sprzedaje Hornety).