W czwartek, 25 czerwca 2026, rosyjska państwowa korporacja Rostiech poinformowała, że wchodząca w jej skład Zjednoczona Korporacja Lotnicza OAK oblatała pierwszy prototyp lekkiego samolotu bojowego Jak-130M, będącego rozwinięciem szkolno-bojowego Jak-130 (w kodzie NATO: Mitten).
Zdjęcia: OAK
Montaż końcowy samolotu rozpoczęto w lutym 2025, a w październiku został zakończony i rozpoczęto przygotowania do prób naziemnych.
Samolot oblatano z lotniska przyzakładowego Irkuckich Zakładów Lotnicze (Irkuckij Awiacionnyj Zawod, IAZ) z Irkucka, należących do Biura Konstrukcyjnego im. A.S. Jakowlewa (część Rostiech). Pilotowała go załoga złożona z pilota doświadczalnego klasy pierwszej Aleksandra Guskowa i zasłużonego pilota doświadczalnego Andrieja Woropajewa.
Według relacji Aleksandra Guskowa, lot trwał około 50 minut i odbywał się na wysokości do 2000 metrów z prędkością do 600 km/h. Lot został w pełni ukończona, a do pracy samolotu nie zgłoszono żadnych uwag.
Pierwszy lot Jak-130M stanowi ważny kamień milowy w rozwoju rosyjskich samolotów szkolno-bojowych. Samolot łączy w sobie nowoczesną technologię, rozszerzoną funkcjonalność i wysoki potencjał, aby sprostać szerokiemu zakresowi misji realizowanych przez klientów – powiedział Giennadij Abramenkow, wiceminister przemysłu i handlu Federacji Rosyjskiej.
Jak-130M to zmodernizowany samolot szkolno-bojowy o rozszerzonych możliwościach bojowych. Opiera się na modelu Jak-130, który jest wykorzystywany przez Siły Powietrzno-Kosmiczne Federacji Rosyjskiej (WKS) w liczbie ponad 123 egzemplarzy (14 zamówionych i 5 utraconych w wypadkach), 10 zamówionych przez Lotnictwo Marynarki Wojennej Rosji i sił powietrznych kilku użytkowników eksportowych: Algierii (18 dostarczonych), Białorusi (12 dostarczonych, ale jeden utracony w wypadku), Bangladeszu (16 zamówionych, ale 4 utracone w wypadkach), Etiopii (6 dostarczone, 4 zamówione), Iranu (12 dostarczonych, ale jeden zestrzelony przez Izrael), Laosu (dostarczono 4 z 10, ale jeden utracono w wypadku), Mjanmy (18), Syrii (36 zamówionych, ale dostawy wstrzymano ze względu na wojnę domową) i Wietnamu (12 dostarczonych, ale dwa utracone w wypadkach).
Wygląda jak znany Jak-130, ale jego charakterystyka jest zupełnie nowa, biorąc pod uwagę dzisiejsze wymagania, rzeczywiste doświadczenia bojowe i przyszłość lotnictwa bojowego. Posiada zaawansowane systemy pokładowe, nowoczesny radar i kompleksowy zestaw uzbrojenia, obejmujący uzbrojenie powietrze-powietrze i powietrze-ziemia. To teraz dwa w jednym: nie tylko samolot szkoleniowy, ale pełnoprawny lekki myśliwiec, znacznie przewyższający możliwości swojego poprzednika – zauważył Rostiech.
Modernizacja umożliwi mu pełne wykonywanie zadań szkoleniowych i bojowych w każdych warunkach pogodowych, w dzień i w nocy, na poziomie nowoczesnych systemów lotniczych. Misje bojowe Jak-130M obejmują niszczenie celów naziemnych i powietrznych, w tym ciężkich bezzałogowych statków powietrznych – podkreślił Wadim Badiecha, dyrektor generalny OAK.
W listopadzie 2025 roku OAK i OAO RosOboronEksport zaprezentowały prototyp Jak-130M podczas pokazów i wystawy lotniczej Dubai Airshow 2025 w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Kraje już eksploatujące Jak-130 oraz nowi klienci planujący rozbudowę floty Sił Powietrznych o nowoczesne samoloty wyrazili zainteresowanie zakupem samolotu.
Wasilij Prutkowski, dyrektor Biura Konstrukcyjnego im. A.S. Jakowlewa, ogłosił wówczas plany przygotowania do lotów trzech prototypów Jak-130M do końca 2026 i zapowiedział również przedłużenie programu testowego do 2028.
Jak-130M podczas Dubai Air Show 2025 / Zdjęcia: Archiwum MILMAG
Jak-130M jest wyposażony w silnik Ał-222-25 o zwiększonym ciągu, produkowany przez Zjednoczoną Korporację Silnikową z Rostiechu. Ten seryjnie produkowany, bezdopalaczowy silnik turboodrzutowy zapewnia ciąg 2500 kgf (24,5 kN) przy maksymalnej mocy i zmniejszonym zużyciu paliwa. Cyfrowy system automatycznego sterowania i monitorowania zapewnia wysoką niezawodność zespołu napędowego.
Jak-130M otrzymał także stację radiolokacyjną BRLS-130R z anteną z aktywnym skanowaniem elektronicznym AESA (ros. AFAR), system samoobrony Prezydent-S130 z rodziny Ł370 Witebsk, nowy system optoelektroniczny SOLT-130K oraz zmodyfikowany podsystem łączności i wymiany informacji KSS-130.
W planach jest zintegrowanie z samolotem szerokiego wachlarza dostępnych środków bojowych, zachowując funkcję szkolenia zaawansowanego dla przyszłych pilotów samolotów wielozadaniowych 4. oraz 5. generacji.
Обновленный Як-130 встал на крыло
Сегодня в воздух впервые поднялся опытный учебно-боевой самолет Як-130М. Его первый полет продлился 50 минут. Машина штатно выполнила все маневры на высотах до 2 километров..
Полный текст в МАХ:https://t.co/8GW6gYes5P pic.twitter.com/VgCwDMHYQ7
— Александр Коц (@sashakots) June 25, 2026