W piątek, 24 lipca 2026, jak poinformował Instytut Pamięci Narodowej (IPN), Prokurator Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Warszawie, w toku śledztwa prowadzonego w sprawie represji stosowanych w latach 1951–1953 przez funkcjonariuszy Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego i Zarządu Głównego Informacji Wojska Polskiego wobec osób biorących udział w działalności niepodległościowej, uzyskał opinię biegłych z zakresu genetyki sądowej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, która jednoznacznie wskazuje, że na terenie kwatery „Ł” Cmentarza Powązkowskiego w Warszawie odnaleziono szczątki podporucznika Mieczysława Dziemieszkiewicza ps. Rój (1925-1951).
Żołnierz Narodowych Sił Zbrojnych i Narodowego Zjednoczenia Wojskowego, dowódca jednego z najdłużej walczących oddziałów podziemia niepodległościowego. Legenda za życia, symbol walki z komunistycznym zniewoleniem. Po wstąpieniu do oddziału NSZ–NZW ppor. Mariana Kraśniewskiego „Burzy” – jako dowódca patrolu Pogotowia Akcji Specjalnej na teren powiatu Ciechanów – Dziemieszkiewicz prowadził bardzo aktywne działania zbrojne, miał na koncie kilkadziesiąt akcji przeciwko UB, MO i KBW. Za zasługi w walce z reżimem komunistycznym w 1945 r. „Rój” odznaczony został przez dowództwo Krzyżem Walecznych / Zdjęcie: IPN
O godz. 11.00 w Centralnym Przystanku Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Warszawie (ul. Marszałkowska 107) odbyła się konferencja prasowa z udziałem zastępców prezesa IPN: dr. hab. Karola Polejowskiego, dr. hab. Krzysztofa Szwagrzyka oraz prokuratora Andrzeja Pozorskiego, dyrektora Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.
Starszy sierżant (pośmiertnie podporucznik), dowódca patrolu Pogotowia Akcji Specjalnej Narodowego Zjednoczenia Wojskowego, Mieczysław Dziemieszkiewicz ps. Rój, zdradzony przez agenturę UB, razem z Bronisławem Gniazdowskim Mazurem, poległ w nocy z 13 na 14 kwietnia 1951 w Szyszkach koło Pułtuska w walce z grupą operacyjną UB–KBW liczącą ok. 300 żołnierzy.
Ciało Mieczysława Dziemieszkiewicza zostało następnie przewiezione do PUBP w Pułtusku, gdzie wykonano m.in. sekcję zwłok i zdjęcia pośmiertne.
Po wykonaniu tych czynności funkcjonariusze UB przewieźli ciało Mieczysława Dziemieszkiewicza do Warszawy, najprawdopodobniej do gmachu WUBP przy ul. Sierakowskiego, gdzie było okazywane, m.in. matce Stefanii Dziemieszkiewicz, najprawdopodobniej w celu identyfikacji.
Od 1951 miejsce, czas i sposób pochówku podporucznika Roja nie były znane, aż do 2026, gdy uzyskano identyfikację DNA.
Podczas prac ekshumacyjnych, prowadzonych na terenie kwatery „Ł” Cmentarza Powązkowskiego w Warszawie, przy szczątkach ludzkich nr 229 ujawniono m.in. artefakt, który po przeprowadzeniu prac konserwatorskich okazał się być orzełkiem z pozostałościami sukna koloru czarnego. Znaleziony przedmiot był podobny do orzełka na czarnym berecie, który widniał na zainscenizowanym pośmiertnym zdjęciu Mieczysława Dziemieszkiewicza, wykonanym w 1951 na terenie PUBP w Pułtusku.
Odnalezienie orzełka ze skrawkami materiału przy ekshumowanych szczątkach i porównanie tego przedmiotu ze zdjęciem pośmiertnym Mieczysława Dziemieszkiewicza zainspirowały prokuratora prowadzącego śledztwo, aby profil DNA wyodrębniony z odnalezionych szczątków ludzkich porównać z profilami DNA pobranymi od członków rodziny podporucznika Roja. Po przeprowadzeniu porównawczych badań przez biegłych z zakresu genetyki sądowej okazało się, że profil dowodowy z typowanego szkieletu nr 229 jest „rwany” i w celu definitywnego potwierdzenia albo wykluczenia tożsamości, koniecznym było zabezpieczenie dodatkowego materiału porównawczego, bowiem dotychczas uzyskany od żyjących krewnych Mieczysława Dziemieszkiewicza był niewystarczający.
W tym celu w maju br., prokurator Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Warszawie z udziałem antropologa i genetyka z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, pobrał materiał ekshumacyjny od matki i siostry Mieczysława Dziemieszkiewicza, które spoczywają w jednym grobie na Cmentarzu Parafialnym w Makowie Mazowieckim.
Pobrany materiał okazał się decydującym dla uzyskania jednoznacznej identyfikacji Mieczysława Dziemieszkiewicza, co zostało udokumentowane opinią biegłych z zakresu genetyki sądowej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie z dnia 6 lipca 2026.
Podporucznik Mieczysław Dziemieszkiewicz, to kolejna zidentyfikowana ofiara represji państwa komunistycznego, wśród blisko osiemdziesięciu innych odnalezionych dotąd przez Instytut Pamięci Narodowej na terenie kwatery „Ł” Cmentarza Powązkowskiego w Warszawie.
Bracia, nie wolno nam spocząć ani na chwilę. Wszyscy na front do walki z komuną w Polsce. Polacy i Polki, jednoczmy się, żyjmy w zgodzie, nie zdradzajmy tajemnic, które tak często decydują o naszym spokoju, o naszej wolności. […] Pamiętaj! Armia Podziemna żyje i walczy o wolność Narodu Polskiego i walczyć będzie aż do zwycięstwa”– pisał w ulotce z sierpnia 1950.
Decyzją nr 16/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 lutego 2018, 5. Mazowiecka Brygada Obrony Terytorialnej przyjęła imię st. sierż. Mieczysława Dziemieszkiewicza, ps. Rój, od maja 2021 imię ppor. Mieczysława Dziemieszkiewicza, ps. Rój.
Więcej informacji o Mieczysławie Dziemieszkiewiczu ps. Rój na stronie IPN.
