W piątek, 21 sierpnia 2026, szwedzka spółka Saab Defence and Security zaprezentowała w mediach społecznościowych krótkie, bo 11-sekundowe nagranie, prezentujące częściowo makietę (?) bezzałogowego samolotu bojowego opracowywanego w szwedzkim programie koncepcyjnym KFS (Konceptprogram Framtida Stridsflygsystem) o kryptonimie Vägval.
Zdjęcie: Saab Defence and Security
Do materiału wideo, który można obejrzeć poniżej, załączono krótki opis:
Przyszłość walki powietrznej to nie tylko pojedynczy samolot – to spójny system systemów.
Z dumą prezentujemy naszą koncepcję przyszłego Bezzałogowego Systemu Myśliwskiego. Bazując na szwedzkim dziedzictwie lotniczym, platforma ta została zaprojektowana do współpracy z załogowymi statkami powietrznymi, zapewniając maksymalną elastyczność i bezpieczeństwo w najbardziej wymagających warunkach.
Zaprojektowana z myślą o operacjach wielodomenowych i współpracy w przestrzeni powietrznej, lądowej, morskiej, kosmicznej i cyberprzestrzeni.
Wideo: Saab Defence and Security
To co można zauważyć na podstawie powyższego materiału wideo, to kadłub o cechach obniżonej wykrywalności (stealth), podwójny wlot powietrza do pojedynczego silnika turbowentylatorowego z ząbkowaną dyszą wylotową czy numer taktyczny A3-01. Ostatnie ujęcie wskazuje, że jest to pełnowymiarowa makieta do testów aerodynamicznych i prezentacji na targach zbrojeniowych niż demonstrator technologii czy prototyp.
Przypomnijmy, że 14 października 2025 urząd zamówień obronnych FMV (Försvarets materielverk) Ministerstwa Obrony Królestwa Szwecji informował o zawarciu umowy o wartości 2,676 mld SEK (wówczas 1,034 mld zł) z Saabem na kontynuację prac w programie koncepcyjnym samolotu bojowego nowej generacji KFS Vägval. Partnerem strategicznym jest brytyjska międzynarodowa spółka GKN Aerospace, jak również inne podmioty przemysłowe.
Jak wówczas informowano, rozszerzona umowa z Saabem obejmuje badania koncepcyjne, rozwój technologii i prace z nad budową lotnego demonstratora technologii, w ramach którego będzie można testować i weryfikować zakładane właściwości opracowywanej technologii. Prace projektowe nad tą umową potrwają do trzeciego kwartału 2026, natomiast prace demonstracyjne trwają do 2027 i będą obejmują pierwsze loty testowe. Poza wymienionymi podmiotami, Saab współpracuje także bezpośrednio ze szwedzkimi siłami zbrojnymi oraz Szwedzką Agencją Badań Obronnych (Totalförsvarets forskningsinstitut, FOI).
Umowa bazowa o nieujawnionej wartości w tej sprawie została zawarta 22 marca 2024. Co ciekawe, wcześniej 7 lutego tego samego roku pojawiły się fotografie testowanego w tunelu aerodynamicznym modelu w skali ponaddźwiękowego bezzałogowego statku latającego FCAS (Future Combat Air System). Jest to ciekawe, zwłaszcza że w ramach prac nad koncepcją KFS Vägval brany pod uwagę jest wariant zarówno załogowy jak i bezzałogowy. Jednak zaprezentowana makieta/model znacząco różni się od testowanego FCAS.
Program KFS Vägval ma na celu stworzenie podstaw do podejmowania decyzji o tym, w jaki sposób szwedzki potencjał myśliwski powinien być rozwijany po 2040. Prace obejmują badania, rozwój technologii oraz demonstratory do testów na ziemi i w locie.
AKTUALIZACJA
Potwierdzenie, że jest to makieta. Ponadto, Saab buduje prototyp A1 z usterzeniem z obecnym statusem 50% ukończenia. Oblot ma nastąpić do końca 2027 z lotniska na poligonie FMV Vidsel w regionie Norrbotten w północnej Szwecji.
🇸🇪 Saabs mockup of unmanned aircraft concept "A3".
Saab is now building "A1". A similar design but with fins. Gripen-size & Gripen engine. About 50% constructed.
First flight at Vidsel hopefully before end of 2027.
Corren's coverage: https://t.co/IqQhJKtw9X
📷Annie Hogner pic.twitter.com/i34HqRxBHl
— Gripen News (@GripenNews) August 21, 2026