Od 1 lipca 2026 Wojska Obrony Terytorialnej (WOT) rozpoczynają kolejny etap wzmacniania bezpieczeństwa wschodniej i północno-wschodniej granicy Rzeczypospolitej Polskiej. W strukturach formacji rozwijany jest Komponent Obrony Pogranicza (KOP) – wyspecjalizowana struktura, którą tworzą cztery brygady WOT: 1. Podlaska Brygada Obrony Terytorialnej (1. PBOT), 4. Warmińsko-Mazurska Brygada Obrony Terytorialnej (4. M-MBOT), 19. Nadbużańska Brygada Obrony Terytorialnej (19. NBOT) oraz 20. Przemyska Brygada Obrony Terytorialnej (20. PBOT).
Zdjęcia: DWOT
Nowa struktura to odpowiedź na współczesne wyzwania bezpieczeństwa, zagrożenia hybrydowe oraz potrzebę dalszego wzmacniania odporności państwa w rejonach przygranicznych. Komponent Obrony Pogranicza będzie jednym z kluczowych elementów systemu bezpieczeństwa na wschodniej flance Polski, łącząc lokalny charakter służby terytorialnej z nowoczesnymi zdolnościami niezbędnymi na współczesnym polu walki.
Od 1 lipca Brygady Obrony Terytorialnej przeformują się w Brygady Obrony Pogranicza. To ważny moment nie tylko dla tych jednostek, ale dla całych Wojsk Obrony Terytorialnej. Zmiany obejmują bowiem szerszy proces budowy wyspecjalizowanego komponentu, którego zadaniem będzie zabezpieczenie granicy państwowej, wsparcie lokalnych społeczności oraz współdziałanie z innymi służbami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo Rzeczypospolitej.
Komponent Obrony Pogranicza tworzyć będą bataliony obrony pogranicza rozmieszczone w rejonach odpowiedzialności czterech brygad. W jego skład wejdą bataliony 1. Podlaskiej Brygady OP, 4. Warmińsko-Mazurskiej Brygady OP, 19. Nadbużańskiej Brygady OP oraz 20. Przemyskiej Brygady OP. To wzmocnienie potencjału WOT na obszarach, gdzie znajomość terenu, szybka reakcja i stała obecność żołnierzy mają szczególne znaczenie.
Przeformowanie brygad to nie tylko zmiana nazw. To nowe zadania, rozwój struktur, dostosowanie systemu szkolenia oraz budowa zdolności odpowiadających realnym zagrożeniom. W ramach Komponentu Obrony Pogranicza rozwijane będą m.in. zdolności rozpoznawcze, wsparcie ogniowe, wykorzystanie bezzałogowych systemów, przeciwdziałanie bezzałogowym statkom powietrznym oraz zabezpieczenie logistyczne.
Komponent Obrony Pogranicza to ważny krok w rozwoju Wojsk Obrony Terytorialnej i wzmocnieniu bezpieczeństwa państwa. Terytorialsi służą tam, gdzie mieszkają, pracują i szkolą się na co dzień. Znają teren, lokalne społeczności i specyfikę regionów przygranicznych. Dziś te doświadczenia łączymy z nowymi strukturami, zadaniami i zdolnościami, aby jeszcze skuteczniej odpowiadać na wyzwania współczesnego środowiska bezpieczeństwa – podkreśla rzecznik prasowy Wojsk Obrony Terytorialnej mjr Rafał Rylich.
Tworzenie Komponentu Obrony Pogranicza nawiązuje do chlubnych tradycji Korpusu Ochrony Pogranicza, który w II Rzeczypospolitej odpowiadał za ochronę granic państwa. Dziś tę ideę kontynuują żołnierze Wojsk Obrony Terytorialnej – nowocześnie wyposażeni, wyszkoleni i zakorzenieni w lokalnych społecznościach.
Nowa struktura wpisuje się również w działania związane z Narodowym Programem Odstraszania i Obrony Tarcza Wschód. Komponent Obrony Pogranicza ma wzmacniać bezpieczeństwo wschodniej i północno-wschodniej granicy, wspierać ochronę infrastruktury oraz zwiększać zdolność państwa do reagowania na sytuacje kryzysowe.
Bezpieczeństwo zaczyna się na granicy. Od 1 lipca 2026 roku Wojska Obrony Terytorialnej wchodzą w kolejny etap rozwoju – oparty na tradycji, doświadczeniu i nowoczesnych zdolnościach, które będą wspierać obronę Rzeczypospolitej Polskiej.
Koncepcja utworzenia Komponentu Obrony Pogranicza w Wojskach Obrony Terytorialnej została zatwierdzona przez wicepremiera i ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza w dniu 31 października 2025.
Pierwszą wersję koncepcji zatwierdził podczas uroczystości w Kolnie 24 września 2022 ówczesny minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak. Zakładała ona wówczas, że Komponent Ochrony Pogranicza WOT ma składać się z 10 batalionów, czyli docelowo 7500 żołnierzy spośród czterech Brygad Obrony Terytorialnej z wschodnich województw: 1. Podlaskiej, 2. Lubelskiej, 3. Podkarpackiej i 4. Warmińsko-Mazurskiej (W międzyczasie powstały jednak nowe brygady OT m.in. właśnie 19. Nadbużańska i 20. Przemyska – przyp. red.).
W czasie pokoju zapewni on wsparcie Straży Granicznej (SG), a w czasie wojny do zadań będzie należeć bezpośrednia obrona granicy państwowej. Bataliony zostaną silnie wyposażone w bezzałogowe systemy powietrze, a w ich ramach będą działać pododdziały K-9 i konne. Tradycją, Komponent Ochrony Pogranicza będzie powiązany z działaniami przedwojennego Korpusu Ochrony Pogranicza (KOP), a zgodnie z decyzją ogłoszoną 31 lipca 2024, KOP WOT będzie nosił imię poległego na wschodniej granicy śp. sierżanta Mateusza Sitka.
🛡️ KOP – nowy rozdział w historii WOT.
Od 1 lipca cztery brygady OT współtworzą Komponent Obrony Pogranicza, wzmacniając bezpieczeństwo wschodniej i północno-wschodniej granicy RP.
To połączenie tradycji, doświadczenia i nowoczesnych zdolności Terytorialsów.
🔗 Dowiedz się… pic.twitter.com/eRDo9Yc3aZ
— Terytorialsi | Zawsze Gotowi, Zawsze Blisko! (@terytorialsi) July 1, 2026