24 stycznia br. wicepremier i minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak poinformował w mediach społecznościowych o przekazaniu stronie niemieckiej przez Polskę wniosku o wyrażenie zgody na przekazanie czołgów Leopard 2 walczącej Ukrainie. Zaapelował również do Berlina o przekazanie swoich czołgów w ramach koalicji międzynarodowej.
Wojsko Polskie dysponuje obecnie 247 czołgami Leopard 2, w tym 105 w wersji Leopard 2A5 i 142 w wersji 2A4, modernizowanej obecnie do wersji 2PL/2PLM1 / Zdjęcie: Jakub Link-Lenczowski, MILMAG
Niemcy otrzymali już nasz wniosek o wyrażenie zgody na przekazanie czołgów Leopard 2 na Ukrainę. Apeluję także do strony niemieckiej o przyłączenie się do koalicji państw wspierających Ukrainę czołgami Leopard 2. To nasza wspólna sprawa, bo chodzi o bezpieczeństwo całej Europy! – napisał na Twitterze Mariusz Błaszczak.
Przypomnijmy, że pierwsze informacje o możliwości przekazania przez Polskę czołgów produkcji niemieckiej pojawiły się na łamach amerykańskiego dziennika The Wall Street Journal 5 stycznia. Dr Sławomir Dębski, dyrektor Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych (PISM), który jest instytutem państwowym, funkcjonującym na mocy ustawy o PISM z 20 grudnia 1996, zasugerował, że polskie władze rozważają przekazanie Ukrainie czołgów rodziny Leopard 2.
Dwa dni później do sprawy odniósł się premier Mateusz Morawiecki na konferencji prasowej w 1. Bazie Lotnictwa Transportowego (1. BLTr.) na terenie Wojskowego Portu Lotniczego Warszawa-Okęcie, który stwierdził, że rząd samodzielnie nie planuje takiego kroku (Polska samodzielnie nie przekaże Leopardów Ukrainie).
Słowo samodzielnie było kluczowe. 11 stycznia we Lwowie podczas spotkania prezydentów Trójkąta Lubelskiego (Polski, Litwy i Ukrainy), prezydent Andrzej Duda poinformował, że w ramach budowania koalicji międzynarodowej Polska przekaże Ukrainie kompanię czołgów Leopard 2 – czyli ok. 14 wozów. Koalicję tę można by budować np. z Finlandią – 6 stycznia w wywiadzie telewizyjnym dla fińskiego kanału MTV News, Antti Häkkänen, przewodniczący Komisji Obrony parlamentu Finlandii powiedział, że rząd jest gotowy przekazać Ukrainie czołgi Leopard 2 (i prowadzić rozmowy w tej sprawie z Danią). W międzyczasie, 9 stycznia, rzecznik Bundeswehry podtrzymywał, że Niemcy nie mają obecnie planów przekazania swoich Leopardów, a 10 stycznia za wysłaniem czołgów opowiedziała się Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Layen. 12 stycznia kwestię dostaw czołgów poparł rzecznik Departamentu Obrony USA gen. Patrick S. Ryder (Polska przekaże Ukrainie kompanię czołgów Leopard 2, Nowe deklaracje dostaw ciężkiego uzbrojenia do Ukrainy).
Także 12 stycznia za nie blokowaniem przez rząd w Berlinie dostaw Leopardów z innych państw opowiedzieli się wicekanclerz Robert Habeck z ugrupowania Sojusz 90/Zieloni, Johan Wadephul z opozycyjnej CDU (wiceprzewodniczący Unii CDU/CSU w Bundestagu), Marie-Agnes Strack-Zimmermann ze współrządzącej FPD oraz Michael Roth, przewodniczący komisji spraw zagranicznych Bundestagu z CDU (Wicekanclerz Niemiec za przekazaniem Ukrainie Leopardów).
18 stycznia amerykański dziennik The Wall Street Journal poinformował, powołując się na wyższych urzędników niemieckich, że rząd Scholza zgodzi się na przekazanie Leopardów przez inne państwa, tylko wtedy, gdy Stany Zjednoczone zobowiążą się do przekazania Kijowowi czołgów rodziny M1 Abrams. USA jednak wykluczyły taką możliwość, tłumacząc że ich czołg jest zbyt skomplikowany i wkrótce Niemcy zrezygnowały z tego warunku (Niemiecka zgoda na przekazanie Leopardów zależna od Abramsów).
19 stycznia minister obrony Kajsa Ollongren potwierdziła gotowość do sfinansowania dostaw czołgów rodziny Leopard 2 przez inne państwa. Obecnie w ten sam sposób, razem z USA i Czechami, są finansowane remonty i modernizacje T-72B dla Ukrainy – łącznie 90 wozów ma zostać przekazanych z różnych źródeł, a jednym z nich jest Maroko (Marokańskie T-72B dla Ukrainy, Niderlandy gotowe rozważyć dostawy do Ukrainy F-16 i Leopardów).
Ostatecznie kwestia ta była rozpatrywana 20 stycznia na posiedzeniu Grupy Kontaktowej do spraw Obrony Ukrainy, która zrzesza ponad 50 państw, w tym sojuszników z NATO. Odbyło się ono w w amerykańskiej bazie lotniczej Ramstein w zachodnich Niemczech (w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat). Po jego zakończeniu nowo mianowany minister obrony Niemiec Boris Pistorius oświadczył, że na razie kwestia czołgów Leopard 2 nie zostanie ujęta w nowych pakietach uzbrojenia dla Ukrainy. Temat ma wrócić wiosną, ale minister obiecał sprawdzenie stanów magazynowych Bundeswehry. Z kolei Polska ogłosiła, że do końca marca przeszkoli i przezbroi ukraińską brygadę w czołgi T-72 i bojowe wozy piechoty BWP-1. Mateusz Morawiecki oświadczył, że Polska przekaże mimo wszystko Leopardy, nawet jeśli Niemcy nie zgodzą się (Polska wyszkoli i wyposaży ukraińską jednostkę szczebla brygady).
21 stycznia ministrowie spraw zagranicznych Litwy Gabrielius Landsbergis, Łotwy Edgars Rinkēvičs i Estonii Urmas Reinsalu wspólnie zaapelowali do Niemiec o podjęcie działań, a dzień później niemiecka minister spraw zagranicznych Annalena Baerbock w wywiadzie dla LCI oznajmiła, że Niemcy nie będą przeciwne, jeśli Polska zechce przekazać Leopardy Ukrainie.
Na koniec warto dodać, że dla serwisu informacyjnego ABC News wysokiej rangą ukraiński urzędnik, chcący zachować anonimowość powiedział, że na posiedzeniu w Ramstein na przekazanie czołgów miało zgodzić się 12 państw (z 13 państw-użytkowników w NATO i UE: Austrii, Czech, Finlandii, Hiszpanii, Kanady, Grecji, Niderlandów, Niemiec, Norwegii, Polski, Portugalii, Szwecji i Turcji), choć lista nie została upubliczniona (być może tylko Niemcy nie wydały zgody). Pojawiły się natomiast niepotwierdzone informacje o zainteresowaniu przekazaniem swoich wozów dopiero otrzymywanych z Niemiec (łącznie 28) miały zgodzić się Czechy I Słowacja. Według ukraińskiego źródła, w grę wchodzi ok. 100 czołgów w większości w wersji Leopard 2A4 (Czechy odebrały pierwszy czołg Leopard 2A4, Pierwszy Leopard 2A4 w Słowacji).
AKTUALIZACJA
24 stycznia amerykański dziennik The Wall Street Journal poinformował, powołując się na urzędników, że administracja prezydenta Joe Bidena skłania się ku przekazaniu Ukrainie znacznej liczby czołgów M1 Abrams, a ogłoszenie dostaw może nastąpić w tym tygodniu. W zamian Niemcy miałyby przekazać mniejszą liczbę czołgów Leopard 2 oraz zgodzić się, aby inne państwa to również zrobiły. Z kolei według magazynu Politico, będzie to od 30 do 50 Abramsów.
24 stycznia niemiecki tygodnik Der Spiegel poinformował, że kanclerz Olaf Scholz podjął decyzję o przekazaniu Leopardów i zgodzie na dostawy tych wozów z innych państw.
Niemcy otrzymali już nasz wniosek o wyrażenie zgody na przekazanie czołgów Leopard 2 na Ukrainę. Apeluję także do strony niemieckiej o przyłączenie się do koalicji państw wspierających Ukrainę czołgami Leopard 2. To nasza wspólna sprawa, bo chodzi o bezpieczeństwo całej Europy! pic.twitter.com/9oMQihI83Z
— Mariusz Błaszczak (@mblaszczak) January 24, 2023