22 marca br. minister obrony Słowacji Jaroslav Nad’ poinformował w mediach społecznościowych, że rząd amerykański zaproponował częściowe sfinansowanie dostawy 12 śmigłowców uderzeniowych Bell AH-1Z Viper wraz z pakietem 500 przeciwpancernych pocisków kierowanych (ppk) rodziny AGM-114 Hellfire w zamian za słowacką pomoc wojskową Ukrainie (AGM-114R2 Hellfire dla polskich AW149).
Zdjęcie: MCIPAC Combat Camera Lance Cpl. Sean M. Evans, USMC
Jaroslav Nad’ poinformował, że zakup 12 fabrycznie nowych śmigłowców AH-1Z wraz z 500 ppk Hellfire kosztowałby w normalnych warunkach nieco ponad 1 mld USD (jako przykład podał Bahrajn, który za taką samą liczbę wiropłatów zapłacił 911,4 mln USD). Oferta administracji prezydenta Joe Bidena to około 340 mln USD, które opłacono by w 3-4 lata w ramach planowanego budżetu obronnego, a reszta – około 660 mln USD zostałoby sfinansowane przez USA w ramach programu FMF (Foreign Military Fund).
Minister podkreślił, że kilka państw jest zainteresowanych tymi śmigłowcami, a ich wdrożenie do wojsk lotniczych (Vzdušné Sily Ozbrojených Síl Slovenskej Republiky) znacznie zwiększyłoby ich zdolności, gdyż obecnie nie dysponują śmigłowcami uderzeniowymi. Rząd w Bratysławie w 1993 odziedziczył po siłach zbrojnych Czechosłowacji 8 Mi-24D, 1 Mi-24DU oraz 10 Mi-24W. Ostatnie dwa Mi-24D, o numerach 0222 (nazwa własna: Asterix) i 0223 (Idefix), wycofano z eksploatacji 20 września 2011.
Jaroslav Nad’ napisał, że rząd będzie gotowy do podpisania odpowiedniej umowy międzyrządowej z USA po zapowiedzianym przekazaniu Ukrainie 13 wycofanych z eksploatacji samolotów myśliwskich MiG-29AS/UBS oraz dwóch wyrzutni rakietowych zestawów przeciwlotniczych 2K12 Kub 2M, co ogłoszono 17 marca (Słowacja przekaże Ukrainie 13 samolotów MiG-29).
Ponadto, Słowacja otrzyma rekompensaty z Unii Europejskiej za przekazywany sprzęt wojskowy: około 200 mln EUR za MiG-29 i 50 mln EUR za Kub 2M. Środki będą pochodzić z Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju (EPF).
Kolejnym atutem oferty amerykańskiej jest kompatybilność z czeskimi siłami zbrojnymi, które otrzymają w najbliższych latach łącznie 10 śmigłowców AH-1Z, w tym 4 jako zamówione przez Pragę i 6 podarowanych przez USA również za pomoc Ukrainie (wraz z 10 wielozadaniowymi UH-1Y Venom – 8 zamówionych i 2 podarowane) (Czesi szkolą się na śmigłowcach Bella, Czechy otrzymają za darmo dodatkowe śmigłowce Bella).
Słowackie wiropłaty mogą być wprawdzie fabrycznie nowe jak w przypadku wspomnianego Bahrajnu, który zamówił 12 egzemplarzy w spółce Bell Textron za pośrednictwem Departamentu Obrony USA, ale jeśli Bratysławie zależy na szybkim terminie dostaw, mogą to być śmigłowce wycofane w ostatnim czasie z amerykańskiego Korpusu Piechoty Morskiej (US Marine Corps, USMC) w ramach restrukturyzacji o nazwie Force Design 2030 – mowa o łącznie 27 egzemplarzach o niskim nalocie (z tej liczby będzie pochodzić 6 wiropłatów dla Czech) (Produkcja śmigłowców Bell AH-1Z Viper dla Bahrajnu zakończona).
Jeśli chodzi o zainteresowanie AH-1Z u innych potencjalnych odbiorców, o którym wspominał Jaroslav Nad’, to publicznie wiadomo jedynie o Nigerii, która w kwietniu 2022 otrzymała zgodę na zakup 12 egzemplarzy. Nie jest też jasne co będzie z niedoszłymi 12 AH-1Z dla Pakistanu, których sprzedaż już po ich zbudowaniu, zablokowała administracja prezydenta Donalda Trumpa (USA odblokowały sprzedaż AH-1Z Viper do Nigerii).
Dotychczasowa pomoc wojskowa Słowacji dla Ukrainy, oprócz wyżej wymienionych obejmuje również przekazanie jedynej baterii systemu obrony powietrznej S-300PMU, naprawy uszkodzonych pojazdów opancerzonych BRDM-2 w słowackich zakładach czeskiej spółki Konstrukta Defence, dostawy dwóch trałów przeciwminowych Božena 5, jednego śmigłowca ewakuacji medycznej Mi-2MSB i czterech śmigłowców transportowych Mi-17.
Słowacja sprzedała również 8 kołowych haubic Zuzana 2 kal. 155 mm, których dostawy zrealizowano bardzo szybko, pomiędzy sierpniem 2022 a styczniem 2023, co wskazuje że mogły pochodzić z zasobów wojsk lądowych (jedno działo zostało zniszczone w walkach). 2 października ub. r. władze Danii, Norwegii i Niemiec poinformowały wspólnie, że pokryją koszty w wysokości 90 mln USD (390 mln zł) na produkcję w Słowacji dla Ukrainy kolejnych 16 haubic Zuzana 2, których dostawy zostaną zrealizowane do połowy 2023.