W poniedziałek, 21 sierpnia br., amerykańska Agencja Współpracy Obronnej DSCA (Defense Security Cooperation Agency) poinformowała o zgodzie Departamentu Stanu USA na ewentualną sprzedaż do Polski 96 śmigłowców szturmowych Boeing AH-64E Apache Guardian z dużym zapasem amunicji za maksymalnie 12 mld USD (49,38 mld zł). Polska wysłała zapytanie zapytanie ofertowe w tej sprawie 8 września 2022.
Zdjęcie: Boeing
Zgodnie z opublikowanym dokumentem, rząd w Warszawie wnioskował o możliwość zakupu 96 śmigłowców AH-64E, 210 silników turbowałowych T700-GE 701D, 97 zmodernizowanych optoelektronicznych układów celowniczych AN/ASQ-170 M-TADS i AN/AAR-11 PNVS, 37 radarów kierowania ogniem AN/APG-78 Lonbow wraz z blokami elektroniki kierowania ogniem REU, 96 zestawów systemu ostrzegania o opromieniowaniu radarem APR-48B M-RFI, 102 zestawów systemu ostrzegania przed pociskami rakietowymi AN/AAR-57 CMWS i 204 szyfrowanych radiostacji AN/ARC-231A z odbiornikami RT-1987 VHF/UHF.
Ponadto, wnioskowano o pakiet uzbrojenia obejmujący 1844 przeciwpancerne pociski kierowane AGM-114R2 Hellfire II, 96 ćwiczebnych pocisków M36E8 Hellfire CATM (Captive Air Training Missile), 460 przeciwpancernych pocisków kierowanych AGM-179A JAGM (Joint Air-to-Ground Missiles), 508 pocisków przeciwlotniczych Stinger 92K Block I oraz 7650 sekcji naprowadzania do modułów naprowadzania laserowego WGU-59/B APKWS II z pociskami Hydra 70.
Pakiet obejmuje również zestawy do wykrywania sygnałów radarowych, zestawy do wykrywania wiązki lasera, transpondery identyfikacji systemów swój-obcy (IFF), ulepszone modemy danych, małe taktyczne terminale wymiany danych, ulepszone systemy dozowania środków zaradczych (ICMD), systemy automatycznego wykrywania kierunku napromieniowania, radarowe czujniki prędkości dopplera, radiowysokościomierze AN/APN-209 RACC, układy nawigacji taktycznej AN/ARN-153 TACAN, odbiorniki globalnego systemu pozycjonowania (GPS), moduły kluczy szyfrowania, systemy uzbrojenia strzeleckiego, wyrzutnie pocisków rakietowych, amunicję, systemy współpracy z latającymi platformami załogowymi i bezzałogowymi (Manned/Unmanned Teaming, MUM-T), odbiorniki łączności z bezzałogowymi systemami powietrznymi (UAS), urządzenia treningowe, systemy łączności, hełmofony, symulatory, generatory prądotwórcze, sprzęt ratunkowy załogi lotniczej, sprzęt transportowy i organizacyjny, części zamienne i naprawcze, sprzęt pomocniczy, narzędzia i sprzęt testowy, dane techniczne i publikacje, szkolenie personelu i sprzęt szkoleniowy, pomoc techniczną rządu USA i wykonawców umowy (Boeing jako główny integrator oraz Lockheed Martin), usługi wsparcia technicznego i logistycznego oraz inne powiązane elementy wsparcia programowego i logistycznego.
Jak wynika z informacji DSCA, Polska wnioskowała o pakiet umów offsetowych, co do których konkretne porozumienia będą negocjowane pomiędzy Warszawą a wykonawcami umowy.
https://twitter.com/mblaszczak/status/1693708589376934340?s=20
Tak jak wspomniał minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak, zanim jednak AH-64E zostaną zamówione i zaczną trafiać do Polski – US Army ma wypożyczyć 8 egzemplarzy, które mogą zostać przekazane na początku 2024. Natomiast na początku sierpnia br., zgodnie z deklaracją z 21 lipca br., polskie załogi rozpoczęły cykl szkoleń.
Śmigłowce Apache zastąpią w Wojsku Polskim wyeksploatowane poradzieckie Mi-24D/W. 9 lipca br., amerykański dziennik The Wall Street Journal informował, że Polska miała nieoficjalnie przekazać walczącej Ukrainie nawet 12 śmigłowców tego typu. Wcześniej wiadomo było, że około 25 śmigłowców szturmowych Mi-24D/W jest eksploatowanych w 49. Bazie Lotniczej w Pruszczu Gdańskim oraz 56. Bazie Lotniczej w Inowrocławiu. Mi-24D wyprodukowano w latach 1981-1985, a Mi-24W przekazano do Polski w 1986 i jeden w 1991. Liczba Mi-24 w służbie zmniejszyła się przez ostatnie 20 lat aż z 43 egzemplarzy.
Pierwotnie, w ramach programu Kruk, planowany był zakup 16-32 nowych śmigłowców szturmowych.
Boeing AH-64E Guardian
Guardian (Apache Block III) jest najnowszym wariantem śmigłowców szturmowych z rodziny Apache, wyposażonym w kompozytowe łopaty śmigieł oraz nowe przekładnie i głowice, a także mocniejsze silniki T700-GE-701D o mocy maksymalnej 2000 KM/1491 kW. Zmiany te poprawiły osiągi, a zwłaszcza prędkość maksymalną i wznoszenia się. Modyfikacji uległa też elektronika, awionika i oprogramowanie, umożliwiając zastosowanie ulepszonego radaru AN/APG-78 Longbow oraz system optoelektroniczny o wyższej rozdzielczości i dokładności M-TADS/PNVS (Modernized Target Acquisition Designation Sight/Pilot Night Vision Sensor), zwany też Arrowhead. W odmianie AH-64E Version 6 (v6) śmigłowiec uzyskał możliwość współpracy z latającymi platformami załogowymi i bezzałogowymi (MUM-T) oraz pełne wykorzystanie łącza przesyłania danych Link 16. Dostawy AH-64E do rodzimego użytkownika rozpoczęto w 2011, a debiut bojowy miał miejsce w Afganistanie w marcu 2014.
Największym użytkowników śmigłowców rodziny Apache są USA (819 egz. w wariantach AH-64D i E + 22 zamówione; w marcu br. wiropłaty przekroczyły nalot 5 mln godzin). Boeing modernizuje model E do wersji 6.5, która będzie zawierała zaktualizowane oprogramowanie, oraz integruje nowy ulepszony silnik turbinowy używany w US Army. Boeing ogłosił w październiku 2022 koncepcję Modernized Apache, która jest dostosowana do przyszłych celów modernizacyjnych US Army.
Dotychczas na zakup najnowszej odmiany Apache Guardian (fabrycznie nowych lub przebudowanych z wersji AH-64D), zdecydowały się: Wielka Brytania (50 egz.), Egipt (43), Arabia Saudyjska (37+24), Korea Południowa (36), Australia (29), Tajwan (29), Niderlandy (28), Maroko (24), Katar (24 z opcją na 24 kolejne), Kuwejt (8), Indie (22 z opcją na 11 + 6 z opcją na 6 kolejnych), i Indonezja (8). Zainteresowanie zakupem wyrażały też Niemcy i Bangladesz (jednak według informacji dziennika Business Insider Deutschland z 20 marca br., Berlin ocenił ewentualny zakup Apache jako zbyt drogi i zbyt późno wobec oczekiwań).
Jeśli zakup Apache przez Polskę dojdzie do skutku, Lotnictwo Wojsk Lądowych stanie się drugim największym na świecie użytkownikiem tych wiropłatów.
Uzbrojenie
Warto też zwrócić uwagę na uzbrojenie. Jeśli chodzi o system Hellfire II, to 30 maja br. Agencja Uzbrojenia zamówiła za ok. 150 mln USD (633 mln zł) 800 takich pocisków na potrzeby 32 śmigłowców wsparcia AW149. AGM-114R2 naprowadzane są półaktywnie laserowo i wyposażone zostały w wielozadaniową głowicę bojową do rażenia różnych celów. Pocisk ma 180 cm długości, 49 kg masy i porusza się z prędkością rzędu Ma1,3. W ostatnich kilkunastu miesiącach na ich zakup zdecydowały się Australia, Korea Południowa i Wielka Brytania.
Z kolei AGM-179A JAGM współdzieli z AGM-114 głowicę bojową, system naprowadzania, czujnik inercyjny, zespół napędowy i usterzenie. Ponadto, jest wystrzeliwany z taj samej belki uzbrojenia LGMA M299. Nowością jest aktywna głowica poszukiwawcza, pracująca w dwóch trybach: półaktywnym laserowym i radiolokacyjnym na falach milimetrowych. Pozwala to na naprowadzanie i rażenie celów stacjonarnych i ruchomych, w dzień i w nocy, w każdych warunkach pogodowych i ograniczonej widoczności pola walki. Głowica ma być niewrażliwa na działanie większości obecnie stosowanych systemów zakłócających. JAGM ma średnicę 178 mm, długość 1780 mm i masę 49 kg. Dotychczas na ich zakup zdecydowały się USA, Wielka Brytania i Królestwo Niderlandów.
Zestawy WGU-59/B APKWS II składają się z systemu naprowadzania DASALS (Distributed Aperture Semi-Active Laser Seeker), który jest instalowany pomiędzy głowicą bojową Mk 152 z zapalnikiem Mk 435 a silnikiem rakietowym Mk 66 Mod 4 i zbiornikiem paliwa pocisku. Dzięki temu przekształcają 70-mm niekierowane pociski Hydra 70 w naprowadzane półaktywnie laserowo rakiety przeciwpancerne. APKWS został zaprojektowany jako uzupełnienie droższych o jedną trzecią ppk rodziny Hellfire. Dotychczas trafiły na wyposażenie sił zbrojnych USA, Wielkiej Brytanii, Afganistanu, Australii, Filipin, Królestwa Niderlandów, Iraku, Jordanii czy Libanu.
Stinger 92K Block I to pociski rakietowe klasy powietrze-powietrze Stinger Reprogrammable Microprocessor (RMP), używane w przenośnych przeciwlotniczych zestawach rakietowych FIM-92 Stinger, z tą różnicą że wykorzystują dwukierunkowe łącze wymiany danych z platformą startową (w tym wypadku śmigłowcem) zamiast własnej głowicy samonaprowadzającej.