16 marca br. służba prasowa brytyjskich wojsk lądowych (British Army) poinformowała, że w ramach porozumienia ze Szwecją, otrzymają one 155-mm kołowe haubice BAE Systems Bofors Archer, w zamian za gąsienicowe haubice VSEL AS90 (oficjalnie oznaczone jako Gun Equipment 155 mm L131), które są przekazywane Ukrainie.
Zdjęcie: BAE Systems
Potwierdziły się tym samym doniesienia prasowe z 13 marca br., opublikowane na łamach brytyjskiego portalu branżowego Shephard News.
Pierwsze 14 haubic Archer zostanie dostarczonych do Wielkiej Brytanii jeszcze w tym miesiącu, a do kwietnia 2023 zostanie ogłoszona ich wstępna gotowość operacyjna (IOC, Initial Operational Capability). Będą one tymczasowy zamiennikiem dla 32 haubic AS90, które Wielka Brytania przekazuje siłom zbrojnym Ukrainy.
Odpowiednia umowa jest negocjowana pomiędzy agencją logistyczną DE&S (Defence Equipment & Support) przy Ministerstwie Obrony Wielkiej Brytanii oraz agencją zamówień wojskowych FMV (Försvarets materielverk) przy Ministerstwie Obrony Królestwa Szwecji.
Warto pamiętać, że 12 haubic Archer Szwecja obiecała również Ukrainie, w ramach ogłoszonego 19 stycznia br. kolejnego pakietu uzbrojenia Uznając potrzebę utrzymania ukraińskich zdolności bojowych i wsparcia, Wielka Brytania i Szwecja zgodziły się również współpracować w celu połączenia wysiłków na rzecz naprawy i wsparcia technicznego pojazdów przekazywanych Ukrainie.
📰 NEWS: The @BritishArmy will receive 14 of our ARCHER heavy artillery mobile gun platforms from Sweden, replacing gun systems gifted to Ukraine. Our ARCHER can “shoot and scoot” in 20 seconds.
More: https://t.co/fEmtpiMp5I#Archer #Howitzer #Ukraine pic.twitter.com/wGxlH225Bt
— BAE Systems, Inc. (@BAESystemsInc) March 16, 2023
Szwedzkie wojska lądowe (Svenska Armén) dysponują 48 haubicami Archer, zabudowanymi na podwoziu Volvo A30D 6×6, które weszły na uzbrojenie w 2013 (połowa dział to niedostarczone egzemplarze do Norwegii, która zrezygnowała z nich). Oznacza to, że po przekazaniu dział Ukrainie i Wielkiej Brytanii, pozostanie ich na stanie tylko 22. Niemniej, w listopadzie 2020 pojawiła się deklaracja o zamówieniu kolejnych 24 dział.
Archer może otworzyć ogień w ciągu 30 sek. od otrzymania rozkazu. Następnie może opuścić swoją pozycję strzelecką w ciągu następnych 30 sek., minimalizując zdolność wroga do skutecznej odpowiedzi ogniem. Jego magazyn mieści 21 pocisków, które można wystrzelić w czasie krótszym niż trzy minuty. Działo Fälthaubits 77 B (FH 77B) o długości 52 kalibrów może strzelać amunicją przeciwpancerną BONUS na odległość do 35 km, amunicją konwencjonalną na odległość do 40 km, a obecnie stosowaną amunicją precyzyjną, taką jak Excalibur, na odległość ponad 50 km. Etatowa załoga składa się z trzech żołnierzy, ale dzięki wysokiemu poziomowi automatyzacji prowadzenia ognia, może ona zostać zredukowana do jednego żołnierza.
British Army dysponuje 89 haubicami AS90, które znajdują się obecnie na wyposażeniu 1st Regiment Royal Horse Artillery, stacjonującego w barakach Assaye w Larkhill oraz 19th Regiment Royal Artillery (The Highland Gunners). Jak powiedziano, po przekazaniu 32 dział Ukrainie, ich liczba spadnie do 57.
Niemniej, Wielka Brytania poszukuje dostawcy haubic nowej generacji w ramach programu Mobile Fires. Oferowane są m.in. południowokoreańskie haubice K9A2 z automatem ładowania, która ma być gotowa w 2025 (będzie produkowana też przez Polskę w spolonizowanym wariancie K9PL), a także zostanie przetestowana, wspólnie z Niemcami, kołowa RCH 155 AGM na podwoziu GTK Boxer 8×8.
Co ciekawiej, podczas londyńskich targów przemysłu obronnego i bezpieczeństwa DSEI 2019, BAE Systems prezentowała nową wersję haubicy Archer, która została posadowiona na niemieckim podwoziu Rheinmetall MAN Military Vehicles (RMMV) HX2 8×8, używanym szeroko w British Army. Jednak jak informowała strona niemiecka, która będzie testować razem z Brytyjczykami działa RCH 155 AGM, wymogiem operacyjnym British Army jest zapewnienie, że żadne rozwiązanie oparte na ciężarówce nie może być uważane za podwozie dla haubicy, a podwozie GTK Boxer 8×8 będzie kompatybilne z pojazdami zamawianymi dla brytyjskiego wojska.