W środę, 24 kwietnia 2024, Ministerstwo Obrony Rosji poinformowało, że 1 maja w Parku Zwycięstwa na Pokłonnej Górze w Moskwie uruchomi wystawę z ponad 30 egzemplarzami zdobycznego sprzętu wojskowego pochodzącymi z produkcji 12 państw m.in. USA, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Francji, Turcji, Szwecji, b. Czechosłowacji, RPA, Finlandii, Australii, Austrii i Ukrainy. Wystawa potrwa miesiąc. W piątek, 3 maja, użytkownik portalu społecznościowego X, B-AREV, udostępnił fotografie prezentowanych pojazdów.
Leopard 2A6 (Niemcy)
O zdobyciu prawdopodobnie eks-niemieckiego czołgu Leopard 2A6 informowano 21 kwietnia br. Został porzucony przez 47. Samodzielną Brygadę Zmechanizowaną Magura wojsk lądowych Ukrainy po rosyjskim ostrzale 30 października 2023. Niemcy dostarczyły 18 takich pojazdów, a Portugalia 3 kolejne.
Według niderlandzkiej grupy analitycznej Oryx, prowadzącej listę strat rosyjskich i ukraińskich na podstawie dowodów zdjęciowych i wideo, Ukraińcy stracili 11 czołgów Leopard 2A6 (pierwszy stracono 7 czerwca ub. r. i była to pierwsza strata wozu tej rodziny), w tym 6 jako zniszczone, 3 jako uszkodzone i 2 jako uszkodzone i porzucone. Omawiany wóz został oceniony przez Holendrów jako zniszczony.
Co ciekawe, wóz prawdopodobnie został podpalony w wyniku eksplozji. Podczas ewakuacji nie miał taśm gąsienicowych, które podobno zostały celowo zerwane przez rosyjskich saperów za pomocą ładunków wybuchowych, aby ułatwić ewakuację wozu z pola walki. Uszkodzone zostały również koła nośne, dlatego jak zauważyli Internauci, Rosjanie zamontowali koła z czołgu rodziny T-80 i nowe taśmy gąsienicowe.
Leopard 2A6 / Zdjęcia: B-AREV via X
M1A1SA Abrams (USA)
Jeden z czterech zdobytych i pięciu utraconych przez wspomnianą Brygadę Magura czołgów M1A1SA (Situational Awareness) z łącznie 31 przekazanych przez USA. Informacja o zdobyciu go pojawiła się 28 kwietnia br. Został porzucony 5 marca po ostrzale artyleryjskim i z przeciwpancernych pocisków kierowanych, a następnie zniszczony przez Ukraińców bezzałogowcami FPV w rejonie wsi Berdyczi (w obwodzie donieckim, w rejonie pokrowskim, w hromadzie Oczeretyne).
Ukraińskie Abramsy zadebiutowały w boju w styczniu br. Później odnotowano dwa zniszczone pojazdy: 26 lutego i 10 marca, oraz dwa uszkodzone i porzucone: 3 marca i 5 marca. Jeden z uszkodzonych ma być w dość dobrym stanie.
26 kwietnia, agencja prasowa Associated Press informowała, powołując się na dwóch amerykańskich urzędników, że Brygada tymczasowo wycofała z linii walk pozostałe Abramsy z uwagi na zagrożenie ze strony rosyjskich bezzałogowców/amunicji krążącej. Jednak dziś, 4 maja, pojawiła się informacja o utracie piątego wozu.
M1A1SA Abrams
T-72AMT (Ukraina)
Jest to egzemplarz zdobyty przez Rosjan jeszcze w marcu 2022 w obwodzie kijowskim podczas rajdu na ukraińską stolicę celem obalenia legalnych władz. Od tamtej pory był wielokrotnie prezentowany jako trofeum, w tym podczas 8. Międzynarodowego Forum Wojskowo-Techniczego Armia-2022 w Kubince pod Moskwą (15-21 sierpnia 2022).
W styczniu i lutym 2020 ukraińskie wojska lądowe odebrały 31 zmodernizowanych T-72AMT dla jednego batalionu pancernego. Prototyp pakietu modernizacyjnego został po raz pierwszy zaprezentowany w 2017 przez Kijowskie Zakłady Pancerne. T-72AMT był prezentowany na kijowskich targach Arms and Security 2021 z przeznaczeniem na eksport.
Został dostosowany do strzelania z armaty 125 mm przeciwpancernymi pociskami kierowanymi Kombat, a na wieży zamontowano zdalnie sterowany moduł uzbrojenia z 12,7-mm wielkokalibrowym karabinem maszynowym NSWT. Czołg otrzymał pancerz reaktywny Noż na przodzie i bokach kadłuba i wieży oraz przeciwkumulacyjne ekrany prętowe na tyle. Wóz otrzymał silnik wysokoprężny W-84-1 o mocy 840 KM z pomocniczą jednostką napędową (APU), taśmy gąsienicowe z T-80, a także przyrządy obserwacyjno-celownicze dowódcy TKN-3UM i kierowcy TNK-72 (lub TWN-4BUP) oraz nowe systemy łączności od Aselsan i Lybid.
T-72AMT
M88A1 (USA)
Wozy zabezpieczenia technicznego M88A1, zabudowane na podwoziu którego komponenty pochodzą z czołgów M48 i M60, zostały dostarczone jeszcze przed czołgami M1A1SA Abrams. Zgodnie z danymi Oryx, Rosjanie zniszczyli dwa pojazdy: 21 lipca 2023 i 24 sierpnia 2023. Prezentowany w Moskwie wóz jest trzecim, ale zdobytym egzemplarzem 25 kwietnia br. Wóz został porzucony w listopadzie 2023 w rejonie Awdijiwki i wygląda na to, że jest tylko uszkodzony.
Zdjęcie z rozładunku M88A1 przed wystawą w Moskwie
M2A2 Bradley ODS (USA)
Rosjanom udało się zdobyć na Ukraińcach co najmniej trzy eks-amerykańskie bwp M2A2 Bradley ODS (Operation Desert Storm), pochodzące z amerykańskiej pomocy wojskowej (pierwszy zdobyto w grudniu ub. r.). Oficjalnie przekazano ponad 200 M2A2 Bradley ODS i przynajmniej 4 M7A3 B-FiST (Bradley-Fire Support Team), czyli w konfiguracji pojazdu drużyny wsparcia ogniowego (2 maja br. w rosyjskich mediach poinformowano o zdobyciu jednego M7A3).
Prezentowany w Moskwie egzemplarz zdobyto w lutym br. pod Awdijiwką. Pojazd miał najechać na minę przeciwpancerną. Jak widać na fotografii jego kadłub został pozbawiony kaset dodatkowego pancerza reaktywnego M-5 BRAT (Bradley Reactive Armor Tile), stosowanego jako element szerszego pakietu BUSK (Bradley Urban Survival Kit).
M2A2 Bradley ODS
Marder 1A3 (Niemcy)
Jedyny zdobyczny eks-niemiecki bojowy wóz piechoty Marder 1A3 – w marcu i wrześniu 2023 Berlin przekazał łącznie 60 takich pojazdów. 9 kwietnia br. niemiecka grupa Rheinmetall AG informowała o otrzymaniu autoryzacji do przygotowania i przekazania kolejnych 20 egzemplarzy (wcześniej ogłoszono też przekazanie 40 innych egzemplarzy). Łącznie zatem ma to być 120 pojazdów.
Ogółem, według danych Oryx, siły ukraińskie straciły 14 bwp Marder 1A3, w tym 5 zniszczonych, 2 uszkodzone, 5 uszkodzonych i porzuconych, 2 porzucone (w tym egzemplarz omawiany).
Zdobyczny egzemplarz został lekko uszkodzony i porzucony w rejonie Siewiernoje 29 lutego br. Został później odholowany przez Rosjan (24 marca) i doprowadzony do stanu używalności.
Marder 1A3
Strf9040C (Szwecja)
Był to pierwszy zachodni i nowoczesny bojowy wóz piechoty zdobyty przez Rosjan, 29 lipca 2023 w rejonie Kreminnej w obwodzie ługańskim. Szwecja dostarczyła łącznie 50 egzemplarzy, z których stracono 5, w tym 3 jako uszkodzone oraz dwa uszkodzone i porzucone (w tym jeden omawiany jako zdobyczny przez przeciwnika).
Wóz ten był prezentowany ministrowi obrony Rosji Siergiejowi Szojgu, o czym informowano w mediach.
Strf9040C
BTR-4E Bucefalus (Ukraina)
Kołowy bojowy wóz piechoty ukraińskiej produkcji, szeroko używany podczas trwającej pełnoskalowej wojny. Ten konkretny egzemplarz został zdobyty przez Rosjan jeszcze w kwietniu 2022 w obwodzie charkowskim i przez jakiś czas służył w rosyjskich wojskach lądowych. Był też prezentowany publicznie na 8. i 9. Międzynarodowym Forum Wojskowo-Technicznym Armia w 2022 i 2023.
Ogółem, zgodnie z danymi Oryx, Rosjanie zniszczyli 62 pojazdy, 5 uszkodzili, 4 zostały uszkodzone i porzucone, 3 porzucone, a 20 zdobytych przez przeciwnika – łącznie 94 egzemplarze.
BTR-3 (Ukraina)
Kołowy transporter opancerzony BTR-3, którego pierwotnym użytkownikiem była Gwardia Narodowa Ukrainy. Został zdobyty jeszcze w lipcu 2022 i wielokrotnie prezentowany publicznie w Rosji jako trofeum.
Ogółem, zgodnie z danymi Oryx, Ukraińcy stracili 44 pojazdy tego typu, w tym 31 zostało zniszczonych, 1 uszkodzony, a 12 zdobytych przez Rosjan.
BTR-4
AT-105A Saxon (Wielka Brytania)
Kołowy transporter opancerzony AT-105A Saxon w wersji ambulansu, produkcji brytyjskiej. Ukraina zakupiła 75 używanych pojazdów z dostawami jeszcze w 2015. Prezentowany egzemplarz został zdobyty przez Rosjan w sierpniu 2022 i wielokrotnie prezentowany publicznie.
Ogółem, według Oryx, Ukraińcy stracili 15 pojazdów, w tym 5 zostało zniszczonych, a pozostałe 8 zostało zdobyte przez przeciwnika.
AT-105A Saxon
XA-185 (Finlandia)
Kołowy transporter opancerzony Sisu XA-185 rodem z Finlandii. Ten konkretny egzemplarz miał zostać zdobyty przez Rosjan już w listopadzie 2022, w obwodzie donieckim. Co ciekawiej, w niewoli otrzymał nowe malowanie i był prezentowany w nim na wystawie Armia-2023.
Nie wiadomo ile rząd w Helsinkach przekazał tych wozów, a pierwsze wzmianki o tym pojawiły się we wrześniu 2022. Wiadomo natomiast, że Ukraińcy stracili 10 wozów: 5 zostało zniszczonych, 1 uszkodzony, 2 uszkodzone i porzucone, 2 porzucone (w tym jeden omawiany jako zdobyty przez przeciwnika).
XA-185
AMX-10RC (Francja)
Rosjanie zdobyli trzy samochody rozpoznawcze AMX-10RC z 30-40 egzemplarzy przekazanych przez Francję. Zostały ogłoszone 4 stycznia 2023, a o dostawach informowano 15 marca 2023.
Ten konkretny pojazd wpadł do rowu podczas działań ofensywnych w obwodzie donieckim w czerwcu 2023. Został później odholowany przez Rosjan. Zgodnie z dostępnymi informacjami, 4 wozy zostały utracone: jeden został zniszczony, 2 porzucone, a omawiany egzemplarz jest ostatnim z listy.
Jako ciekawostkę można dodać, że AMX-10RC jest uzbrojony w 105-mm armatę F2 i sprzężony z nią 7,62-mm karabin maszynowy, z zapasem amunicji, odpowiednio, 40 i 4000 sztuk. Może być wykorzystywany zatem jako wóz wsparcia ogniowego.
AMX-10RC
YPR-765A1 (Królestwo Niderlandów)
Rząd w Hadze przekazał Ukrainie ponad 196 gąsienicowych transporterów opancerzonych YPR-765, które są rozwinięciem amerykańskiego M113A1, z dostawami od maja 2022,
Prezentowany egzemplarz został porzucony przez siły ukraińskie na początku stycznia br. podczas walk w obwodzie donieckim i zdobyty przez Rosjan w marcu.
Ogółem, Ukraińcy stracili 68 pojazdów tego typu, w tym 48 zostało zniszczonych, 8 uszkodzonych, 4 porzucone, 2 uszkodzone i porzucone, a 5 zostało zdobytych przez agresora.
YPR-765A1
М1064А3 (USA)
Moździerz samobieżny М1064А3 na bazie transportera opancerzonego M113 z amerykańskiej donacji. Został stracony przez siły ukraińskie w lutym br. w rejonie Awdijiwki. Egzemplarz ten był prezentowany ministrowi obrony Rosji Siergiejowi Szojgu.
Nie jest jasne ile egzemplarzy w tym wariancie przekazali Amerykanie. Na oficjalnej liście widnieje 300 transporterów rodziny M113, a według danych Oryx stracono aż 104 z nich: 65 zostało zniszczonych, 9 uszkodzonych, 13 uszkodzonych i porzuconych, 3 porzucone, a 14 zostało zdobytych przez Rosjan.
М1064А3
Triton-1 (Ukraina)
Kołowy transporter opancerzony Triton-1 opracowany przez Lenińską Kuźnię i zaprezentowany po raz pierwszy na kijowskich targach Arms and Security 2016. Ten konkretny egzemplarz został zdobyty jeszcze 19 kwietnia 2022 w obwodzie charkowskim. Został naprawiony i przemalowany w celu prezentacji podczas różnych wydarzeń w Rosji. Okupanci łącznie zdobyli trzy takie pojazdy – wszystkie dwa lata temu.
Triton-1 na dwóch różnych ekspozycjach
Alvis 4/Mamba Mk.2 (Estonia)
Kołowy pojazd minoodporny Mamba Mk.2 pochodzący z donacji estońskiej, choć produkcji Republiki Południowej Afryki (która nie popiera Ukrainy w wojnie z Rosją) i błędnie opisany przez Rosjan jako pochodzący z tego afrykańskiego państwa. Oznaczenie estońskie to Alvis 4 i w rzeczywistości to eks-brytyjskie pojazdy dostosowane do tego użytkownika.
17 maja 2022 pojawiła się informacja o przekazaniu nieujawnionej liczby tych pojazdów przez rząd w Tallinie. Później poinformowano o dostarczeniu 7 pojazdów.
Ukraińcy mieli stracić aż 4 z nich: 2 zostały zniszczone, 1 uszkodzony i 1 zdobyty przez Rosjan w dobrym stanie (omawiany egzemplarz został stracony w czerwcu 2022 i należał wcześniej do ukraińskie pułku specjalnego Kraken). Był prezentowany przez Rosjan już wcześniej.
Alvis 4 prezentowany na dwóch wystawach
M1224 MaxxPro (USA)
Opancerzony transporter minoodporny International M1224 MaxxPro, pochodzący z łącznie z 440 egzemplarzy dostarczanych przez USA począwszy od lipca lub sierpnia 2022.
Prezentowany egzemplarz należał do ochotniczego Legionu Wolność Rosji, złożonego z Rosjan walczących po stronie Ukrainy. Został zdobyty w maju 2023 podczas pierwszego szturmu Legionu w obwodzie biełgorodzkim w Rosji (rosyjscy ochotnicy trzykrotnie wkraczali na terytorium Rosji). Od tamtej pory był wielokrotnie prezentowany publicznie i wykorzystywany w filmach propagandowych Ministerstwa Obrony Rosji. Co ciekawe, podczas walk z ochotnikami Rosjanie zdobyli również drugi egzemplarz.
Według dostępnych danych, Ukraina straciła 85 pojazdów tego typu, tym 65 zostało zniszczonych, 12 uszkodzonych, 5 porzuconych, 1 uszkodzony i porzucony, 2 zdobyte przez agresora (omawiane).
M1224 MaxxPro
Mastiff PPV i Husky TSV (Wielka Brytania)
W Moskwie zaprezentowano dwa pojazdy opancerzone produkcji brytyjskiej. Pierwszy to minoodporny transporter opancerzony Mastiff PPV 6×6 (wariant amerykańskiego Cougar 6×6), których dostawy nieokreślonej liczby ogłosił 8 kwietnia 2022 ówczesny premier Wielkiej Brytanii Boris Johnson. Dziś wiemy, że dostarczono 60 egzemplarzy (37 kolejnych Cougarów 6×6 dostarczyły USA). Przed pełnoskalową wojną, podczas wojny w Donbasie, ok. 20 pojazdów wydzierżawiła Ukrainie Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) z zasobów sił i środków swoich misji obserwacyjnych.
Drugi pojazd to Husky TSV (Tactical Support Vehicle), czyli zmodyfikowany International Military Extreme Truck – Military Version, których dotąd dostarczono kilkadziesiąt egzemplarzy. 23 kwietnia br. podczas wizyty premiera Rishi Sunaka w Polsce ogłoszono dostawę kolejnych 160 egzemplarzy.
Według dostępnych danych, Ukraińcy stracili aż 30 Mastiffów PPV (19 zniszczonych, 5 uszkodzonych, 2 porzucone, 3 uszkodzone i porzucone oraz 1 zdobyty) i 21 Husky TSV (13 zniszczonych, 4 uszkodzone, 1 uszkodzony i porzucony, 1 porzucony, 2 zdobyte).
Mastiff PPV (w środku pomiędzy AMX-10RC i BTR-3)
Husky TSV (w środku pomiędzy M1224 MaxxPro i М1064А3)
Czego zabrakło?
Na moskiewskiej wystawie zabrakło zdobytego 25 kwietnia br. czołgu saperskiego M1150 ABV (Assault Breacher Vehicle) na podwoziu M1A1 Abrams z amerykańskiej donacji, eks-szwedzkiego bojowego wozu piechoty Pbv-501A (lokalny wariant BMP-1), ukraińskiego demonstrator technologii opancerzonego wozu bojowego Azowiec odnalezionego 5 kwietnia br. w Mariupolu, eks-australijskiego bwp M113AS4, eks-kanadyjskiego Roshel Senator 4×4, eks-amerykańskiego pojazdu minoodpornego Oshkosh M-ATV, eks-tureckiego BMC Kirpi, eks-brytyjskiego Coyote TSV czy zdobytego 15 grudnia 2023 eks-polskiego BWP-1.
Jak również wiele ukraińskich pojazdów opancerzonych produkcji spółki KrAZ: Cobra, Cougar, Spartan, Novator, Warta czy serii Kozak, czy amerykańskich pojazdów opancerzonych rodziny HMMWV różnych wersji, których zdobyto 23 egzemplarze. Oczywiście nie są to wszystkie zdobyte przez Rosjan typy pojazdów. Wiele z nich trafiło do służby w rosyjskich siłach zbrojnych.
Nie tylko pojazdy na wystawie…
Nie zabrakło jednak konstrukcji strzeleckich oraz broni zespołowej piechoty czy broni wsparcia oraz innego uzbrojenia obsługiwanego przez ukraińskich żołnierzy i pochodzącego w większości z innych państw.
Zgodnie z oceną redaktora Michała Ihnatowa z MILMAG-u na połączonym stoisku zaprezentowano: amerykański przenośny przeciwlotniczy zestaw rakietowy FIM-92 Stinger, niemiecki uniwersalny karabin maszynowy MG3, amerykański km M240B, jugosłowiański karabinek Zastava M70A, austriacki pistolet maszynowy Steyr MPi 69, dwa warianty ckm M2, karabin SIG Sauer SG 751 Precision, karabinek sportowy JP Rifles JP-15 (lub inny AR-15 wykorzystujący części JP Rifles), chiński wielkokalibrowy km NORINCO W85, belgijski karabin automatyczny FN FAL, turecka kopia pistoletu Beretta 92, ukraiński karabinek UAR-15 (w systemie AR-15), tureckiej produkcji strzelby powtarzalne i samopowtarzalne, ukraiński pistolet Fort 17, niemiecki pistolet Walther P99, turecki pistolet hukowy Atak Zoraki 925, pistolet sygnałowy LP2, karabinek SKS, izraelski pistolet maszynowy IMI Uzi, czechosłowacki pistolet maszynowy ZB vz. 26, amerykański granatnik maszynowy Mk 19, amerykańskie karabinki AR15, szwedzki granatnik przeciwpancerny Carl Gustaf M3 i AT4 (z donacji m.in. USA) czy niesprecyzowany karabin myśliwski. Do tego skrzynki amunicyjne i transportowe służące jako ścianka – można wśród nich jednak zauważyć naboje 7,62 mm x 54 NATO z pociskami FMJ/SC, pojemniki transportowe na granaty przeciwpancerne czy skrzynki amunicyjne do M2.
Co ciekawe, można też zauważyć pustą jednorazową wyrzutnię polskiego przeciwpancernego granatnika rakietowego RPG-76 Komar.
Bogata „kolekcja” prezentowana w Moskwie