18 kwietnia br. francuski portal branżowy Zone Militaire poinformował, powołując się przeciek tajnych informacji z amerykańskich sił zbrojnych z 10 kwietnia br., jakiego dopuścił się Airman 1st Class Jack Douglas Teixeira z lotnictwa Gwardii Narodowej stanu Massachusetts, co najmniej jeden trudnowykrywalny rozpoznawczy bezzałogowy statek powietrzny Lockheed Martin RQ-170 Sentinel miał wykonać w ciągu ostatnich kilku miesięcy loty w rejonie okupowanego przez Rosjan Krymu.
Jedyna oficjalna fotografia RQ-170 Sentinel / Zdjęcie: USAF
Informacja jest o tyle ciekawa, bo RQ-170 Sentinel to obecnie najbardziej utajniony statek powietrzny, będący na wyposażeniu amerykańskich wojsk lotniczych (US Air Force, USAF). Zgodnie z przeciekiem, tego typu samolot lub samoloty tego typu miały wykonać co najmniej 9 lotów rozpoznawczych w rejonie Półwyspu Krymskiego, w tym 5 w listopadzie 2022, 3 w styczniu i 1 w lutym 2023. Mało tego, francuski portal sugeruje, iż z uwagi na dość małą, ale tylko szacowaną długotrwałość lotu, wynoszącą ok. 5-6 godzin oraz operując nad Morzem Czarnym, RQ-170 musiał być rozmieszczony w Polsce, Rumunii lub Grecji.
Dokumenty ujawniają też wcześniejsze regiony, gdzie USAF miały używać RQ-170: nad Iranem, podczas wsparcia operacji kr. Trójząb Neptuna (kiedy zlikwidowano Osamę bin Ladena), nad Półwyspem Koreańskim oraz zachodnią częścią Oceanu Spokojnego, startując z wyspy Guam. Oczywiście nie wszystkie wyżej wymienione lokalizacje były do tej pory tajemnicą.
5 grudnia 2011 w pobliżu irańskiej miejscowości Kaszmar we wschodnim ostanie Chorasan-e Razawi, jeden z Sentinelów został zestrzelony. Zresztą irański przemysł dzięki szeroko stosowanej w kraju metodzie inżynierii wstecznej skopiował amerykańskie rozwiązania, dostarczając Korpusowi Strażników Rewolucji Islamskiej (IRCG) klony tych samolotów, oznaczonych prawdopodobnie Shahed-191, z których jeden rozbił się, jak na ironię podczas rekonstrukcji historycznej, 5 grudnia 2021 w ostanie Czahar Mahal wa Bachtijari.
USAF mają dysponować ok. 20-30 bsl RQ-170, zgrupowanymi w 30. i 44. Eskadrze Rozpoznawczej oraz stacjonującymi w bazie lotniczej Creech w stanie Nevada (Northrop Grumman XRQ-72A Great Horned Owl).
Niemniej, opublikowane przez 21-letniego Jacka Teixeirę tajne dokumenty (ponad setka), któremu grozi za to teraz po 10 lat więzienia za każdy z dwóch postawionych zarzutów, odsłoniły więcej informacji dotyczących m.in. wojny rosyjsko-ukraińskiej. Jest to bowiem największy przeciek z Departamentu Obrony USA od afery WikiLeaks, gdy 25 lipca 2010 opublikowano 91 731 dokumentów dotyczących wojny w Afganistanie, obejmujących okres od stycznia 2004 do grudnia 2009.
Oprócz RQ-170, z przecieków dowiadujemy się o lotach rozpoznawczych w rejonie Ukrainy: amerykańskich bezzałogowców RQ-4B Global Hawk i RQ-9A Reaper, brytyjskich samolotów zwiadu radioelektronicznego Airseeker R Mk.1 (RC-135W Rivet Joint), francuskich Mirage 2000D oraz natowskich RQ-4D Global Hawk. Oczywiście część z nich była już znana, gdyż samoloty załogowe przeważnie latają z włączonymi transponderami (Działania w polskiej przestrzeni powietrznej w związku z wojną na Ukrainie).
W ostatnich dniach media zachodnie opublikowały dokumenty, które zostały uznane za autentyczne i dotyczące następujących zagadnień:
- USA uważają sekretarza generalnego ONZ Antonio Guterresa za zbyt łagodnego wobec agresywnej Rosji i miały go podsłuchiwać (BBC, 14 kwietnia);
- Egipt rozważał dostarczenie amunicji do Rosji (The Washington Post, 10 kwietnia), czemu jednak władze w Kairze zaprzeczają;
- Serbia dostarczyła broń do Ukrainy (Reuters, 12 kwietnia);
- ukraińska obrona powietrzna była zagrożona paraliżem, gdyby nie dostawy z Zachodu (The New York Times, 9 kwietnia);
- Departament Obrony USA ma wątpliwości co do zdolności sił zbrojnych Ukrainy do rozpoczęcia wiosennej kontrofensywy (The Washington Post, 10 kwietnia);
- 29 września 2022 rosyjski Su-27 przypadkiem wystrzelił pocisk rakietowy w kierunku brytyjskiego Airseeker R Mk.1, ale rakieta doznała awarii (The New York Times, 12 kwietnia).