W piątek, 23 lutego, prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski opublikował nagranie wideo z materiałem, w którym potwierdzono, że obecnie ukraińscy piloci szkolą się na samoloty wielozadaniowe Lockheed Martin F-16 Fighting Falcon w bazie lotniczej Skrydstrup w duńskim okręgu Jutlandia Południowa.
Zdjęcie: Wołodymyr Zełenski via X
Przypuszczenia Internautów, że szkolenia w zakresie lotów treningowych na samolotach F-16 są realizowane w Danii pojawiły się po publikacji na łamach Głosu Ameryki po Ukraińsku, 9 lutego br., wywiadu z ukraińskim pilotem ps. Phantom i fotografią jednego z samolotów – niestety jak się okazało zmanipulowanego jeśli chodzi o oznaczenia państwowe – którego miejsce wykonania zostało zidentyfikowane na podstawie szczegółów infrastruktury bazy lotniczej. Teraz zostało to oficjalnie potwierdzone.
Materiał wideo zrealizowany przez United24 Media, czyli medium rządowej platformy służącej do zbiórki środków pieniężnych na rzecz wsparcia walczącej Ukrainy, prezentuje fragmenty ze szkoleń w powietrzu oraz z obsługi naziemnej samolotów ukraińskiego personelu wojskowego, wypowiedzi jednego ze szkolonych pilotów, o ps. Moonfish, technika obsługi naziemnej o imieniu Ihor, a także szefa dowództwa powietrznego duńskich królewskich wojsk lotniczych (Flyvevåbnet) gen. Jana Dama.
Do czele koalicji na rzecz szkoleń Ukraińców na F-16 stoją USA, Królestwo Niderlandów i Dania oraz należy do niej 11 państw: Wielka Brytania, Norwegia, Francja, Belgia, Grecja, Kanada, Luksemburg, Szwecja, Portugalia, Polska i Rumunia.
All Ukrainians are waiting for the day when the first Ukrainian F-16s appear in our skies and strengthen the defense of our cities and communities, as well as the capabilities of Ukraine’s Defense Forces. While our pilots and personnel continue their training, I thank the F-16… pic.twitter.com/NgaAtC5x8K
— Volodymyr Zelenskyy / Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) February 23, 2024
Co ciekawe, we wtorek, 20 lutego, w wywiadzie dla ukraińskiego portalu informacyjnego Radio Swoboda, sekretarz generalny NATO Jens Stoltenberg oświadczył, że Ukraina będzie mogła wykonywać misje bojowe na samolotach F-16 poza granicami, a więc np. uderzenia na cele wojskowe w Rosji. Jest to znacząca zmiana narracji Zachodu, którego przedstawiciele zastrzegali, żeby dostarczane uzbrojenie dalekiego zasięgu było używane tylko przeciwko rosyjskim wojskom okupującym terytoria ukraińskie. Niemniej Stoltenberg zastrzegł, że każde państwo ma swoją politykę.
Różni sojusznicy mają nieco inną politykę w tym zakresie. Ale ogólnie jest to zbrojna agresja Rosji na Ukrainę z rażącym naruszeniem prawa międzynarodowego. Zgodnie z prawem międzynarodowym Ukraina ma prawo do samoobrony. Obejmuje to także uderzanie w legalne cele wojskowe – rosyjskie cele wojskowe poza Ukrainą. To jest prawo międzynarodowe – powiedział Stoltenberg.
Stoltenberg nie potwierdził także doniesień opublikowanych 17 lutego br. na portalu internetowym amerykańskiego dwumiesięcznika Foreign Policy o tym, że pierwsze F-16 zostaną przebazowane do Ukrainy w czerwcu 2024.
Nie można powiedzieć dokładnie, kiedy, ponieważ jest to dylemat. Wszyscy chcemy, aby F-16 tam były (w Ukrainie – przyp. red.) jak najwcześniej. Jednocześnie oczywiście efekt F-16 będzie silniejszy i lepszy, gdy piloci będą lepiej wyszkoleni i przygotowani – oświadczył sekretarz generalny NATO.
Musimy wysłuchać ekspertów wojskowych o tym, kiedy będziemy gotowi lub kiedy alianci będą gotowi rozpocząć wysyłanie i dostarczanie F-16. Im szybciej, tym lepiej. Jednocześnie musi to być skuteczna broń z dobrze wyszkolonymi pilotami, z dobrymi systemami wsparcia, gdy zapewniamy ten mechanizm Ukrainie – podkreślił.
14 lutego br. odbyło się kolejne spotkanie Grupy Kontaktowej do spraw Obrony Ukrainy (Ukraine Defense Contact Group), podczas którego partnerzy Ukrainy informowali o postępach w szkoleniu ukraińskich pilotów i dostawach samolotów F-16. Po spotkaniu ukraiński minister obrony Rustem Umierow powiedział, że wszystko idzie zgodnie z harmonogramem we wszystkich umowach z partnerami.
Premier Królestwa Niderlandów Mark Rutte (co ciekawe wymieniany jako najpoważniejszy kandydat na następcę Jensa Stoltenberga na najwyższe cywilne stanowisko w NATO) oświadczył, że Ukraina otrzyma od tego państwa co najmniej 24 samoloty F-16 (wcześniej była mowa o pierwszej partii złożonej z 18 egzemplarzy).
Przypomnijmy, że 20 sierpnia 2023 władze Królestwa Niderlandów oraz Danii zadeklarowały gotowość do przekazania samolotów, odpowiednio 42 egzemplarzy oraz 19 egzemplarzy. Z kolei 24 sierpnia 2023 media norweskie informowały o możliwym podobnym kroku ze strony władz w Oslo – mówi się o 6-12 lub 5-10 samolotach, ale nie zostało to dotąd potwierdzone. Swoje samoloty, po 2025, ma też przekazywać Belgia (Ukraina otrzyma nawet 61 samolotów F-16 z dwóch państw, Media: Norwegia przekaże Ukrainie swoje F-16?).
W listopadzie 2023 Królestwo Niderlandów oraz Norwegii przekazały swoje samoloty wielozadaniowe F-16AM/BM do europejskiego centrum szkoleniowego F-16, czyli EFTC (European F-16 Training Centre) w Rumunii, które służą do szkoleń pilotów ukraińskich i rumuńskich (Niderlandzkie F-16 w centrum szkoleniowym w Rumunii).
Na koniec warto dodać, że 14 listopada 2023, zastępca sekretarza obrony USA ds. zakupów i utrzymania dr William A. LaPlante informował, że naprawy i serwis techniczny przyszłych ukraińskich samolotów F-16 będzie odbywać się w Europie, a przede wszystkim w Polsce (Ukraińskie F-16 będą serwisowane w Polsce).