We wtorek, 14 listopada, amerykański magazyn Politico zorganizował coroczne spotkanie Defense Summit z przedstawicielami Kongresu, rządu federalnego, spółek obronnych i think tanków obronnych. Podczas jednego z paneli dotyczącego wojny rosyjsko-ukraińskiej, zastępca sekretarza obrony ds. zakupów i utrzymania dr William A. LaPlante poinformował, że naprawy i serwis techniczny przyszłych ukraińskich samolotów wielozadaniowych F-16 Fighting Falcon będzie odbywać się w Europie, a przede wszystkim w Polsce.
Amerykański F-16 w Wojskowych Zakładach Lotniczych Nr 2 w Bydgoszczy / Zdjęcie: WZL-1
Plan jest taki, aby w miarę naszych możliwości przeprowadzić kompleksowe utrzymanie w Europie, a Polska to główne miejsce. Organizujemy też inne kwestie – powiedział LaPlante w odpowiedzi na pytanie, czy planowane jest kompleksowe utrzymanie sprawności ukraińskich F-16 w Polsce.
Jednocześnie zapewnił, że Departament Obrony USA zapewni stronie ukraińskiej komponenty, techniczne środki materiałowe i części zamienne w ilości, która pozwoli na co najmniej 90 dni eksploatacji samolotów F-16 w warunkach bojowych.
Z kolei jak poinformował ukraiński dziennik Kyiv Post, powołując się na własne źródła, podstawowe prace obsługowe F-16 będą realizowane w ukraińskich bazach lotniczych. Personel naziemnych tychże baz zostanie odpowiednio przeszkolony i wyposażony przez USAF i spółki sektora obronnego. Co do skomplikowanych napraw i serwisowania np. silników, według ukraińskiego dziennika jest w Polsce jedno przedsiębiorstwo, które podoła pracom serwisowym przy F-16 – są to Wojskowe Zakłady Lotnicze Nr 2 w Bydgoszczy (WZL-2), wchodzące w skład Polskiej Grupy Zbrojeniowej (PGZ).
Jest to prawda. 9 grudnia 2021 amerykańska spółką AAR Government Services Inc. z Wood Dale w Illinois otrzymała 11-letni kontrakt od Departamentu Obrony USA na prace serwisowe w ramach programu wydłużania resursów technicznych (Service Life Extension Program, SLEP) samolotów wielozadaniowych F-16, należących USAF. Wśród podwykonawców znalazły się WZL-2. Odpowiednia umowa wykonawcza w tej sprawie z polskim podmiotem została zawarta w lipcu 2022 i dotyczyła amerykańskich samolotów stacjonujących w Europie. 14 listopada tego samego roku zakończono serwis przy pierwszym egzemplarzu (F-16 serwisowane w Wojskowych Zakładach Lotniczych Nr 2, WZL-2 będą serwisować amerykańskie F-16).
W ostatnich latach WZL-2 prowadziły wysiłki na rzecz zwiększenia swoich kompetencji w zakresie obsług polskich samolotów F-16C/D Jastrząb. 28 czerwca 2021 zawarły 5-letnią umowę z Lockheed Martin na kontynuację wsparcia technicznego tychże samolotów, natomiast 23 kwietnia 2021 zakończyły pierwszą obsługę 400FH Phase Inspection egzemplarza z 31. Bazy Lotnictwa Taktycznego w Poznaniu-Krzesinach. Partnerem w zdobyciu tych kompetencji była niderlandzka spółka Daedalus Aviation Group (WZL-2 będą nadal wspierać eksploatację F-16, Obsługa okresowa F-16 w WZL-2).
Tyle dodać, że w październiku 2022 zakończono projekt pomiędzy Lockheed Martin a WZL-2, który daje możliwość obsługi technicznej komponentów polskiej floty F-16 odpowiedzialnych za temperaturę powietrza w kabinach. Projekt obejmował opracowanie dokumentacji i materiałów szkoleniowych, produkcję oraz zakup specjalnego sprzętu, oprzyrządowania i części zamiennych oraz zapewnienie szkoleń i wsparcia WZL-2 (Lockheed Martin finalizuje pierwsze dwa projekty offsetowe w Polsce).
Do WZL-2 należą również dawne zakłady WZL-4 w Warszawie (20 grudnia 2019 walne zgromadzenie obu spółek podjęły uchwałę o połączeniu), które zajmują się remontem i serwisem turbinowych silników odrzutowych Pratt & Whitney F100-PW-229 do samolotów F-16.
Oczywiście pewien zakres prac obsługowych przy F-16 prowadzony jest również w polskich bazach lotniczych, użytkujących te samoloty: 31. Bazie Lotnictwa Taktycznego w Poznaniu-Krzesinach i 32. Bazie Lotnictwa Taktycznego w Łasku.
F-16 dla Ukrainy
Przypomnijmy, że od września i października br. na terytorium Stanów Zjednoczonych trwają szkolenia ukraińskich pilotów i techników obsługi naziemnej (Szkolenie Ukraińców na F-16 w USA od września i października).
20 sierpnia br. władze Królestwa Niderlandów oraz Danii zadeklarowały gotowość do przekazania samolotów, odpowiednio 42 egzemplarzy (choć nie jest to pewne) oraz 19 egzemplarzy. Z kolei 24 sierpnia br. media norweskie informowały o możliwym podobnym kroku ze strony władz w Oslo – mówi się o 6-12 lub 5-10 samolotach (Ukraina otrzyma nawet 61 samolotów F-16 z dwóch państw, Media: Norwegia przekaże Ukrainie swoje F-16?).
Do koalicji na rzecz szkoleń Ukraińców na F-16 należy 11 państw: Wielka Brytania, Francja, Belgia, Kanada, Luksemburg, Królestwo Niderlandów, Szwecja, Dania i Portugalia, Polska i Rumunia.
7 listopada br. do europejskiego centrum szkoleniowego F-16, czyli EFTC (European F-16 Training Centre) w Rumunii dotarło pierwsze 5 z 12-18 niderlandzkich samolotów wielozadaniowych F-16, które będą służyć do szkoleń pilotów ukraińskich i rumuńskich (Niderlandzkie F-16 w centrum szkoleniowym w Rumunii).