4 kwietnia br. Ministerstwo Obrony Republiki Czeskiej poinformowało, że dzień wcześniej w zakładach amerykańskiej spółki Bell Textron w Amarillo w Teksasie nastąpił formalny odbiór pierwszego śmigłowca uderzeniowego AH-1Z Viper. W maju br. zostanie on przeniesiony do 22. Bazy Śmigłowcowej Biskajská w Náměšť nad Oslavou. Łącznie, Czechy otrzymają 20 śmigłowców rodziny H-1 czyli 10 uderzeniowych AH-1Z i 10 wielozadaniowych UH-1Y Venom. Z tej floty, 4 AH-1Z i 8 UH-1Y zostały zamówione 12 grudnia 2019, natomiast pozostałe 6 AH-1Z i 2 UH-1Y ma zostać podarowanych przez rząd amerykański, o czym informowano 18 sierpnia 2022.
W uroczystości odbioru uczestniczyli, ze strony gości, pierwszy zastępca minister obrony František Šulc oraz dowódca wojsk lotniczych Czech (Vzdušné síly Armády České republiky) gen. bryg. Petr Čepelka.
Bardzo się cieszę, że prawie dokładnie rok później mogłem wrócić do Amarillo i zobaczyć pierwszy wyprodukowany śmigłowiec AH-1Z, który wkrótce zostanie odebrany przez armię czeską – powiedział František Šulc. To ważny krok w modernizacji armii.
Formalnie śmigłowiec został przekazany przez producenta najpierw Departamentowi Obrony USA poprzez dowództwo NAVAIR (Naval Air Systems Command), który był pośredniczącym w zamówieniu w ramach procedury FMS (Foreign Military Sales).
Odebrano także wstępne zestawy części zamiennych do Venomów i Viperów, a także sprzęt wsparcia naziemnego do wsparcia śmigłowców, stanowiska obsługi technicznej, lotniskowe urządzenia zasilające i inny sprzęt. Zostaną one dostarczone do Czech etapami w łącznie osiemdziesięciu 40-stopowych kontenerach transportowych.
12 grudnia 2019 Ministerstwo Obrony Republiki Czeskiej złożyło zamówienie o wartości 14,6 mld CZK na zakup 4 AH-1Z Viper wraz z 9 UH-1Y Venom. O wyborze oferty informowano 22 sierpnia 2019. Zakończenie dostaw wszystkich wiropłatów jest zaplanowano na listopad 2023. Umowa obejmuje szkolenie pilotów i personelu naziemnego, a także wsparcie w zakresie obsługi technicznej, przy jednoczesnym spełnieniu wymogu zaangażowania czeskiego przemysłu w utrzymanie i wsparcie techniczne śmigłowców przez cały okres ich eksploatacji.
Wraz ze śmigłowcami AH-1Z zamówiono 8 zestawów nawigacji GPS/INS (EGI) oraz 14 przeciwpancernych pocisków kierowanych AGM-114 Hellfire. Pakiet dodatkowy obejmuje nieokreślone wyposażenie łącznościowe, systemy walki elektronicznej, głowice optoelektroniczne AN/AAQ-30, 20-mm działek M197, systemów wskazywania celów, części zamiennych i naprawczych.
31 października 2021 czeski resort obrony zawarł umowę o wartości 41,8 mln CZK netto ze spółką LOM Praha na budowę centrum szkolenia symulatorowego AH-1Z. Pierwszy z dwóch symulatorów dostarczono do 22. Bazy na początku marca br.
18 września 2022 Ambasada Stanów Zjednoczonych w Republice Czeskiej potwierdziła informacje o planach nieodpłatnego przekazania 6 AH-1Z i 2 UH-1Y w zamian za czeską pomoc wojskową Ukrainie, a z kolei 26 września 2022 informowano o szkoleniu czeskich pilotów na nowe śmigłowce uderzeniowe (rozpoczętego w lipcu tego samego roku w bazie lotniczej MCB Camp Pendleton). Łącznie, każdy z Czechów spędził za sterami AH-1Z po 80 godzin.
Nowe wiropłaty zastąpią 16 śmigłowców szturmowych Mi-24DU/V/Mi-35 w wojskach lotniczych Czech. W Náměšť nad Oslavou bazowało także 25 śmigłowców transportowych Mi-171Š i Mi-17 (aktualna liczba śmigłowców jest nieznana, gdyż co najmniej dwa szturmowe Mi-35 o nr seryjnych 3370 i 7353 zostały przekazane walczącej Ukrainie, a w maju ub. r. była też mowa o możliwości dostarczenia transportowych Mi-17). Przed wojną, w dalszej kolejności planowany był zakup jeszcze 18-23 śmigłowców mających sukcesywnie zastępować konstrukcje postsowieckie.
Zdjęcia: Ministerstwo Obrony Republiki Czeskiej
Tymczasem, 20 lutego br. Bell Textron zakończył dostawę 12 AH-1Z dla Bahrajnu, a 22 marca minister obrony Słowacji Jaroslav Nad’ informował, że rząd amerykański zaproponował częściowe sfinansowanie dostawy 12 Viperów wraz z pakietem 500 przeciwpancernych pocisków kierowanych rodziny AGM-114 Hellfire w zamian za słowacką pomoc wojskową Ukrainie, czyli dostawy 13 samolotów myśliwskich MiG-29AS/UBS i 2 wyrzutni rakietowych zestawów przeciwlotniczych 2K12 Kub 2M. Poza tym, zgodę na zakup 12 AH-1Z otrzymała w kwietniu 2022 Nigeria, natomiast nie jest jasne co będzie z niedoszłymi 12 śmigłowcami tego typu dla Pakistanu, których sprzedaż już po ich zbudowaniu, zablokowała administracja prezydenta Donalda Trumpa.