2 listopada br. amerykańska spółka Bell Textron poinformowała o zrealizowaniu dostawy do Korpusu Piechoty Morskiej (US Marine Corps, USMC) ostatniego, 189. egzemplarza śmigłowca szturmowego AH-1Z Viper. Ceremonia przekazania odbyła się w zakładach montażu końcowego w Amarillo w Teksasie (AH-1Z Viper – śmigłowiec wszechstronny).
Zdjęcie: Cpl. Lorenzo Ducato, USMC
Jeśli chodzi o program H-1 dla USMC, spółka zbudowała łącznie 349 wiropłatów, w tym wielozadaniowych UH-1Y Venom, których dostawy zakończono w 2018 na liczbie 160 egzemplarzy. Pierwsza partia produkcyjna śmigłowców pierwszej generacji [AH-1 Cobra i UH-1 Iroquois] została zamówiona w 1962 roku i zmieniła sposób, w jaki dziś walczą Marines – powiedział Mike Deslatte, wiceprezes Bell H-1 i dyrektor programu. Zakończenie dostaw AH-1Z i UH-1Y do US Marine Corps dodaje jeszcze jeden rozdział do dziedzictwa platformy H-1.
Bell produkował śmigłowce rodziny H-1 dla sił zbrojnych od 1959, początkowo model UH-1 Iroquois zwany potocznie Huey. W 1966 powstał AH-1 Cobra jako pierwszy dedykowany na okręty śmigłowiec uderzeniowy. W 1970 wprowadzono z kolei zmodernizowany dwusilnikowy UH-1N, który trafił do sił zbrojnych ponad 28 państw, a w 1984 zmodernizowany AH-1W SuperCobra (Lotnictwo USMC na USS Kearsarge).
AH-1Z Viper i UH-1Y Venom stanowią najnowszą generację rodziny H-1, współdzieląc ze sobą 85% komponentów. Wielozadaniowy Venom osiągnął wstępną gotowość operacyjną w sierpniu 2008, a uderzeniowy Viper w lutym 2011. Jednak pierwsze wykorzystanie obu typów śmigłowców w USMC miało miejsce w 2009. Jak dotąd śmigłowce wylatały ponad 450 tys. godzin (Skąd się bierze zwiększona odporność AH-1Z i UH-Y na warunki atmosferyczne?).
H-1 są kluczem do „2022 Marine Corps Aviation Plan” – powiedział płk Vasilios E. Pappas, dyrektor programowy w biurze PMA-276 H-1 Light/Attack Helicopters. Po zakończeniu amerykańskiego programu dostaw, Marines mają swobodę zarządzania i rozmieszczania śmigłowców w oparciu o obecne i przyszłe wymagania misji określone na początku programu (MILMAG w gnieździe Żmij).
Zakończenie dostaw do USMC nie oznacza zamknięcia linii produkcyjnej. Bell Textron produkuje 12 AH-1Z dla Bahrajnu na mocy zamówienia z 2018 oraz 4 AH-1Z i 8 UH-1Y zamówione w 2019 przez Czechy, z dostawami w 2023 (Czesi szkolą się na śmigłowcach Bella, Pierwszy AH-1Z dla Bahrajnu ukończony).
Warto wspomnieć również o zablokowanej przez USA za prezydentury Donalda Trumpa sprzedaży 15 AH-1Z do Pakistanu (zbudowano 9 wiropłatów, które zostały zmagazynowane w bazie lotniczej Davis-Monthan w Tucson w stanie Arizona), ofercie złożonej Filipinom na 6 Viperów – bezskutecznie czy wydanej w kwietniu br. zgodzie na sprzedaż 12 AH-1Z do Nigerii. Śmigłowce Viper były również oferowane Polsce (i pierwszy raz prezentowany egzemplarz na tegorocznym MSPO), ale Ministerstwo Obrony Narodowej zdecydowało się we wrześniu br. na zakup konkurencyjnego Boeing AH-64E Apache Guardian w liczbie aż 96 egzemplarzy (AH-64E i AH-1Z oferowane Filipinom, USA odblokowały sprzedaż AH-1Z Viper do Nigerii, Polska planuje zakup 96 śmigłowców szturmowych AH-64E Apache Guardian, MSPO 2022: AH-1Z Viper wreszcie w Polsce).
Na koniec należy dodać, że dostawa 189 AH-1Z i 160 UH-1Y do USMC bynajmniej nie oznacza, iż tyle wiropłatów znajduje się w służbie. W ramach restrukturyzacji o nazwie Force Design 2030 dowództwo Korpusu Piechoty Morskiej zdecydowało o wycofaniu 27 AH-1Z i 26 UH-1Y, czyli łącznie 53 wiropłatów. Wiadomo, że część z nich, 6 AH-1Z i 2 UH-1Y zostanie podarowanych Czechom. Oprócz tego jeden amerykański Viper rozbił się 6 stycznia br. w pobliżu bazy lotniczej McGuire Dix Lakehurst w stanie New Jersey – załoga przeżyła (USMC wycofa jedną piątą śmigłowców AH-1Z i UH-1Y, Czechy otrzymają za darmo dodatkowe śmigłowce Bella).