24 marca br. agencja OCCAR (Organisation conjointe de coopération en matière d’armement), w imieniu Agencji Wsparcia i Zamówień NATO (NSPA, NATO Support and Procurement Agency) ogłosiła wstępną gotowość operacyjną (IOC, Initial Operational Capability) floty samolotów transportowo-tankujących Airbus A330-200 MRTT (Multinational Multi-Role Tanker Transport), należących do konsorcjum NATO MMF (Multinational Multi-Role Tanker Transport Fleet) oraz zakup dziesiątego samolotu. Pełna gotowość operacyjna (FOC, Full Operational Capability) ma zostać ogłoszona w połowie 2024.
Status IOC dla natowskiej floty A330-MRTT ogłoszono formalnie dzień wcześniej (23 marca) podczas spotkania oficjeli w niderlandzkim Eindhoven, na którym byli obecni: dyrektor generalny OCCAR Joachim Sucker, sekretarz stanu z ramienia Bundestagu w federalnym ministerstwie obrony Niemiec Siemtje Möller, dyrektor wykonawczy Europejskiej Agencji Obrony EDA (European Defence Agency) Jiří Šedivý, sekretarz generalny NATO Jens Stoltenberg, komisarz UE do spraw rynku wewnętrznego Thierry Breton oraz minister obrony Niderlandów Kajsa Ollongren.
Ta flota już udowodniła swoją wartość i jest podstawą sił powietrznych NATO. Tylko w 2022 roku flota ta wykonała ponad 500 misji*, tankując setki myśliwców, które zapewniają bezpieczeństwo przestrzeni powietrznej sojuszników. Chciałbym podziękować Agencji Wsparcia i Zamówień NATO, Europejskiej Agencji Obrony i agencji OCCAR za wspólną pracę nad rozwojem tej najnowocześniejszej floty, powiedział Jens Stoltenberg.
*Tylko w pierwszym półroczu 2022 samoloty wykonały 160 lotów operacyjnych, w czasie których paliwo pobrało ponad 750 samolotów – przyp. red.
Inicjatywa jest wspierana przez Unię Europejską poprzez Europejską Agencję Obrony EDA od 2012. Początkowo, do konsorcjum MMF, utworzonego przez Niderlandy i Luksemburg 28 lipca 2016, dołączyły Belgia, Niemcy i Norwegia, które 16 lutego 2017 podpisały dokument Declaration of Intent on Multi Role Tanker Transport Capability (MRTTC). Później, negocjacje w sprawie dołączenia do konsorcjum prowadziły także Czechy, Hiszpania i Szwecja. Ostatecznie do konsorcjum dołączyły jeszcze Czechy.
Zdjęcia: OCCAR
Co ciekawe, wśród inicjatorów inicjatywy wspólnej floty tankowców była Polska (była zainteresowana do listopada 2014), ale ostatecznie nie dołączyła do niej z powodu niezadowalającego offsetu ze strony dostawcy, europejskiej spółki Airbus Defence and Space. W zamian 15 lutego 2017 uruchomiono program o kryptonimie Karkonosze.
Do pierwotnie dwóch zamówionych samolotów A330-200 MRTT, dołączono sześć kolejnych, a później jeszcze jeden. Wraz z ogłoszeniem IOC zamówiono kolejny egzemplarz. Wszystkie będą docelowo stacjonować w niderlandzkiej bazie lotniczej Eindhoven i niemieckiej połączonej bazie lotniczej Kolonia-Bonn. Pierwszy A330-200 MRTT oblatano 28 listopada 2020, natomiast 22 czerwca 2020 został przekazany odbiorcy. Do obecnej chwili dostarczono siedem samolotów (Symulator A330 MRTT w Sewilli).
Wśród indywidualnych użytkowników samolotów A330-200 MRTT są Arabia Saudyjska (6 egz.), Australia (7 egz.), Francja (9 egz. + 4 zamówione), Korea Południowa (4 egz. + zainteresowanie kolejnymi 2), Singapur (6 egz.), Wielka Brytania (14 egz.) i Zjednoczone Emiraty Arabskie (3 egz. + 2 zamówione). Wkrótce do użytkowników dołączy Kanada, która zamówiła 2 egzemplarze oraz Hiszpania z 4 samolotami. Zakupem siedmiu samolotów zainteresowana jest Turcja. Airbus, wspólnie z Lockheed Martin, oferuje A330-200 MRTT dla USA pod nazwą LMXT. Wcześniej zakup, a obecnie dzierżawę przynajmniej 6 samolotów rozważają Indie.