10 października br. w wywiadzie dla agencji prasowej Baltic News Service (BNS), minister obrony Litwy Arvydas Anušauskas poinformował o planach zakupu amerykańskich wieloprowadnicowych wyrzutni rakietowych M142 HIMARS (High Mobility Artillery Rocket System).
Wyrzutnia M1140 systemu M142 HIMARS / Zdjęcie: US Army
Jak powiedział litewski urzędnik, strona amerykańska dała pewność na 90%, że do podpisania umowy międzyrządowej na dostawę kompletnego systemu rakietowego M142 HIMARS z 8 wyrzutniami M1140 dojdzie na początku grudnia 2022. Wówczas dostawy powinny zostać zrealizowane do końca 2025.
W ubiegłym tygodniu rząd litewski zwiększył tegoroczny budżet obronny o 148 mln EUR. Według Anušauskasa około 60 mln EUR z tej kwoty zostanie przeznaczone na zakup zestawów HIMARS. Niska kwota może wynikać z faktu, iż część środków finansowych może pochodzić z amerykańskiego programu pomocy wojskowej FMF (Foreign Military Financing) dla państw wspierających Ukrainę (Prawie 1,5 mld zł od USA w ramach FMF).
Dodatkowe środki finansowe zostaną przeznaczone na zakup kolejnych wielozadaniowych pojazdów opancerzonych Oshkosh JLTV (Joint Light Tactical Vehicle), radarów średniego zasięgu i amunicji. W przypadku JLTV, w 2019 zamówiono 200 pojazdów, których dostawy rozpoczęły się w ub. r., z opcją na 300 kolejnych (Litwa odebrała pierwsze JLTV).
Litewski minister wskazał, że Łotwa i Estonia również nabywają po 6 wyrzutni systemu HIMARS. I faktycznie, 15 lipca br. Estonia otrzymała zgodę Departamentu Stanu USA na ich zakup wraz z amunicją precyzyjną dalekiego zasięgu, wycenionych na maksymalnie 500 mln USD (2,36 mld zł). Natomiast 24 lipca br. za pośrednictwem agencji prasowej LETA, łotewski resort obrony również poinformował o planach zakupu systemu. Póki co jednak, ani Łotwa, ani Litwa nie otrzymały stosownej zgody na zakup (M142 HIMARS dla Estonii).
Pozyskiwanie przez państwa bałtyckiego tego samego systemu uzbrojenia nie jest przypadkowe. 21 grudnia 2021 w litewskim Kownie ministrowie obrony Litwy, Łotwy i Estonii, podpisali list intencyjny dotyczący wspólnego rozwijania kompetencji rakietowych, zwłaszcza w obszarze polowych systemów rakietowych.
W przypadku pozyskania zestawów M142 HIMARS, Bałtowie staną się kolejnymi użytkownikami w Europie, po Polsce (20 wyrzutni zamówionych, dostawy od 2023 r. + 486 wyrzutni zadeklarowanych do kupienia), Rumunii (54 wyrzutnie zamówione, część odebrana) i Ukrainie (16 wyrzutni dotychczas dostarczonych jako pomoc amerykańska; 18 + 4 kolejnych wyrzutni obiecanych). Ponadto, w ostatnich miesiącach zgodę na zakup 20 egzemplarzy otrzymała Australia, 11 egzemplarzy Tajwan, natomiast Jordania na zakup kolejnej partii precyzyjnej amunicji do własnych zestawów. W lutym br. zainteresowanie systemem wyraziły również Węgry (500 dodatkowych wyrzutni M142 HIMARS w programie Homar, M142 HIMARS dla Australii, Więcej GMLRS-AW dla Jordanii, Rumunia odbiera zestawy HIMARS, Partia uzbrojenia dla Tajwanu).
Litwa jest również zainteresowana wzmacnianiem swoich zdolności w zakresie artylerii lufowej. W 2016 zakupiono w Niemczech zmodernizowane 155-mm haubice samobieżne PzH 2000 (Panzerhaubitze 2000) w liczbie 21 egzemplarzy (16 trafiło do batalionu artylerii im. gen. Romualdasa Giedraitisa, 2 służą do szkolenia załóg i personelu, a 3 pozostałe jako magazyny części zamiennych). Dostawy zrealizowano w latach 2018-2020.
Jednak to nie wszystko. 13 czerwca br. podczas paryskich targów Eurosatory 2022, władze Litwy i Francji podpisały list intencyjny (Letter of Intent, LoI) w sprawie pozyskania nawet 18 kołowych 155-mm haubic nowej generacji CAESAR 6×6 Mk II (CAmion Équipé d’un Système d’Artillerie). Niemniej do ich powstania jeszcze długa droga, gdyż prace badawczo-rozwojowe rozpoczęły się w tym roku, ale na zakup, oprócz samej Francji, zdecydowała się także Belgia (Armatohaubica Nexter CAESAR drugiej generacji, Zmodernizowane PzH 2000 na Litwie).