W sobotę, 30 września, amerykańska spółka Lockheed Martin poinformowała, że dokonała oblotu pierwszego z 14 zamówionych przez Słowację samolotów wielozadaniowych F-16C/D Block 70. Rzeczony egzemplarz jednomiejscowy, F-16C o numerze taktycznym 1001, został oficjalnie zaprezentowany 7 września br. (Pierwszy z 14 słowackich F-16C/D Block 70 zaprezentowany).
Republika Słowacka będzie pierwszym państwem europejskim, który otrzyma najnowszą i najbardziej wszechstronną wersję Walczącego Sokoła / Zdjęcie: Lockheed Martin
Samolot wystartował 29 września o godz. 9.30 czasu wschodniego (EST) z lotniska przyzakładowego w Greenville w Karolinie Południowej, gdzie mieści się linia montażowa najnowszej wersji samolotów rodziny F-16. Za sterami siedział pilot-oblatywacz fabryczny Lockheed Martin, Ryan Cujo Blake, który z powodzeniem przeprowadził wielokrotne testy systemów pokładowych w celu potwierdzenia wydajności platformy i jej zdolności do lotu ponaddźwiękowego.
Słowackie siły powietrzne pójdą znacząco krok naprzód dzięki zdolnościom F-16 – powiedział OJ Sanchez, wiceprezes i dyrektor generalny Integrated Fighter Group, który obejmuje program F-16. Wdrożenie tej sprawdzonej platformy pozwoli słowackim siłom powietrznym skutecznie chronić swoje granice i współpracować z sojusznikami w Europie, NATO i na świecie.
F-16 Block 70 oferuje wszystkim i partnerom zaawansowane możliwości z zakresu bezpieczeństwa na miarę XXI wieku, przystępne koszty operacyjne i koszty cyklu życia oraz strategiczne partnerstwo w zakresie możliwości – dodał Sanchez. To najnowocześniejszy system samolotów bojowych, który jest świetny dla naszego zespołu Greenville w Południowej Karolinie. Linia produkcyjna w Greenville jest zasobem dla bezpieczeństwa narodowego, zapewniając proste możliwości F-16 sojusznikom na całym świecie, takim jak Słowacja, którzy będą na tej platformie zdolni do utrzymywania pokoju na granicy i w regionie dla swoich partnerów.
Pierwsze samoloty F-16C/D Block 70 trafią do Słowacji w drugim kwartale 2024.
W ramach programu wdrażania F-16 na Słowacji, Lockheed Martin nawiązała współpracę ze słowacką państwową spółką Letecké opravovne Trenčín (LOTN), która w przyszłości będzie odpowiedzialna za obsługę techniczną niektórych podzespołów słowackich samolotów. Ponadto LOTN będzie odpowiedzialny za wdrożenie Zintegrowanego Systemu Informacji i Automatyzacji Logistyki (ILIAS), który będzie wspierał wdrażanie i utrzymanie słowackiej floty F-16C/D Block 70.
Słowacja zdecydowała się na zakup amerykańskich samolotów 11 lipca 2018, odrzucając szwedzką kontrofertę spółki Saab Defence and Security z JAS 39 Gripen. F-16C/D Block 70 zostały wybrane następcami 11 operacyjnych myśliwców MiG-29AS/UBS, wówczas zgrupowanych w 1. Eskadrze Myśliwskiej (1. Bojová letka) Skrzydła Lotnictwa Taktycznego (Taktické krídlo Otta Smika) wojsk lotniczych (Vzdušné sily Ozbrojených síl Slovenskej Republiky), stacjonującej w bazie lotniczej Sliač (28 września 2019 rozbił się dwunasty egzemplarz) (Spadł słowacki MiG-29AS, Słowacja wybrała F-16V).
Pakiet dla Słowacji został wyceniony na maksymalnie 2,91 mld USD i obejmował, oprócz samych samolotów, stacje radiolokacyjne AN/APG-83 SABR z aktywnym skanowaniem elektronicznym (AESA), pociski powietrze-powietrze AIM-120C-7 AMRAAM i AIM-9X Sidewinder, bomby GBU-12, GBU-38 i GBU-49 oraz Mk 82. Umowa międzyrządowa o wartości ponad 1,6 mld EUR została zawarta w grudniu 2018 (ostateczna wartość zamówienia została zredukowana na drodze negocjacji).
https://twitter.com/LockheedMartin/status/1708875743382425780
31 lipca 2019 Departament Obrony USA podpisał z Lockheed Martin umowę o wartości 799 955 939 USD na ich produkcję i dostawy z terminem do 31 stycznia 2024. Co ciekawe, początkowo planowano zakup używanych amerykańskich F-16A/B, zmagazynowanych przez wojska lotnicze (US Air Force, USAF), lecz koszty remontu i modernizacji, tj. 220 mln EUR okazały się zbyt wysokie.
27 października 2021 ówczesny minister obrony Słowacji Jaroslav Nad’ wziął udział w symbolicznej ceremonii rozpoczęcia produkcji omawianego egzemplarza F-16, który otrzymał numer fabryczny EY-01. Następnie spotkał z grupą słowackich pilotów, którzy przechodzą szkolenie na F-16 w międzynarodowym ośrodku szkoleniowym w bazie lotniczej Luke w stanie Arizona (Produkcja F-16 dla Słowacji).
Tymczasem, 14 kwietnia 2023 minister Nad’ informował, że rząd przekazał walczącej Ukrainie wszystkie z 13 obiecanych myśliwców MiG-29AS/UBS, a do czasu osiągnięcia gotowości operacyjnej przez słowackie F-16, przestrzeni powietrznej kraju bronią Polska i Czechy (Słowacja przekazała Ukrainie wszystkie samoloty MiG-29, Polska i Czechy będą strzec przestrzeni powietrznej Słowacji).
10 marca 2023 Lockheed Martin przekazała pierwszy seryjny egzemplarz F-16C/D Block 70 (w wersji dwumiejscowej). Jeden z 16 egzemplarzy zamówionych dla królewskich wojsk lotniczych Bahrajnu (RBAF) (Pierwszy bahrański F-16D Block 70 przekazany).
Spółka Lockheed Martin uzyskała dotąd zamówienia na 128 samolotów F-16C/D Block 70, a wkrótce zostanie ona zwiększona do 148. Są to, oprócz wspomnianego Bahrajnu i omawianej Słowacji: Jordania (12 egzemplarzy), Bułgaria (16 egzemplarzy), Maroko (25 egzemplarzy) i Tajwan (66 egzemplarzy). Dodatkowo, samoloty są oferowane Indiom (jako wariant F-21), Ukrainie, Filipinom czy ostatnio Kolumbii.
W produkcji najnowszych F-16 uczestniczy należąca do Lockheed Martin spółka PZL Mielec, która 29 sierpnia 2023 informowała o ukończeniu produkcji pierwszej struktury tylnej części kadłuba tego samolotu (PZL Mielec wyprodukował pierwszą strukturę tylną części kadłuba F-16 Block 70/72).
Wideo: Lockheed Martin