W piątek, 5 stycznia, służba prasowa amerykańskiej bazy lotniczej Ellsworth w Dakocie Południowej poinformowała w mediach społecznościowych, że doszło do wypadku jednego z bombowców strategicznych Rockwell B-1B Lancer – samolot rozbił się podczas próby podejścia do lądowania. Załoga zdołała się bezpiecznie katapultować.
Zdjęcie: USAF
Poinformowano, że do wypadku doszło w czwartek, 4 stycznia około godz. 17.50 (czyli o godz. 2.50 czasu polskiego, 5 stycznia) podczas próby podejścia do lądowania w swojej macierzystej bazie Ellsworth. W chwili wypadku na pokładzie znajdowało się czterech członków załogi, która wykonywała lot zaplanowany lot szkoleniowy. Cała załoga została bezpiecznie katapultowana. Przyczyny wypadku zbada powołana w tym celu komisja śledcza.
Jest to najpoważniejsze zdarzenie z udziałem samolotu tego typu od 11 lat, a z udziałem bombowca strategicznego USAF od nieco ponad roku, gdy 10 grudnia 2022 podczas awaryjnego lądowania w swojej macierzystej bazie lotniczej Whiteman w stanie Missouri, B-2A Spirit zapalił się i został uszkodzony (Pożar B-2A po awaryjnym lądowaniu).
Według doniesień lokalnych mediów, w chwili wypadku panowały trudne warunki meteorologiczne: zachmurzenie i mgła. Po zdarzeniu na miejsce skierowano wojskową straż pożarną, a baza tymczasowo zawiesiła planowe starty i lądowania. W bazie lotniczej Ellsworth znajduje się 28. Skrzydło Bombowe AFGSC, złożone z m.in. 34. i 37. Eskadry Bombowej, wyposażonej w samoloty B-1B Lancer.
It’s very foggy at Ellsworth this evening per the latest METAR and the airbase has been closed per NOTAM pic.twitter.com/ECxm8fOpVi
— Thenewarea51 (@thenewarea51) January 5, 2024
Ostatni wypadek z udziałem B-1B Lancer, ale w bazie lotniczej Dyess w Teksasie, gdzie znajduje się 7. Skrzydło Bombowe AFGSC (z 9. i 28. Eskadrą), miał miejsce 20 kwietnia 2022. Doszło wówczas do pożaru jednego z czterech silników turbowentylatorowych General Electric F101-GE-102, napędzających B-1B Lancer (Pożar amerykańskiego bombowca B-1B Lancer).
Jeśli chodzi o poprzednie wypadki i inne zdarzenia z udziałem B-1B Lancer, to należy odnotować incydent z 8 kwietnia 2021, gdy jeden z samolotów doznał awarii filtra pompy paliwowej jednego z czterech silników po lądowaniu w bazie Ellsworth, w związku z czym czasowo uziemiono całą flotę.
Wcześniej, 2 lipca 2020, inny egzemplarz doznał awarii instalacji elektrycznej, przez co załoga zdecydowała się przerwać lot i wrócić do bazy Dyess. Z kolei 1 maja 2018 na lotnisku Midland w Teksasie awaryjnie lądował Lancer, który również doznał pożaru silnika. W sierpniu 2013 jeden z samolotów rozbił się w bazie Ellsworth. Wcześniej, przed 2013 odnotowano 11 innych wypadków i katastrof, z tym że z ofiarami śmiertelnymi przed 1997 rokiem (łącznie 12 lotników).
Najnowsze zdarzenie miało miejsce w niecałe 28 miesięcy po wycofaniu i zmagazynowaniu 17 egzemplarzy B-1B (z floty liczącej 62 samoloty). Pozostałe 45 (liczba przed najnowszym wypadkiem) miało przejść modernizację, w tym awioniki, aby pozostać w służbie operacyjnej do 2036, zgodnie z ujawnionym w lutym 2018 planem Bomber Vector. Później, wraz z B-2A Spirit, zostaną całkowicie zastąpione przez 100-149 bombowców nowej generacji B-21A Raider, którego pierwszy prototyp oblatano 10 listopada 2023 (B-21A Raider oblatany, Flota bombowców B-1B Lancer zredukowana).
Co ciekawe, pierwotnie zakładano integrację z szybującymi pociskami hipersonicznymi AGM-183A ARRW (Air-launched Rapid Response Weapon), ale program rozwoju został unieważniony – obecnie USAF inwestuje w program napędowych hipersonicznych pocisków manewrujących o kryptonimie HACM (Hypersonic Attack Cruise Missile). Niemniej, nie ma jeszcze decyzji czy B-1B zostaną z nimi zintegrowane – obecnie jedyną wskazaną platformą jest F-15E Strike Eagle (USA: Fiasko programu pocisku hipersonicznego AGM-183A ARRW, Northrop Grumman i Raytheon w programie broni hipersonicznej HACM, Broń hipersoniczna dla Lancerów według Boeinga).
AKTUALIZACJA:
Nieoficjalnie rozbity Lancer nosi nr rejestracyjny 85-0085. Pojawiła się fotografia wraku, który wydaje się być przełamany za kabiną załogi. Wiadomo też, że jeden z trzech członków załogi został lekko ranny, ale został już wypisany ze szpitala z resztą załogi skierowaną na obserwację.
Damn. Here's the B-1. @TheIntelFrog @thenewarea51 pic.twitter.com/pyiJPwK3tI
— 𝙎𝙍_𝙋𝙡𝙖𝙣𝙚𝙨𝙥𝙤𝙩𝙩𝙚𝙧 (@SR_Planespotter) January 5, 2024