W środę, 2 kwietnia 2025, Ministerstwo Obrony Słowacji poinformowało, że na lotnisku w bazie Kuchyňa-Malacky, gdzie mieści się 46. Skrzydło wojsk lotniczych Słowacji (Vzdušné sily Ozbrojených síl Slovenskej Republiky) wylądowały dwa kolejne dwa egzemplarze samolotów wielozadaniowych Lockheed Martin F-16 Block 70 o nr 1005 i 1007, które dołączyły do trzech już przebazowanych – z łącznie 14 zamówionych.
Zdjęcia: Ministerstwo Obrony Republiki Słowacji
Wraz z przybyciem dwóch kolejnych myśliwców F-16 wzmacniamy ochronę słowackiego nieba. Wierzymy, że wkrótce weźmiemy pełną odpowiedzialność w ochronie naszej przestrzeni powietrznej – powiedział wicepremier i minister obrony Republiki Słowackiej Robert Kalińák, nawiązując do porozumienia, w ramach którego do końca ubiegłego roku misje Air Policing nad krajem wykonywały samoloty polskie i czeskie.
Oba samoloty zostały dostarczone drogą lotniczą w dwóch etapach: lot z USA przez Atlantyk do bazy lotniczej Morón w Hiszpanii i kolejny na lotnisko Kuchyňa-Malacky. Podczas przelotu testowano nie tylko zdolności techniczne samolotów, ale także zdolności pilotażowe lotników przydzielonych przez producenta, spółkę Lockheed Martin, gdyż pobierano paliwo w locie z tankowca powietrznego Boeing KC-135R Stratotanker należącego do USAF.
Obecnie samoloty przechodzą proces certyfikacji, rejestracji i przygotowań do przejęcia roli w systemie ochrony przestrzeni powietrznej Republiki Słowackiej, z założeniem, że nastąpi to jeszcze latem tego roku.
Łącznie mamy 7 przeszkolonych pilotów, którzy uczestniczą w lotach i certyfikacji dostarczonych samolotów. Kolejnych 6 pilotów ukończy w tym roku szkolenie w USA i wraz z przygotowanym personelem naziemnym zacznie wypełniać określone zadania szkoleń w locie i wykonywania zadań operacyjnych – przypomniał szef Sztabu Generalnego Słowackich Sił Zbrojnych generał Daniel Zmeko.
Pierwsze trzy słowackie F-16 trafiły do kraju w dwóch partiach w ubiegłym roku: 22 lipca i 12 grudnia. W bieżącym roku 2025 zaplanowano dostawę jeszcze trzech samolotów, a w 2026 pozostałych sześciu (Słowacki F-16D Block 70 okiem MILMAGu).
Pierwsze dwa samoloty zostały formalnie przekazane przez Lockheed Martin 10 stycznia 2024. Tymczasem od 13 czerwca 2024 do ośrodka szkoleniowego amerykańskiej Gwardii Narodowej w bazie lotniczej Morris w Tucson w stanie Arizona, gdzie mieści się 162. Skrzydło, trafił pierwszy dwumiejscowy F-16D. Łącznie w USA szkolenie przejdzie 22 pilotów oraz 160 członków technicznej obsługi naziemnej. Szkoleniem słowackiego personelu latającego i naziemnego zajmuje się 162. Grupa Operacyjna 162. Skrzydła. Na okres szkolenia w Morris będzie stacjonować 9 słowackich samolotów, a później stopniowo będą przenoszone do kraju, jak pierwsza piątka.
Słowacja zdecydowała się na zakup amerykańskich samolotów 11 lipca 2018, odrzucając szwedzką kontrofertę spółki Saab Defence and Security z JAS 39 Gripen (program zakupowy był prowadzony od 2015). F-16C/D Block 70 zostały wybrane następcami 11 operacyjnych myśliwców MiG-29AS/UBS, wówczas zgrupowanych w 1. Eskadrze Myśliwskiej (1. Bojová letka) Skrzydła Lotnictwa Taktycznego (Taktické krídlo Otta Smika) wojsk lotniczych, stacjonującej w bazie lotniczej Sliač (28 września 2019 rozbił się dwunasty egzemplarz).
Pakiet dla Słowacji został wyceniony na maksymalnie 2,91 mld USD i obejmował, oprócz samych samolotów, stacje radiolokacyjne AN/APG-83 SABR z aktywnym skanowaniem elektronicznym (AESA), pociski powietrze-powietrze AIM-120C-7 AMRAAM i AIM-9X Sidewinder, bomby GBU-12, GBU-38 i GBU-49 oraz Mk 82. Umowa międzyrządowa o wartości ponad 1,6 mld EUR została zawarta w grudniu 2018 (ostateczna wartość zamówienia została zredukowana na drodze negocjacji).
31 lipca 2019 Departament Obrony USA podpisał z Lockheed Martin umowę o wartości 799 955 939 USD na ich produkcję i dostawy z terminem do 31 stycznia 2024. Co ciekawe, początkowo planowano zakup używanych amerykańskich F-16A/B, zmagazynowanych przez wojska lotnicze (US Air Force, USAF), lecz koszty remontu i modernizacji, tj. 220 mln EUR okazały się zbyt wysokie.
27 października 2021 ówczesny minister obrony Słowacji Jaroslav Nad’ wziął udział w symbolicznej ceremonii rozpoczęcia produkcji pierwszego egzemplarza F-16, który otrzymał numer fabryczny EY-01. Następnie spotkał z grupą słowackich pilotów, którzy przechodzili początkowe szkolenie na F-16 w międzynarodowym ośrodku szkoleniowym w bazie lotniczej Luke w stanie Arizona. 14 kwietnia 2023 minister Nad’ informował, że rząd przekazał walczącej Ukrainie wszystkie z 13 obiecanych myśliwców MiG-29AS/UBS.
Co ciekawe, tego samego dnia w 3. Myśliwskiej Bazie Lotniczej Graf Ignatiewo w Bułgarii wylądował dwumiejscowy F-16D Block 70, pierwszy z 16 łącznie F-16C/D zamówionych. Cała trójka wykonywała lot przez Ocean Atlantycki wspólnie, zgodnie z doniesieniami spotterów z Hiszpanii.
Oprócz Słowacji i wspomnianej Bułgarii, obecnie zamówienia na F-16C/D Block 70 zamówienia obejmują także Bahrajn (16 egzemplarzy), Tajwan (66 egzemplarzy), Jordanię (12 egzemplarzy) i Maroko (25 egzemplarzy). 26 stycznia 2024 Turcja otrzymała zgodę na zakup 40 fabrycznie nowych F-16C/D Block 70, a 1 kwietnia br. Filipiny na 20 egzemplarzy. Dodatkowo, samoloty są oferowane Indiom (jako wariant F-21), Ukrainie, a ostatnio Wietnamowi czy bezskutecznie Kolumbii.
Najnowsza odmiana F-16 została zapowiedziana podczas Singapore Airshow 2012. Prototyp F-16 Block 70 został oblatany 16 października 2015. Został wyposażony w nową stację radiolokacyjną APG-83 SABR (AESA). Otrzymał nowy komputer misji z centralnym wyświetlaczem ciekłokrystalicznym (Center Pedestal Display). Samolot otrzymał nowe elementy awioniki i szynę danych Ethernet o wysokiej przepustowości oraz zmodernizowane wyposażenie do walki elektronicznej (WRE). Ma przenosić także zasobnik celowniczy Sniper Extended Range.
W produkcji najnowszych F-16 uczestniczy należąca do Lockheed Martin spółka PZL Mielec, która rozpoczęła dostawy struktur tylnych części kadłuba tego samolotu. W przyszłości zakres produkcji ma się zwiększyć do ponad 80% struktur.
