W piątek, 20 marca 2026, w mediach społecznościowych pojawiło się wideo przedstawiające operujący nad Ukrainą samolot wczesnego ostrzegania S 100D Argus w wersji FSR-890 (oznaczenie producenta: Saab 340B AEW-300), którego dwa egzemplarze obiecała przekazać Szwecja, zgodnie z 16. pakietem pomocy wojskowej Ukrainie o wartości 13,3 miliarda SEK (wówczas 4,92 mld zł) z 29 maja 2024. Nagranie wideo początkowo pojawiło się na rosyjskich kanałach na Telegramie i szybko trafiło na platformę społecznościową X.
Russians are posting footage they claim shows likely a Swedish Saab 340 AEW&C long-range radar and control aircraft flying over Ukraine. pic.twitter.com/XkFZlok2B3
— WarTranslated (@wartranslated) March 20, 2026
Warto dodać, że już 21 kwietnia 2025 na komercyjnych mapach z ruchem lotniczym ADS-B zauważono, zgodnie z analizami OSINT, prawdopodobnie jeden z tych samolotów podczas lotu testowego nad obwodem lwowskim, wykorzystując sygnał wywoławczy WELCOME. Brakowało jednak wówczas jednoznacznego potwierdzenia, że był to ten samolot z uwagi na brak informacji o locie.
🇸🇪Saab 360 AEW&C airborne early warning and targeting aircraft "transferred" to #Kyiv & conducted its first test flight over the #Lviv region in western
🇺🇦#Ukraine pic.twitter.com/f9gMSDTM1S— C4H10FO2P ☠️ (@markito0171) April 21, 2025
Ale w czasie ogłoszenia pakietu z samolotami, źródła szwedzkie twierdziły, że przeszkolenie załóg samolotów i personelu naziemnego, a także przygotowanie obiektów naziemnych dla nowego typu statku powietrznego zajmie około roku.
Dla Sił Powietrznych Sił Zbrojnych Ukrainy zdolności jakie zapewnią samoloty wczesnego ostrzegania ze Szwecji są trudne do przecenienia, bo wnoszą zupełnie nowe możliwości jakimi Kijów do tej pory nie dysponował w zakresie śledzenia wszystkich obiektów w przestrzeni powietrznej zarówno nad Ukrainą, jak i przygranicznych obszarach Rosji.
W związku z przekazaniem przez Szwecję samolotów tego typu ze swoich zasobów, rząd w Sztokholmie zamówił samoloty nowej generacji Saab S 106 GlobalEye: najpierw dwa, potem trzeci z opcją na czwarty.
S 100D Argus ma 20,57 m długości, 21,44 m rozpiętości skrzydeł, 6,97 m wysokości, 10,3 t masy własnej i 13,155 t masy startowej. Jest napędzany dwoma silnikami turbośmigłowymi General Electric CT7-9B o mocy 1390 kW (1870 KM) każdy, co zapewnia pułap praktyczny 7620 m i ponad 5 godzin długotrwałości lotu.
Zdjęcie poglądowe: Bene Riobó, Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
Samoloty Saab 340B AEW-30 są wyposażone w dookólny, pracujący w paśmie S, impulsowy radar dopplerowski PS-890 Erieye z anteną z aktywnym skanowaniem elektronicznym AESA (Active Electronically Scanned Array) i zasięgu instrumentalny 450 km na pułapie ponad 20 000 m. Azymut pokrycia skanowanego obszaru wynosi po 150 stopni po obu stronach anteny.
Z pierwotnie czterech egzemplarzy Saab 340B AEW-200 z radarem IS-340 Erieye, zabudowanych na bazie cywilnego płatowca Saab 340 i wprowadzonych do służby w 1997, dwa zostały zmodernizowane w 2006 przez producenta do wersji ASC 890 i powróciły do służby operacyjnej w 2009 (w 2007 dwa niezmodernizowane egzemplarze zostały odkupione przez Tajlandię).
Dwa używane samoloty tego typu, zwrócone przez Zjednoczone Emiraty Arabskie, kupiła Polska, które już wykonują loty operacyjne.
W ramach współpracy ze Szwecją, rząd w Kijowie rozważa zakup od 100 do 150 samolotów wielozadaniowych JAS 39E Gripen (jak również do 100 francuskich Dassault Rafale), jednak warunkiem jest pozyskanie finansowania (np. z zamrożonych rosyjskich aktywów), co nie będzie łatwe.
Czytaj także: