We wtorek, 23 września 2025, w belgijskiej bazie lotniczej Florennes w prowincji Namur miała miejsce uroczystość wprowadzenia do służby w Komponencie Lotniczym Sił Zbrojnych Belgii (Luchtcomponent) pierwszego z czterech nieuzbrojonych bezzałogowych statków latających General Atomics MQ-9B SkyGuardian (nr MS-01), klasy MALE (Medium Altitude Long Endurance, średniego pułapu o dużej długotrwałości lotu).
Zdjęcia: Luchtcomponent
Egzemplarz został oblatany 20 lutego br. z lotniska El Mirage w Kalifornii, po czym przechodził testy odbiorcze do lipca. Jednocześnie 18 członków personelu Luchtcomponent ukończyło wstępne szkolenie operatorskie na MQ-9B, które odbyło się w Centrum Testów i Szkolenia Lotniczego GA-ASI w Grand Forks w Dakocie Północnej, oraz szkolenie w locie w ośrodku Desert Horizon Flight Operations Facility w El Mirage w Kalifornii.
Następnie, w sierpniu br. rzeczony samolot został przebazowany do Belgii i we wtorek wykonał pierwszy samodzielny lot w krajowej przestrzeni powietrznej, co formalnie zapoczątkowało eksploatację. W wydarzeniu wzięli udział m.in. minister obrony Belgii Theo Francken i dowódca Luchtcomponent gen. dyw. Geert De Decker.
To wydarzenie zapoczątkowuje nową erę dominacji informacyjnej Belgii – powiedział Linden Blue, prezes amerykańskiej spółki General Atomics Aeronautical Systems (GA-ASI), która dostarcza MQ-9B SkyGuardian. MQ-9B to wiodący na świecie zdalnie sterowany statek powietrzny, zapewniający zdolności zwiadu, obserwacji i rozpoznania w ramach bezzałogowej platformy o dużej wytrzymałości.
Dzięki MQ-9B SkyGuardian Belgia wkracza w nową erę zdolności ISR. To osiągnięcie odzwierciedla nie tylko postęp technologiczny, ale także siłę naszej współpracy z General Atomics – zbudowanej na wzajemnym zrozumieniu, zaufaniu i wspólnym zaangażowaniu w doskonałość operacyjną – powiedział dowódca Luchtcomponent, gen. dyw. Geert De Decker.
Przypomnijmy, że Belgia otrzymała zgodę na zakup czterech egzemplarzy MQ-9B SkyGuardian w wersji nieuzbrojonej, 26 marca 2019, za maksymalnie 600 mln USD (wówczas 2,28 mld zł). Umowa międzyrządowa LOA (Letter of Offer and Acceptance) w tej sprawie została zawarta na początku 2020, a pierwsze umowy produkcyjne w połowie roku.
We wnioskowanym pakiecie znalazły się pięć optoelektronicznych głowic obserwacyjno-celowniczych Raytheon AN/DAS-4 MSTS (Multi-Spectral Targeting Systems), pięć stacji radiolokacyjnych GA-ASI AN/APY-8 Lynx, piętnaście zestawów nawigacji zliczeniowej i satelitarnej (INS/GPS) oraz pięć zestawów systemu wykrywania i unikania kolizji. Obejmuje także części zamienne na pięcioletni okres eksploatacji, wsparcie i szkolenie techniczne oraz inne elementy programu logistycznego.
Rząd belgijski zdecydował o rozpoczęciu negocjacji ze Stanami Zjednoczonymi w sprawie zakupu dwóch systemów bsl klasy MALE, obejmujących po dwa statki powietrzne i naziemną stację kontroli. Ceną wyjściową było 180 mln EUR (wówczas 773,94 mln zł) za jeden zestaw. Zakup dwóch kolejnych jest planowany w późniejszym okresie, tak aby siły zbrojne miały na wyposażeniu 8 bsl do 2030. Pierwsze, nieoficjalne, informacje na temat zainteresowania MQ-9 w Belgii pojawiły się jeszcze w styczniu 2018.
Latem 2024 informowano, że sześć załóg operatorskich zakończyło kurs podstawowy szkolenia w locie, natomiast w październiku do bazy lotniczej Florennes dostarczono pełny symulator lotu.
5 kwietnia 2023 Ministerstwa Obrony Wielkiej Brytanii i Belgii podpisały protokół ustaleń International Cooperation Programme MoU w sprawie międzynarodowej współpracy w zakresie wdrażania MQ-9B SkyGuardian. Wielka Brytania będzie docelowo użytkownikiem 16 samolotów oznaczonych lokalnie jako Protector RG Mk.1, które wykonują loty w kraju od maja br.
SkyGuardiany pozwolą jednostkom Luchtcomponent na prowadzenie operacji zwiadu i rozpoznania, a także możliwość wskazywania celów dla lotnictwa bojowego, w tym dla przyszłych 34 samolotów wielozadaniowych Lockheed Martin F-35A Lightning II, z planami zwiększenia ich liczby o 11 kolejnych (zamiast 21 wcześniej rozważanych).
MQ-9B SkyGuardian
MQ-9B SkyGuardian (wcześniej znany jako Certifiable Predator B) jest zaprezentowanym w lutym 2016 zmodyfikowanym do standardów NATO wariantem MQ-9A Reaper, który otrzymał skrzydła o większej rozpiętości z wingletami. Pozwoliło to na wydłużenie długotrwałości lotów z 27 do 40 godzin na pułapie do 15 000 m. Charakteryzuje się zmodernizowaną mobilną stacją kontroli, a sam płatowiec wykonany według normy STANAG 4671 został wyposażony w układ przeciwoblodzeniowy, a dzięki zastosowaniu materiałów kompozytowych jest odporny na uderzenia piorunów. Wariant, przystosowany do działań nad akwenami morskimi, otrzymał oznaczenie SeaGuardian.
Obecnie, bbsl SkyGuardian mogą przenosić przeciwpancerne pociski kierowane rodziny AGM-114 Hellfire czy kierowane bomby GBU-12 Paveway II, GBU-38 JDAM lub GBU-49, podobnie jak starsze bazowe MQ-9A Reaper Block 5. Podczas pokazów lotniczych Avalon Air Show 2023 (Australian International Airshow and Aerospace & Defence Exposition) w Australii, GA-ASI zaprezentowała koncepcję integracji samolotu z norwesko-amerykańskimi pociskami manewrującymi Kongsberg/Raytheon JSM (Joint Strike Missile). Dania jednak nie zdecydowała się na integrację uzbrojenia.
Poza omawianą Belgią i wspomnianą Wielką Brytanią, na zakup wariantu podstawowego SkyGuardian zdecydowały się Dowództwo Operacji Specjalnych Sił Powietrznych (Air Force Special Operations Command, AFSOC), Polska, Kanada i Dania, a wkrótce do nich dołączą Zjednoczone Emiraty Arabskie. Z zakupu zrezygnowała Australia.
Na zakup SeaGuardian zdecydowały się Japonia (oddzielnie Straż Przybrzeżna i Powietrzne Siły Samoobrony), Tajwan oraz Katar. Z kolei Indie zdecydowały się na zakup obu wersji.
Czytaj także: