W czwartek, 8 maja 2025, amerykańska spółka General Atomics Aeronautical Systems Inc. (GA-ASI) poinformowała o wojskowej certyfikacji typu (Military Type Certificate) dla bojowych, bezzałogowych statkach latających (bbsl) MQ-9B SkyGuardian, oznaczonych w brytyjskich Królewskich Siłach Powietrznych (Royal Air Force, RAF) jako Protector RG Mk.1.
Zdjęcie: GA-ASI
Samolot uzyskał certyfikację Urzędu Lotnictwa Wojskowego Wielkiej Brytanii (UK Civil Military Authority), potwierdzając, że przeszedł on rygorystyczną ocenę zdatności do lotu i weryfikując, że jest bezpieczny do eksploatacji bez ograniczeń geograficznych, w tym nad obszarami zaludnionymi. Decyzja została ogłoszona 29 kwietnia br. Oznacza to, że jest on zgodny z normą STANAG 4671 Edycja 2, standardem NATO dla zdatności do lotu systemów bezzałogowych statków powietrznych.
Aby ją uzyskać MQ-9B SkyGuardian (wcześniej znany jako Certifiable Predator B) został wyposażony w układ przeciwoblodzeniowy, a dzięki zastosowaniu materiałów kompozytowych jest odporny na uderzenia piorunów i pożary. Ponadto, bloki konstrukcyjne z których wykonany jest płatowiec są odporne na zmęczenie i uszkodzenia.
Całe oprogramowanie krytyczne dla lotu i powiązany sprzęt zostały zaprojektowane zgodnie z rygorem DO-178C/254,a oprogramowanie misji jest sztywno oddzielone od oprogramowania krytycznego dla lotu. Funkcje te nie tylko dotyczą zdatności do lotu samolotu, ale także zwiększają jego niezawodność i elastyczność operacyjną do poziomów nieporównywalnych z innymi systemami powietrznymi.
Uzyskanie certyfikacji MTC dla MQ-9B było herkulesowym wysiłkiem i przełomowym osiągnięciem dla naszej spółki — powiedział dyrektor generalny GA-ASI, Linden Blue. Zainwestowaliśmy ponad 500 mln USD w ramach 11-letniego wysiłku na rzecz opracowania bezzałogowego statku powietrznego spełniającego rygorystyczne normy zdatności do lotu NATO. Obejmowało to trzy samoloty testowe w locie, pełne testy środowiskowe na poziomie komponentów i systemów zgodnie z DO-160G i obowiązującymi normami Mil-Standards, pełnowymiarowy test statyczny płatowca do maksymalnych obciążeń naziemnych i lotniczych, zderzenie z ptakiem, ochronę przed gradem i pełnowymiarowe testy zmęczeniowe przez trzy okresy życia (3x 40 000 teoretycznych godzin lotu samolotu = łącznie 120 000 godzin). Nasi inżynierowie opracowali ponad 140 000 stron szczegółowych danych technicznych potwierdzających, że MQ-9B spełnia te wymagające wymagania. Gratuluję naszemu zespołowi tego wybitnego osiągnięcia i wiem, że nasi klienci potrzebują tego typu certyfikacji, która otworzy cywilną przestrzeń powietrzną dla ich operacji lotniczych.
Jak dotąd RAF odebrały 10 z 16 zamówionych egzemplarzy Protector RG Mk.1, na których 12 lutego br. operatorzy rozpoczęli regularne loty szkoleniowe nad Wielką Brytanią. Z kolei pierwszy lot seryjnego Protector RG Mk.1 na brytyjskim niebie odbył się 17 listopada 2023.
Uzyskanie pierwszej w swojej klasie wojskowej certyfikacji typu wymagało lat poświęcenia i wytrwałości i jest świadectwem ciężkiej pracy wszystkich zaangażowanych. To zaszczyt być pierwszym, któremu przyznano MTC dla systemu Protector — powiedział Gp. Capt. Neil Venables, Type Airworthiness Authority i dysponent certyfikatu typu dla Protector RG Mk.1.
Ministerstwo Obrony Wielkiej Brytanii zamówiło pierwsze trzy Protectory 15 lipca 2020 za 65 mln GBP oraz następnych trzynaście 22 lipca 2021 za 195 mln GBP. Pierwszy Protector w konfiguracji prototypowej zostało oblatany 25 września 2020. Przekazanie pierwszego seryjnego samolotu odbyło się 6 października 2022.
Pierwsza naziemna stacja kontroli CGCS (Certifiable Ground Control Station) i symulator zostały dostarczone i zainstalowane w RAF Waddington. Pierwszy samolot przebazowano do kraju we wrześniu 2023. Obecnie w Wielkiej Brytanii są cztery samoloty, a kolejne trzy są używane do testów i oceny w USA.
Protectory będą zastępować w bazie lotniczej RAF Weddington, użytkowane od 2007 bojowe bezzałogowce MQ-9A Reaper w ramach 13. i 39. Eskadry RAF. Nowe brytyjskie bbsl zostaną zintegrowane z kierowanymi laserowo bombami Raytheon UK Paveway IV, a także ze zmodernizowanymi przeciwpancernymi pociskami kierowanymi MBDA Brimstone 2 CSP – jeden samolot przeniesie do 18 sztuk powyższego uzbrojenia.
Oprócz zadań uderzeniowych, zwiadu, rozpoznania czy wskazywania celów, Protector RG Mk.1 mają też pełnić ważną rolę w operacjach poszukiwawczo-ratowniczych (SAR) oraz humanitarnych, dzięki długotrwałości lotu do 40 godzin. Lot jednego bbsl będzie nadzorowany przez pilota, obserwatora i koordynatora misji, analizującego dane wywiadowcze.
5 kwietnia 2023 Ministerstwa Obrony Wielkiej Brytanii i Belgii podpisały protokół ustaleń (Memorandum of Undestandings, MoU) w sprawie międzynarodowej współpracy w zakresie wdrażania bezzałogowców MQ-9B SkyGuardian. Belgia zdecydowała się bowiem na zakup czterech nieuzbrojonych samolotów tego typu wraz z symulatorem.
MQ-9B SkyGuardian
MQ-9B SkyGuardian został zaprezentowany w lutym 2016. Poza wcześniej wymienionymi modyfikacjami, otrzymał skrzydła o większej rozpiętości z wingletami. Pozwoliło to na wydłużenie długotrwałości lotów z 27 do 40 godzin na pułapie do 15 000 m. Wariant, przystosowany do działań nad akwenami morskimi, otrzymał oznaczenie SeaGuardian.
Obecnie, bbsl SkyGuardian mogą przenosić przeciwpancerne pociski kierowane rodziny AGM-114 Hellfire czy kierowane bomby GBU-12 Paveway II, GBU-38 JDAM lub GBU-49, podobnie jak starsze bazowe MQ-9A Reaper Block 5. Podczas niedawno zakończonych pokazów lotniczych Avalon Air Show 2023 (Australian International Airshow and Aerospace & Defence Exposition) w Australii, GA-ASI zaprezentowała koncepcję integracji samolotu z norwesko-amerykańskimi pociskami manewrującymi Kongsberg/Raytheon JSM (Joint Strike Missile).
Dotychczas na zakup wariantu podstawowego SkyGuardian, oprócz Wielkiej Brytanii i Belgii, zdecydowały się Dowództwo Operacji Specjalnych Sił Powietrznych (Air Force Special Operations Command, AFSOC), Polska i Kanada, a wkrótce do nich dołączą Zjednoczone Emiraty Arabskie. Z zakupu zrezygnowała Australia. Z kolei na wariant morski SeaGuardian zdecydowały się Japonia (oddzielnie Straż Przybrzeżna i Powietrzne Siły Samoobrony), Indie (wraz ze standardowym SkyGuardian) oraz Tajwan, a ostatnio zgodę na zakup uzyskał Katar.
The @RoyalAirForce Protector RG Mk1 uncrewed aircraft has been issued a Military Type Certificate by the UK’s Military Aviation Authority. Read the news: https://t.co/ffx4ehGsgm#UAS #MQ9B #RPAS pic.twitter.com/Xkvixn9Bjj
— General Atomics Aeronautical Systems, Inc (GA-ASI) (@GenAtomics_ASI) May 8, 2025