20 maja br. w ramach portugalskich wojsk lotniczych (Força Aérea Portuguesa) sformowano nowy związek operacyjny: 506. Eskadrę Rinocerontes w 11. bazie lotniczej Beja w dystrykcie o tej samej nazwie, w regionie Alentejo. W jej skład wejdzie co najmniej pięć średnich, odrzutowych samolotów transportowych C-390 Millenium, produkcji brazylijskiej.
C-390 Millenium ma 33,5 m długości, 33,9 m rozpiętości skrzydeł i 11,4 m wysokości. Maksymalna masa startowa to 87 t, z czego udźwig wynosi 26 t. Wymiary ładowni to 18,5 x 3,0 x 3,4 m. Zasięg przy 23-tonowym ładunku wynosi 2815 km. Napędzany dwoma silnikami turbowentylatorowymi IAE V2500-E5 o ciągu 139,4 kN każdy, rozwija prędkość przelotową 870 km/h i osiąga pułap 11 000 m
W uroczystości wziął udział szef sztabu Força Aérea Portuguesa, gen. João Cartaxo Alves. Na dowódcę nowej eskadry, nazwanej potocznie The Rhinos (pol. nosorożce), został mianowany mjr Miguel Pousa. Mottem eskadry zostały słowa: Só pode o que impossível parecia (pol. Tylko to, co wydawało się niemożliwe).
Podstawowym wyposażeniem eskadry będzie pięć (opcjonalnie sześć) średnich, odrzutowych samolotów transportowych C-390 Millenium, które zostały zamówione 11 lipca 2019 przez Ministerstwo Obrony Portugalii w brazylijskiej spółce Embraer (Empresa Brasileira de Aeronáutica) z dostawami, pierwotnie, w latach 2023-2027. Pakiet obejmował również symulator treningowy oraz wsparcie logistyczne przez okres 12 lat i został wyceniony na 827 mln EUR (wówczas 3,53 mld zł).
20 listopada 2021 informowano o zakończeniu szkolenia pierwszej czteroosobowej załogi portugalskiej (ppłk Paulo Martins, mjr Miguel Pousa, sierż. Jorge Lima i sierż. Hugo Coelho), a pierwszy samolot o nr rejestracyjnym PT-ZDK, nr seryjnym 26901 i nr fabrycznym 390000011 odebrano 16 października 2022. Później rozpoczęto prace integracyjne wyposażenia pokładowego, zgodnego ze standardami NATO.
List intencyjny z ws. zakupu brazylijskich samolotów został podpisany we wrześniu 2010. W 2011 portugalska spółka OGMA – Indústria Aeronáutica de Portugal została włączona do łańcucha poddostawców Embraer Defense & Security. Ministerstwo Obrony Portugalii zadeklarowało zakup wyżej wymienionej liczby samolotów w lipcu 2017. Partnerstwo przemysłowe pomiędzy Portugalią a Embraer ma przyczynić się do rozwoju lokalnego przemysłu lotniczego, generującego ponad 300 mln EUR eksportu rocznie i tysiące miejsc pracy dla wykwalifikowanych specjalistów.
W Força Aérea Portuguesa, KC-390 zastąpią 5 samolotów Lockheed C-130H/C-130H-30 Hercules (z tej piątki jeden został już wycofany – przyp. red.), użytkowanych przez 501. Eskadrę Bisontes w 6. bazie lotniczej w Montijo w dystrykcie Setúbal. Zadaniem utworzonej w 1977 eskadry jest prowadzenie operacji transportowych oraz poszukiwawczo-ratowniczych. Z kolei do zadań KC-390 będą należeć: transport lotniczy, tankowanie w locie innych samolotów i gaszenie pożarów.
Zdjęcia: Força Aérea Portuguesa
Portugalia jest drugim użytkownikiem samolotów C-390, po Brazylii, która 3 kwietnia br. ogłosiła pełną gotowość operacyjną (Full Operational Capability, FOC) swojej floty w wojskach lotniczych (Força Aérea Brasileira, FAB), która docelowo ma liczyć 19 egzemplarzy (dotychczas dostarczono 6, a planowano 22).
Ponadto, 17 listopada 2020 dwa samoloty zamówiły Węgry (montaż pierwszego rozpoczęto 11 listopada 2021; dostawy mają rozpocząć się w tym roku), natomiast 16 czerwca 2022 pięć egzemplarzy Królestwo Niderlandów.
Poza tym zainteresowanie zakupem C-390 wyrażały wcześniej Grecja, Czechy (podpisując list intencyjny w kwietniu 2013), Chile (6 samolotów), Kolumbia (12) i Argentyna (6). W przeszłości rozmowy z Embaerem prowadziły także Zjednoczone Emiraty Arabskie, Peru, Nowa Zelandia i Kanada. Na rynkach zagranicznych jest oferowany wspólnie z Boeingiem w ramach spółki joint venture Boeing Embraer – Defense.
Samolot był też oferowany Polsce w ramach programu kr. Drop, ale ten został zamrożony. Embraer ocenia także, że rynek włoski i boliwijski może być zainteresowany C-390, a samolot obecnie oferowany jest Indiom. Na rynku cywilnym samolot był proponowany, ale bez sukcesów, m.in. brazylijskiej poczcie (Correios do Brasil).
19 maja br. media południowoamerykańskie, nieoficjalnie powołując się na Embraera, poinformowały, że spółka obecnie prowadzi rozmowy w sprawie ewentualnej sprzedaży C-390 do Austrii, Szwecji, ponownie Czech, Republiki Południowej Afryki, Egiptu, Rwandy czy Korei Południowej (Porozumienie Embraer i Saab ws. C-390).