We wtorek, 4 czerwca 2024, Ministerstwo Obrony Izraela poinformowało o podpisaniu umowy międzyrządowej (Letter of Offer and Acceptance, LOA) ze Stanami Zjednoczonymi na dostawę kolejnych 25 samolotów wielozadaniowych Lockheed Martin F-35A Lightning II w wersji izraelskiej F-35I Adir. O zatwierdzeniu sprzedaży Izraelowi wielomiliardowego pakiet uzbrojenia, złożony z tych samolotów oraz amunicji lotniczej do nich, media informowały 29 marca br.
Zdjęcia: Ministerstwo Obrony Izraela
Umowa o szacowanej wartości około 3 mld USD (11,9 mld zł) została podpisana w Waszyngtonie podczas wizyty 28 maja br. delegacji Ministerstwa Obrony Izraela z gen. bryg. (w st. spocz.) Mishelem Benem Baruchem na czele, gdzie spotkano się z partnerami z Departamentu Obrony, Departamentu Stanu USA oraz administracji Białego Domu.
Umowa obejmuje wsparcie techniczne i eksploatacyjne. Dostawy pierwszej partii samolotów są spodziewane w 2028 w tempie 3-5 egzemplarzy rocznie. Finansowanie umowy ma odbywać się w znacznej części z funduszy programu FMF (Foreign Military Financing). Fundusz jest narzędziem realizowanej od 2008 amerykańskiej polityki obronnej QME (Qualitative Military Edge), gwarantującej wsparcie państwu żydowskiemu w zakresie przewagi technologicznej w regionie Bliskiego Wschodu.
Zgodnie z pierwotnym porozumieniem między rządami, producent samolotów Lockheed Martin i producent silników Pratt & Whitney zobowiązali się do zaangażowania izraelskiego przemysłu w produkcję samolotów F-35 sprzedawanych siłom zbrojnym USA i innym państwom.
Minister obrony Jo’aw Galant powiedział:
Zakup trzeciej eskadry F-35 odzwierciedla siłę strategicznego sojuszu między Izraelem a Stanami Zjednoczonymi. Ta zdolność ma znaczący wpływ na areny zarówno bliskie, jak i dalekie. W czasie, gdy niektórzy z naszych przeciwników chcą podważyć nasze więzi z naszym największym sojusznikiem, tylko jeszcze bardziej wzmacniamy nasz sojusz. To wysyła potężny sygnał do naszych wrogów w całym regionie. Chciałbym wyrazić moje uznanie i wdzięczność naszym partnerom w Departamencie Obrony USA i szerzej rozumianemu rządowi USA za wzmocnienie i zapewnienie przewagi i zdolności strategicznych Izraela.
Dyrektor generalny w resorcie obrony, gen. w st. spocz. Eyal Zamir dodał:
Zainicjowane przez izraelskie Ministerstwo Obrony i Sił Obronnych przed wojną i zatwierdzone przez ministra obrony, podpisanie umowy na trzecią eskadrę F-35 kończy znaczący proces zamówień i zostało w jej trakcie przyspieszone. Program Adir i inne inicjatywy, które realizujemy, pomogą zapewnić ciągłą gotowość Sił Obronnych i Korpusu Powietrznego na wyzwania związane z wieloma zagrożeniami w nadchodzących latach. Rząd, którego starsi przedstawiciele spotkali się w zeszłym tygodniu w Waszyngtonie w celu wsparcia potrzeb Izraela w zakresie bezpieczeństwa oraz utrzymanie jego przewagi jakościowej i technologicznej w nadchodzących latach.
Według informacji amerykańskiego dziennika The Washington Post z końca marca br., pakiet uzbrojenia dedykowany wraz z samolotami obejmuje 1800 bomb lotniczych ogólnego przeznaczenia Mark 84 o wagomiarze 909 kg (2000 funtów) i 500 bomb lotniczych ogólnego przeznaczenia Mark 82 o wagomiarze 227 kg (500 funtów).
1 kwietnia br., amerykański magazyn Politico informował z kolei, powołując się na źródła w Kongresie, że administracja prezydenta Joe Bidena rozważa sprzedaż do Izraela nawet 50 samolotów wielozadaniowych Boeing F-15EX Eagle II wraz z precyzyjną amunicją rakietową klasy powietrze-powietrze i powietrze-ziemia. Wcześniej była mowa o 25 egzemplarzach. Na chwilę obecną nie jest znany postęp w tej sprawie.
W ostatnim czasie Kongres zatwierdził pakiety dla Izraela z 155-mm nabojami artyleryjskimi odłamkowo-burzącymi M107 i M795, 120-mm amunicją czołgową M830A1 HEAT-MP-T czy wielozadaniowymi pojazdami opancerzonymi JLTV (Joint Light Tactical Vehicle). W dużej mierze są one finansowane przez USA.
USA nadal sprzedają i współfinansują uzbrojenie dla Izraela pomimo coraz większej międzynarodowej krytyki wobec państwa żydowskiego za jego działania militarne w Strefie Gazy. W ostatnim tylko czasie, Francja wykluczyła izraelski przemysł obronny z największych w Europie targów Eurosatory 2024, a Międzynarodowy Trybunał Karny wydał wnioski o nakaz aresztowania premiera Izraela Binjamina Netanjahu, ministra obrony Izraela Jo’awa Galanta, ale także przywódców Hamasu: Jahja Sinwara, Mohammeda Deifa i Ismaila Hanije za zbrodnie wojenne.
Przypomnijmy, że 2 lipca 2023 Ministerstwo Obrony Izraela informowało, że zatwierdziło zakup kolejnych 25 samolotów F-35I, co pozwoli na sformowanie trzeciej eskadry w ramach Izraelskiego Korpusu Powietrznego (Chejl-ha Awir). Liczba wszystkich izraelskich Adirów zostanie zwiększona do 75 egzemplarzy (Izrael zatwierdził zakup 25 kolejnych F-35I Adir).
Zeszłoroczne ogłoszenie kończy epopeję trwającą 2,5 roku, wynikającą głównie z permanentnego kryzysu politycznego, jaki dotknął Izrael w ostatnich latach. Pierwotnie plan zakupu dużego pakietu uzbrojenia i wyposażenia amerykańskiego wartego 9 mld USD, obejmującego m.in. kolejne samoloty bojowe F-35I lub promowane przez Boeinga F-15EX Eagle II, został zatwierdzony 8 maja 2021 przez państwowy gabinet bezpieczeństwa (HaKabinet HaMedini-Bithoni) (Izrael zgodził się na zakup amerykańskiego uzbrojenia).
Kolejne Adiry trafią na wyposażenie reaktywowanej 1 lipca 2021 w bazie lotniczej Newatim na Pustyni Negew, po niecałym roku od rozformowania, 117. Eskadry First Jet, Początkowo będzie szkolić pilotów F-35I, a w przyszłości zostanie całkowicie przezbrojona w te samoloty jako trzecia eskadra liniowa (Trzecia eskadra izraelskich F-35I Adir).
Obecnie, zgodnie z danymi z początku br., Izraelski Korpus Powietrzny dysponuje 39 z 50 zamówionych pierwotnie F-35I. Są użytkowane w dwóch eskadrach: 140. Golden Eagle (gotowość operacyjna 6 grudnia 2017) oraz 116. Lions of the South (gotowość operacyjna 6 sierpnia 2020), w bazie lotniczej Newatim (Gotowość drugiej eskadry izraelskich F-35I).
Brały one udział w lotach operacyjnych nad Syrią, Irakiem, Libanem, Jordanią, nieoficjalnie nad Iranem, a w ostatnim czasie nad Strefą Gazy. Docelowo zamówione dotąd samoloty znajdą się na wyposażeniu obu eskadr liniowych, oprócz jednego egzemplarza, dostarczonego w sierpniu 2020, który służy w bazie lotniczej Tel Nof w Dystrykcie Centralnym do próbnej integracji wyposażenia i uzbrojenia produkcji krajowej – jest to jedyny poza USA eksperymentalny F-35 (Eksperymentalny F-35I Adir, USA potwierdziły izraelski nalot w Iraku).
The Israeli Ministry of Defense has signed an agreement with the U.S. government for the third squadron of the "Adir" (F-35) aircraft, which will be integrated into the Israel Defense Forces (IDF). pic.twitter.com/zKixtrgFwR
— Ministry of Defense (@Israel_MOD) June 4, 2024