We wtorek, 19 grudnia, Departament Obrony Narodowej Kanady i amerykańska spółka General Atomics Aeronautical Systems Inc. (GA-ASI) poinformowały w podpisaniu umowy o wartości 2,49 mld CAD (7,37 mld zł) obejmującej m.in. jedenaście bojowych bezzałogowych statków latających (bbsl) typu MQ-9B SkyGuardian klasy MALE (Medium Altitude Long Endurance, średniego pułapu o dużej długotrwałości lotu).
Grafika: GA-ASI
Program zakupowy uruchomiono w maju 2018, a wybór oferty GA-ASI nastąpił 30 stycznia 2023. Rząd w Ottawie otrzymał zgodę Departamentu Stanu USA na zakup tego systemu 15 września br. Warto jednak nadmienić, że wnioskowano o wycenę pakietu obejmującego m.in. 12 płatowców – ostatecznie zdecydowano się na pozyskanie nieco mniejszej liczby (pakiet wyceniono wówczas na maksymalnie 313,4 mln USD/1,36 mld zł) (Kanada planuje zakup MQ-9B SkyGuardian).
Zakup jest realizowany procedurą komercyjną DCS (Direct Commercial Sale) bezpośrednio z producentem, podczas gdy niektóre komponenty są zamawiane poprzez Departament Obrony USA procedurą federalną FMS (Foreign Military Sales). Dostawy rozpoczną się w 2028, a pełna gotowość operacyjna (Full Operational Capability, FOC) zostanie ogłoszona do 2033. W celu realizacji kontraktu zostało powołane konsorcjum Team SkyGuardian Canada złożone z GA-ASI, L3Harris Technologies (jej kanadyjski oddział L3Harris Wescam) oraz spółek kanadyjskiego przemysłu obronnego: CAE oraz MDA Ltd.
Zamówiony pakiet obejmuje: 11 samolotów MQ-9B SkyGuardian, 6 naziemnych stacji kontroli, nowe naziemne centrum kontroli, dwa nowe hangary lotnicze, wstępny pakiet uzbrojenia, usługi wsparcia, usługi szkoleniowe w tym wyposażenie do szkolenia pilotów i członków personelu naziemnego, wsparcie w zakresie zarządzania danymi i technologiami oraz powiązane prace i wyposażenie.
O ile rząd kanadyjski nie precyzuje w komunikacie prasowym jakie uzbrojenie zostało zakontraktowane, to we wrześniowym pakiecie znalazło się: 219 przeciwpancernych pocisków kierowanych AGM-114R2 Hellfire II, 18 laserowych zestawów naprowadzania KMU-572 JDAM do bomb GBU-38 lub GBU-54, 12 bomb ogólnego przeznaczenia Mk 82 i 6 makiet gabarytowo-masowych bomb ogólnego przeznaczenia Mk 82.
Bezzałogowe samoloty zostaną przypisane do 14. Skrzydła królewskich kanadyjskich wojsk lotniczych (Royal Canadian Air Force, RCAF) z bazy lotniczej CFB Greenwood w Nowej Szkocji oraz do 19. Skrzydła RCAF z bazy lotniczej CFB Comox w Kolumbii Brytyjskiej, gdzie znajduje się ośrodek szkoleniowy. Samoloty będą też działać z jednej z czterech wysuniętych baz operacyjnych podczas działań nad Arktyką (Pierwszy operacyjny CC-295 Kingfisher w Kanadzie).
Rozmieszczenie bezzałogowców we wskazanych lokalizacjach będzie wymagać około 55 żołnierzy i pracowników RCAF i Departamentu Obrony Narodowej w 14. Skrzydle, 25 kolejnych w 19. Skrzydle oraz 160 w naziemnym centrum kontroli w Ottawie oraz ewentualnie do wskazanej wysuniętej bazy operacyjnej.
Kanadyjskie MQ-9B SkyGuardian będą wykonywać zadania na rzecz RCAF, NATO i Dowództwa Obrony Północnoamerykańskiej Przestrzeni Powietrznej i Kosmicznej NORAD (North American Aerospace Defense Command) oraz sojuszu wywiadowczego Five Eyes (FVEY), złożonego także z Australii, Nowej Zelandii, Wielkiej Brytanii i USA.
Powyższy zakup to kolejny sukces GA-ASI w zakresie promowania MQ-9B SkyGuardian i jego morskiego wariantu SeaGuardian. 1 maja br. Departament Obrony USA zlecił produkcję czterech MQ-9B dla Tajwanu, a 6 marca trzy egzemplarze wraz z wyposażeniem naziemnym zamówiło amerykańskie Dowództwo Operacji Specjalnych Sił Powietrznych (Air Force Special Operations Command, AFSOC) (Umowa na tajwańskie MQ-9B SkyGuardian, MQ-9B SkyGuardian dla AFSOC).
Natomiast nieco później, bo 15 czerwca, agencja prasowa Reuters poinformowała, powołując się na swoje źródła, że Ministerstwo Obrony Indii chce przeznaczyć ponad 3 mld USD (12,22 mld zł) na zakup w Stanach Zjednoczonych 31 egzemplarzy morskiego wariantu MQ-9B SeaGuardian (Indie zamówią 31 amerykańskich bezzałogowców MQ-9B SeaGuardian).
Wcześniej, na zakup SkyGuardian zdecydowała się Wielka Brytania (16 egzemplarzy), gdzie otrzymał oznaczenie Protector RG Mk.1 oraz Belgia (4 egz. wariantu nieuzbrojonego) – oba kraje zacieśniły ostatnio współpracę w tym zakresie, natomiast na wariant SeaGuardian – Japonia (zamówiony 27 lutego 2023).
Administracja prezydenta Joe Bidena zablokowała zgodę Donalda Trumpa na sprzedaż tych bezzałogowców do Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Co ciekawe, do użytkowników systemu ma dołączyć w przyszłości również Polska, która tymczasowo wydzierżawiła dwa starsze MQ-9A Reaper.
MQ-9B SkyGuardian (wcześniej znany jako Certifiable Predator B) jest zaprezentowanym w lutym 2016 zmodyfikowanym do standardów NATO wariantem MQ-9A Reaper, który otrzymał skrzydła o większej rozpiętości z wingletami. Pozwoliło to na wydłużenie długotrwałości lotów z 27 do 40 godzin na pułapie do 15 000 m. Charakteryzuje się zmodernizowaną mobilną stacją kontroli, a sam płatowiec wykonany według normy STANAG 4671 został wyposażony w układ przeciwoblodzeniowy, a dzięki zastosowaniu materiałów kompozytowych jest odporny na uderzenia piorunów. Wspomniany wariant, przystosowany do działań nad akwenami morskimi, otrzymał oznaczenie SeaGuardian.
Obecnie, bbsl SkyGuardian mogą przenosić przeciwpancerne pociski kierowane rodziny AGM-114 Hellfire czy kierowane bomby GBU-12 Paveway II, GBU-38 JDAM lub GBU-49, podobnie jak starsze bazowe MQ-9A Reaper Block 5. Podczas niedawno zakończonych pokazów lotniczych Avalon Air Show 2023 (Australian International Airshow and Aerospace & Defence Exposition) w Australii, GA-ASI zaprezentowała koncepcję integracji samolotu z norwesko-amerykańskimi pociskami manewrującymi Kongsberg/Raytheon JSM (Joint Strike Missile).