Zgoda USA na śmigłowce i pojazdy dla Izraela za prawie 7 mld USD

W piątek, 30 stycznia 2026, amerykańska Agencja Współpracy Obronnej DSCA (Defense Security Cooperation Agency) opublikowała zgodę Departamentu Stanu USA na potencjalną sprzedaż do Izraela 30 śmigłowców szturmowych AH-64E Apache Guardian za maksymalnie 3,8 mld USD (13,5 mld zł).

AH-64D Seraf / Zdjęcie: Siły Obronne Izraela

Zgodnie z opublikowaną informacją, rząd w Tel Awiwie wnioskował o możliwość pozyskania dodatkowo 70 silników turbowałowych T700-GE 701D, 30 zestawów zmodernizowanego systemu wskazywania celów AN/ASQ-170 M-TADS/AN/AAR-11 PNVS Arrowhead, 30 radarów kierowania ogniem AN/APG-78 Longbow, 30 zmodernizowanych zestawów systemu ostrzegania o opromieniowaniu radarem AN/APR-48B MRFI, 30 układów ostrzegających o odpalonych pociskach rakietowych AN/AAR-57 CMWS, 30 radiostacji łączności szyfrowanej AN/ARC-231A (RT-1987), 60 ćwiczebnych pocisków M36E8 Hellfire CATM, 72 zestawów nawigacji satelitarnej/zliczeniowej z szyfrowaniem M-Code (Eagle-M) i odbiornikiem wielomodowym (MMR) oraz 36 zestawów ochrony przed opromieniowaniem wiązką podczerwieni CIRCM.

Ponadto, w pakiecie uwzględniono też następujące elementy inne niż według definicji MDE: rozszerzone elektroniczne przetworniki obrazu EI2, zestawy wykrywania opromieniowaniem radarem AN/APR-39, transpondery identyfikacji swój-obcy (IFF) AN/APX-123A, zestawy wykrywania opromieniowaniem laserem AN/AVR-2B, ulepszone modemy danych, belki uzbrojenia LGMA M299, 19-prowadnicowe wyrzutnie M261 dla 70-mm niekierowanych pocisków rakietowych Hydra 70, małe terminale taktyczne, ulepszone systemy dozowania środków zaradczych (ICMD), automatyczne radionamierniki, dopplerowskie radarowe czujniki prędkości, radarowe wysokościomierze (RACC), systemy nawigacji taktycznej AN/ARN-153 TACAN, odbiorniki systemu GPS, szyfratory KIV-77, uzbrojenie, wyrzutnie pocisków rakietowych, odbiorniki do systemu łączności z bezzałogowcami w ramach koncepcji MUM-T (Manned/Unmanned Teaming), wyrzutnie flar i dipoli CAD/PAD, terminale łącza wymiany danych Link-16 KOR-24A, trenażery radaru Longbow dla załóg, symulatory działań taktycznych (TESS), urządzenia szkolenia konserwacyjnego (MTD), wyposażenie szkoleniowe, systemy łączności, hełmy, generatory, sprzęt ratunkowy, sprzęt transportowy i organizacyjny, części zamienne i naprawcze, sprzęt pomocniczy, narzędzia i sprzęt testowy, dane techniczne i publikacje, szkolenie personelu i sprzęt szkoleniowy, pomoc techniczna ze strony rządu USA i wykonawców umowy (Boeing i Lockheed Martin), usługi wsparcia technicznego i logistycznego oraz inne powiązane elementy programu i wsparcia logistycznego.

Obecnie, Korpus Powietrzny Izraela (Chejl-ha Awir) dysponuje 48 śmigłowcami szturmowymi AH-64 Apache, w tym w większości starszymi AH-64A Peten i nowszymi AH-64D Saraf (wersja z radarem Longbow) (Umowa produkcyjna na AH-64E Apache Guardian dla Polski).

Tego samego dnia wydano zgodę na sprzedaż kolejnej partii lekkich, jednosilnikowych śmigłowców wielozadaniowych AW119Kx Koala, które otrzymały lokalną nazwę Ofer. O ile wcześniej zakontraktowano 12 egzemplarzy, to teraz liczba kolejnej partii nie została upubliczniona.

AW119Kx Koala (Ofer) / Zdjęcie: Chej-ha Awir

Nowy pakiet dla Izraela wyceniono na maksymalnie 150 mln USD (532,98 mln zł). Oprócz śmigłowców obejmuje sprzęt do obsługi naziemnej lotnictwa, narzędzia objęte uzupełniającym certyfikatem typu, usługi inżynieryjne, części zamienne i naprawcze, sprzęt pomocniczy, narzędzia i sprzęt testowy, dane techniczne i publikacje, szkolenie personelu i sprzęt treningowy, pomoc techniczna ze strony rządu USA i wykonawcy umowy (spółki AgustaWestland Philadelphia; część Leonardo Helicopters USA), usługi wsparcia technicznego i logistycznego oraz inne powiązane elementy programu i wsparcia logistycznego, które zostaną dodane do wcześniej wdrożonej sprawy, której wartość była niższa od progu zgłoszenia do Kongresu. Pierwotna sprawa dotycząca wojskowej sprzedaży zagranicznej FMS (Foreign Military Sales) o wartości 78,2 mln USD (277,86 mln zł) obejmowała następujące pozycje nieobjęte definicją MDE: nieujawniona liczba śmigłowców AW-119Kx, części zamienne i wsparcie.

Przypomnijmy, że 26 maja 2024 w zakładach lotniczych spółki AgustaWestland Philadelphia w Filadelfii w Pensylwanii oblatano pierwszy z zamówionych do tamtej pory śmigłowców tego typu. Pierwsze siedem śmigłowców zamówiono 14 lutego 2019 za około 350 mln USD, a kolejne pięć, w tym dwa symulatory, 23 września 2020.

AW119Kx Koala zwyciężyła w przetargu na następcę śmigłowców szkolnych Bell OH-58B Kiowa (wywodzących się z cywilnego 206 Jet Ranger i lokalnie oznaczonych jako Saifan), wykorzystywanych od lat 1970. w ośrodku szkoleniowym Vihiys Latisah Korpusu Powietrznego w bazie lotniczej Chacerim w Dystrykcie Południowym. Odrzucono kontroferty spółek Bell (z modelem 407GXP) i Airbus Helicopters (z modelem H125 Écureuil). Trzy oferty były rozpatrywane sierpnia 2016.

Co ciekawe, wybór Koali był zakupem wiązanym, gdyż Ministerstwo Obrony Włoch w tym samym czasie zdecydowało się na wybór izraelskich symulatorów, produkowanych przez spółkę Elbit Systems. Wcześniej, w ten sam sposób Izrael zdecydował się na zakup samolotów szkolenia zaawansowanego M-346 Master (lokalnie oznaczonych jako Lavi). W przypadku drugiej umowy na włoskie śmigłowce, władze w Rzymie zamówiły przeciwpancerne pociski kierowane Rafael Spike i symulatory śmigłowców od Elbit Systems.

Zmodyfikowana AW119Kx Koala, oznaczona jako TH-119, została wybrana przez amerykańską Marynarkę Wojenną (US Navy) w ramach programu AHTS (Advanced Helicopter Traning System), wcześniej oznaczonym TH-XX. Otrzymał oznaczenie TH-73A Thrasher (zgodę na ich zakup otrzymały też Filipiny). Z kolei zgodę na zakup bazowej Koali otrzymała niedawno też Bośnia i Hercegowina.

W poprzedniej dekadzie, w 2018, na zakup Koali zdecydowały się Siły Powietrzne Portugalii (5 wiropłatów plus 2 w ramach opcji) oraz Łotewska Państwowa Służba Ochrony Granic (2 wiropłaty), jak również odbiorcy w Argentynie, Algierii, Australii, Bangladeszu, Bośni i Hercegowinie, Finlandii, Brazylii, Ekwadorze, Malezji, Meksyku, RPA, Turcji czy Korei Płd.

Władze w Tel Awiwie dostały zielone światło na zakup kolejnych wielozadaniowych pojazdów opancerzonych JLTV (Joint Light Tactical Vehicle). Najnowszy pakiet pozwala na pozyskanie do 3250 egzemplarzy za maksymalnie 1,98 mld USD (7,04 mld zł).

Zdjęcie: Ministerstwo Obrony Izraela

Pakiet obejmuje pojazdy w wersji M1279A1/A2/A3 Utility w wariancie transportowym, M1278A1/A2/A3 Heavy Guns Carrier do integracji z uzbrojeniem ciężkim, M1281A1/A2/A3 Close Combat Weapons Carrier do integracji z uzbrojeniem lekkim oraz M1280A1/A2/A3 General Purpose – czyli ogólnego przeznaczenia.

W pakiecie uwzględniono też następujące elementy inne niż według definicji MDE: zdalnie sterowane moduły uzbrojenia typu M153 CROWS, zabudowane przyczepy transportowe M1289, zestawy integracyjne, standardowy i niestandardowy sprzęt systemu dowodzenia, kontroli i rozpoznania klasy C4ISR, unikalna integracja systemów zgodnie z wymogami klienta, zestawy ochrony strzelca pokładowego, gogle noktowizyjne AN/VAS-5 DVE dla kierowców, części zamienne i naprawcze, specjalne narzędzia i sprzęt testowy, podręczniki i publikacje techniczne; instruktorzy ds. konserwacji, szkolenia w zakresie obsługi nowego sprzętu, kompleksowe wsparcie w terenie, wsparcie w zakresie konserwacji, napraw i zwrotów na poziomie bazy, usługi wsparcia inżynieryjnego, technicznego i logistycznego rządu USA i wykonawcy umowy (AM General) oraz inne powiązane elementy wsparcia logistycznego i programowego.

Warto dodać, że skoro wykonawcą umowy jest AM General, to Izrael wnioskował przede wszystkim o ulepszone pojazdy w wersji A2, ujawnionej w marcu 2024. Są one bardziej odporne na korozję oraz cechują się zredukowanym średnim spalaniem i zastosowaniem 24-woltowych akumulatorów litowo-jonowych (Li-Ion), zwiększających ich zasięg operacyjny. Spółka ma też zapewnić gotowość do realizacji modernizacji architektury pojazdów w przyszłości dzięki pakietowi Modular Base Integration Kit. Pojazdy są napędzane doładowanymi silnikami wysokoprężnymi MY 2024 L5P Duramax, sprzężonymi z 6-przekładniową skrzynią biegów Allison 2500SP i cechują się zastosowaniem rozwiązań redukujących sygnaturę akustyczną. Dlatego pojazdy są określane jako II generacji.

Wcześniej, Izrael zakupił kilkaset JLTV w wersji A1 od spółki Oshkosh Defense. 1 grudnia 2023 zamówiono 75 pojazdów procedurą FMS (Foreign Military Sales) w nieujawnionej wersji za 29 mln USD (115,26 mln zł) z terminem realizacji do końca września 2025 oraz kolejne kilkadziesiąt egzemplarzy procedurą komercyjną DCS (Direct Commercial Sales) bezpośrednio u producenta, spółki Oshkosh Defense.

28 marca 2024 Ministerstwo Obrony Izraela informowało o rozpoczęciu przyspieszonych dostaw, natomiast pierwsze pojazdy w użyciu zauważono 2 listopada tego samego roku. Ujawniono, że pakiety opancerzenia, zgodne z wymogami zamawiającego, dostarczyła rodzima spółka Plasan (ale poprzez swój oddział Plasan North America). 24 listopada 2024 zatwierdzono zakup kolejnych kilkuset.

Ostatni zatwierdzony pakiet obejmuje zestawy napędowe w układzie power-pack dla ciężkich transporterów opancerzonych i bojowych wozów piechoty rodziny Namer za maksymalnie 740 mln USD (2,629 mld zł).

Zdjęcie: Ministerstwo Obrony Izraela

Wnioskowano o nieupublicznioną liczbę silników wysokoprężnych MT883 wraz z układem transmisyjnym NPPLT w konfiguracji ciężkiej i lekkiej o mocy 1500 KM.

W pakiecie znajduje się również zintegrowany pakiet wsparcia logistycznego, który obejmuje specjalistyczne narzędzia do konserwacji na poziomie C i części przekładni, systemy sterowania i diagnostyki, konserwację i pakowanie, kontenery transportowe, zarządzanie konfiguracją, podręczniki techniczne, katalogi części zamiennych, inną dokumentację i publikacje, pomoc techniczną rządu USA i wykonawcę umowy oraz jednorazowe prace inżynieryjne wykonawcy, a także inne powiązane elementy logistyki i wsparcia programu.

Głównym wykonawcą ma być spółka MTU America z Novi w stanie Michigan, będąca przedstawicielem Rolls Royce Power Systems Inc. w Ameryce Północnej. Poprzedni analogiczny pakiet z 12 lutego 2019 obejmował 240 zestawów power-pack w konfiguracji ciężkiej i 30 w lekkiej za maksymalnie 238 mln USD (wówczas 912,2 mln zł).

Nowe jednostki napędowe wraz z układami transmisyjnymi zastępują  silniki wysokoprężne Continental AVDS-1790-9AR o mocy 1200 KM, które stosowane są także w czołgach Merkawa Mk 3. Z kolei MT883, wraz z hydromechaniczną przekładnią automatyczną Renk HSWL 295TM, napędzają najnowsze Merkawa Mk 4. Silniki trafią zapewne zarówno do transporterów opancerzonych i bojowych wozów piechoty z rodziny Namer. Te pierwsze są produkowane od 2008. Z kolei wariant bwp został zaprezentowany 31 lipca 2017. Do 2027 planowano dostarczyć łącznie 531 wozów Namer w różnych wariantach.

21 sierpnia 2025, Ministerstwo Obrony Izraela poinformowało, że resortowa Komisja ds. Zamówień Wojskowych oraz Połączony Komitet Budżetu Obronnego w Knesecie otrzymała plan zakupu dodatkowych transporterów opancerzonych Namer, obok innych pojazdów.

Na koniec warto dodać, że pierwsze informacje o wysłaniu wniosku ze strony Izraela na zakup śmigłowców AH-64E Apache Guardian i pojazdów JLTV w USA przekazała 19 września 2025 agencja prasowa Reuters.