We wtorek, 25 listopada 2025, sekretarz amerykańskiej Marynarki Wojennej (US Navy) John C. Phelan ogłosił w mediach społecznościowych anulowanie programu Future Guided Missile Frigate, znanego pod akronimem FFG(X), czyli kontynuacji budowy fregat rakietowych typu Constellation. W zamian, Departament Obrony chce skupić się na innej klasie okrętów nawodnych, które mogą powstać szybciej.
From day one I made it clear: I won’t spend a dollar if it doesn’t strengthen readiness or our ability to win.
To keep that promise, we’re reshaping how we build and field the Fleet—working with industry to deliver warfighting advantage, beginning with a strategic shift away… pic.twitter.com/pbTpIPDfR8
— Secretary of the Navy John C. Phelan (@SECNAV) November 25, 2025
Zmieniamy sposób, w jaki US Navy buduje swoją flotę. Dziś mogę ogłosić, że pierwszą publiczną decyzją jest strategiczne odejście od programu fregat typu Constellation. US Navy i nasi partnerzy branżowi osiągnęli kompleksowe ramy, które dla dogodności Marynarki Wojennej kończą budowę czterech ostatnich okrętów tego typu, na którymi nie rozpoczęły prac – powiedział John C. Phelan.
Podkreślił, że na warunkach wynegocjowanych ze spółką Fincantieri Marinette Marine, stocznia w Wisconsin będzie kontynuować budowę pierwszych dwóch jednostek, a więc przyszłych USS Constellation (FFG-62) i Congress (FFG-63), ale anuluje budowę kolejnych czterech zamówionych okrętów z łącznie 20 pierwotnie planowanych. Zgodnie z najnowszymi informacjami, prototyp jest ukończony w około 12%. Kontynuacja budowy pierwszych dwóch jednostek pozwoli utrzymać ok. 3000 miejsc pracy w stoczni Fincantieri Marinette Marine.
Daje nam to nieco większą możliwość elastyczności i współpracy ze stoczniowcami w tym okresie, gdy przechodzimy do przyszłej pracy. Utrzymanie tej stoczni i jej wykwalifikowanej siły roboczej jest niezbędne dla długoterminowej bazy przemysłowej US Navy – uzasadnił kontynuację budowy FFG-62 i FFG-63.
Stocznia w Wisconsin ma dostarczyć w bieżącym roku USS Cleveland (LCS-31), ostatnią z fregat rakietowych typu Freedom klasy LCS (Littoral Combat Ship) oraz buduje cztery wielozadaniowe fregaty rakietowe MMSC (Multi-Mission Surface Combatant) dla Arabii Saudyjskiej.
Departament Obrony USA prowadzi jednocześnie przegląd stanu floty US Navy i zgodnie ze wstępnymi wnioskami, potrzebna jest budowa i dostawa 73 mniejszych jednostek nawodnych.
Kluczowym czynnikiem przy podejmowaniu tej decyzji jest konieczność szybszego rozbudowy floty, aby sprostać zagrożeniom jutra. Ramy te mają na celu skierowanie US Navy na ścieżkę szybszej budowy nowych typów okrętów i dostarczania zdolności, których potrzebują nasi marynarze, w większej liczbie i szybciej – powiedział urzędnik administracji Donalda Trumpa.
John C. Phelan nie sprecyzował, jaki konkretnie nowy typ okrętu nawodnego może w przyszłości zbudować stocznia w Marinette, ale US Navy podejmuje działania mające na celu przyspieszenie programu okrętów desantowych typu LSM (Landing Ship Medium) – zapotrzebowanie wynosi od 18 do 35 jednostek i większych bezzałogowych okrętów nawodnych klasy USV.
Grafika: Fincantieri – Cantieri Navali Italiani
Portal branżowy USNI News otrzymał oświadczenie Fincantieri Marine Group, do której należy stocznia Fincantieri Marinette Marine, po decyzji US Navy:
Fincantieri jest zaangażowanym partnerem, a US Navy ceni to partnerstwo, naszą inwestycję i wspólnie chcemy szybko dostarczać zdolności marynarzom, dlatego wierzymy, że US Navy będzie honorować uzgodnione ramy i kierować prace w sektorach takich jak misje desantowe, lodołamacze i misje specjalne do naszego systemu stoczni, podczas gdy one określają, w jaki sposób możemy wspierać nowymi typami małych okrętów nawodnych, zarówno załogowych, jak i bezzałogowych, które chcą szybko wprowadzić do służby. Kluczem jest maksymalizacja zaangażowania i możliwości, jakie reprezentuje nasz system stoczni – skomentował dyrektor generalny Fincantieri Marine Group, George Moutafis.
Teraz US Navy będzie chciała odzyskać środki finansowe przeznaczone na budowę czterech fregat typu Constellation. 23 maja 2024 alokowano na ten cel 1 044 529 113 USD (wówczas 4,097 mld zł). Według informacji Kongresu, jak dotąd Departament Obrony przeznaczył na program FFG(X) około 2 mld USD, podczas gdy razem z opcjami jest to łącznie 7,6 mld USD.
Przypomnijmy, że program FFG(X), po 6 latach od uruchomienia, 30 kwietnia 2020 wygrała Fincantieri Marine Group oferując zmodyfikowaną fregatę FREMM (FRegata Europea Multi-Missione), projektu włosko-francuskiego. Z czasem jednak projekt dla US Navy wyewoluował i zamiast 85% wspólnych elementów, współczynnik ten spadł do jedynie 15%, aby sprostać rygorystycznym wymogom zamawiającego, co spowodowało że zamiast dojrzałego i sprawdzonego okrętu wygenerowano problemy techniczne oraz trzyletnie opóźnienie kosztujące podatnika amerykańskiego dodatkowe 1,5 mld UD (Amerykańska fregata Constellation vs. FREMM).
Anulowanie programu przez US Navy wiąże się również z problemem dla Grecji, która wyraziła zainteresowanie zakupem licencji na budowę siedmiu okrętów. Na razie jednak władze w Atenach zdecydowały się na odkupienie dwóch oryginalnych FREMM od Włoch.