W poniedziałek, 23 marca 2026, premier Donald Tusk, wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz wraz z sekretarzami stanu w MON Pawłem Bejdą i Cezarym Tomczykiem wzięli udział w uroczystości zawarcia umów wykonawczych do umowy offsetowej między, wchodzącymi w skład Polskiej Grupy Zbrojeniowej Wojskowymi Zakładami Lotniczymi nr 1 (WZL-1) a amerykańską spółką Lockheed Martin. Umowy te formalnie otworzą proces wdrażania technologii i rozpoczęcia budowy pełnego zaplecza specjalistycznego śmigłowców szturmowych AH-64E Apache Guardian w WZL-1 w Łodzi.
Zdjęcia: Krzysztof Niedziela/MON
Współpraca WZL-1 z Lockheed Martin stanowi istotny element szerszego programu rozwoju krajowego potencjału przemysłowego, obejmującego tworzenie wysokospecjalistycznych miejsc pracy, transfer technologii w obszarze utrzymania sensorów i awioniki oraz wzmacnianie transatlantyckiej bazy przemysłowej sektora obronnego. Rozbudowa krajowych zdolności w zakresie wsparcia eksploatacji śmigłowców Apache przyczynia się do wzmocnienia odstraszania i interoperacyjności w ramach NATO poprzez zwiększenie gotowości operacyjnej i efektywności działań sojuszniczych.
W następstwie zawarcia kontraktu na dostawy systemów celowniczo-nawigacyjnych czwartej generacji (Gen 4 TADS/PNVS), partnerstwo pomiędzy Lockheed Martin a WZL-1 zakłada utworzenie wyspecjalizowanych zdolności w zakresie obsługi, napraw i eksploatacji (MRO) systemów sensorowych śmigłowców Apache. WZL-1 będzie realizować obsługę i naprawy systemów Gen 4 TADS/PNVS oraz radarów kierowania ogniem Longbow w nowym zakładzie w Łodzi. Inicjatywa ta stanowi kolejny kamień milowy w zaangażowaniu Lockheed Martin we wsparcie Sił Zbrojnych RP oraz wzmacnianie sojuszniczej bazy przemysłowej sektora obronnego.
Nowy zakład, zaprojektowany jako centrum obsługi systemów sensorowych i kierowania ogniem śmigłowców Apache, połączy doświadczenie Lockheed Martin w zakresie wsparcia eksploatacji z potencjałem kadrowym i łańcuchem dostaw WZL-1. Pozwoli to skrócić cykle obsługowe oraz utrzymać wysoką gotowość operacyjną floty śmigłowców Sił Zbrojnych RP, zapewniając zdolność do skutecznego rażenia celów i realizacji zadań bojowych.
To jest niezwykły moment, kiedy Wojskowe Zakłady Lotnicze w Łodzi uzyskują możliwość serwisowania Apache. Ale też innych śmigłowców, które służą w polskiej armii, zarówno tutaj w Łodzi, jak i w Dęblinie, bo część WZL jest przecież odnogą działającą w Dęblinie, które mają zdolności serwisowania silników, a te możliwości dotyczą AW101 czy Black Hawka. To jest centrum serwisowe zarówno dla sprzętu amerykańskiego, jak i produkowanego w Europie, w innych firmach u naszych partnerów. To jest wielka sprawa. Apache, jeden z najważniejszych kontraktów i chyba jednorazowo największy w historii kontrakt, jaki został podpisany przez Rzeczpospolitą jest naszym udziałem. To się działo wszystko 13 sierpnia 2024 roku, kiedy nasz rząd już prowadził politykę modernizacji i transformacji polskiej armii. Dziękuję bardzo panu premierowi za przyjęcie właśnie tego kierunku, przez nas zaproponowanego, żeby niwelować błędy, naprawiać niedociągnięcia i kontynuować zdolności zakupowe, bo modernizacja i transformacja polskiej armii nie odbywa się w ciągu jednej, dwóch czy nawet trzech kadencji – powiedział wiceprezes Rady Ministrów Władysław Kosiniak-Kamysz.
96 Apache to druga na świecie armia śmigłowców bojowych produkcji amerykańskiej, zaraz po Stanach Zjednoczonych. Nikt nie będzie miał więcej. Niektórzy zastanawiają się, czy to nie jest przeszarżowanie, czy to nie jest nadmierna inwestycja. Ona wynika z potrzeb i ze strategii rozwoju Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej. Apache towarzyszą Wojskom Lądowym. My budujemy największą armię wojsk lądowych w Europie, już dzisiaj, po Turcji, w tej części świata jesteśmy drudzy, a w całym NATO trzeci. Nie da się zorganizować wielkiej armii wojsk lądowych bez odpowiedniego zabezpieczenia z powietrza – powiedział w trakcie wydarzenia wicepremier.
Europa musi zrobić więcej, musi zainwestować w swoje bezpieczeństwo, musi wziąć odpowiedzialność. Polska bierze tę odpowiedzialność jako pierwsza – osiągamy poziom 5% PKB na obronność, jako pierwsi rozwijamy największą armię w Europie i projekt „Armia 500 tys.” – obejmujący 300 tys. żołnierzy zawodowych i Wojsk Obrony Terytorialnej oraz 200 tys. rezerwy wysokiej gotowości, przygotowywanej szczególnie w tym roku. Ta filozofia budowy najsilniejszej armii do 2030 roku skupia się tutaj – w zdolnościach naprawy i obsługi sprzętu – ale jest zdefiniowana w naszej strategii (…)
Zawarcie zobowiązań offsetowych wynika z podpisanej 13 sierpnia 2024 roku przez Ministerstwo Obrony Narodowej umowy na zakup 96 śmigłowców uderzeniowych AH-64E Apache Guardian o wartości ok. 10,8 mld USD.
Prawdziwy sojusznik to taki, na którym można polegać, bo relacje zbudowane są na prawdzie i na obopólnym interesie. Cieszę się, że tutaj w Łodzi mamy kolejny przykład, kolejny dowód. Mogę jeszcze raz zagwarantować i mówię to wobec Państwa, ale też do wszystkich naszych rodaków: wszystko to, co robimy dzisiaj dla bezpieczeństwa Polski, robimy w interesie Polski i Polaków w pierwszej kolejności – mówił podczas uroczystości premier Donald Tusk.
Lokalizacja zdolności obsługowych systemów sensorowych Apache w Polsce zwiększy gotowość bojową poprzez skrócenie czasu napraw i modernizacji, a tym samym poprawę dostępności śmigłowców dla Sił Zbrojnych RP.
Wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz przypomniał o roli programu SAFE, który ma istotne znaczenie dla rozwoju zdolności obronnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Program SAFE przeprowadzimy nie dlatego, że zagraża któremukolwiek z naszych sojuszników ze Stanami Zjednoczonymi, ale wręcz przeciwnie – jest realizowany na wezwanie Stanów Zjednoczonych wobec Europy: „Europa musi zrobić więcej, musi zainwestować w swoje bezpieczeństwo, musi wziąć odpowiedzialność”. Polska bierze tę odpowiedzialność jako pierwsza zbliżając się do osiągnięcia poziomu 5% wydatków na obronność. Jako pierwsi rozwijamy największą armię w Europie i projekt „Armia 500 tys.”, obejmujący 300 tys. żołnierzy zawodowych i Wojsk Obrony Terytorialnej oraz 200 tys. rezerwy wysokiej gotowości, przygotowywanej szczególnie w tym roku. Ta filozofia budowy najsilniejszej armii do 2030 roku skupia się tutaj – w zdolnościach naprawy i obsługi sprzętu, ale jest zdefiniowana w naszej strategii. Dlatego SAFE doprowadzimy do finału, podpiszemy wszystkie kontrakty, nie zmarnujemy żadnej szansy i wypełnimy wszystkie zobowiązania (…) Dziękuję naszym partnerom ze Stanów Zjednoczonych za zaufanie do Polski jako partnera strategicznego. Współpracujemy jako MON, a za nadzór nad PGZ odpowiada również minister Konrad Gołota. To dobra drużyna, odpowiedzialna za bezpieczeństwo. Program „Polska Zbrojna” – opisany w ostatniej uchwale Rady Ministrów, wskazuje kierunek amerykański i koreański, ale przede wszystkim – najlepsi żołnierze Wojska Polskiego są gwarancją bezpieczeństwa państwa – podkreślił wicepremier.
Lockheed Martin jest zaszczycony możliwością pogłębiania wieloletniego partnerstwa z Polską poprzez dostarczanie zaawansowanych systemów sensorów oraz zdolności wsparcia eksploatacji, które wzmacniają bezpieczeństwo kraju i jego kluczową rolę w NATO – powiedziała Stacy Kubicek, wiceprezes i dyrektor generalna ds. Sensors & Global Sustainment w Lockheed Martin. Dzięki ścisłej współpracy z polskim przemysłem obronnym oraz budowie krajowych zdolności utrzymania umożliwiamy szybsze prowadzenie obsługi technicznej, zwiększamy gotowość systemów i zapewniamy, że flota śmigłowców Apache pozostaje zdolna do realizacji zadań w kluczowych momentach.
Zawarcie umów offsetowych, związanych z zakupem przez Polskę 96 śmigłowców bojowych AH-64E, umożliwi utworzenie w kraju Przemysłowego Centrum Serwisowego Śmigłowców Apache, opartego na wyspecjalizowanych kompetencjach WZL-1 S.A. w Łodzi i Dęblinie. Zdolności te zapewnią utrzymanie wysokiej gotowości operacyjnej floty Apache w Siłach Zbrojnych RP, co bezpośrednio przełoży się na bezpieczeństwo państwa – podkreślił dr inż. Jacek A. Goszczyński, prezes zarządu WZL-1.
W ramach współpracy Lockheed Martin zapewni zasoby, szkolenia oraz wsparcie techniczne dla personelu WZL-1, umożliwiając realizację obsługi i napraw systemów sensorowych śmigłowców Apache na terenie Polski.
Zawarta w 2024 umowa z rządem Stanów Zjednoczonych na dostawę 96 śmigłowców uderzeniowych AH-64E Apache obejmowała pakiet logistyczny (w tym sprzęt do wykonywania obsług śmigłowców, sprzęt lotniskowo-hangarowy i wsparcie techniczne) i szkoleniowy (szkolenia specjalistyczne dla pilotów i personelu technicznego oraz symulatory kompleksowe i zadań cząstkowych) oraz zapas amunicji i części zamiennych. Śmigłowce AH-64E Guardian są przeznaczone przede wszystkim do wsparcia działań wojsk lądowych. Obejmują także wsparcie systemu obrony powietrznej, w szczególności poprzez zwalczanie bezzałogowych obiektów latających oraz nisko lecących celów powietrznych. Będziemy drugim krajem po USA, który posiada największą liczbę tych wiropłatów.
Kilkudziesięciu polskich żołnierzy (techników i pilotów) odbyło już szkolenie w USA. W czerwcu rozpoczyna się kolejne szkolenie personelu latającego oraz personelu SIL w USA. Jednocześnie w 56. Bazie Lotniczej w Inowrocławiu trwa szkolenie na ośmiu leasingowanych śmigłowcach AH-64D Apache.
W styczniu 2026 w Lotniczej Akademii Wojskowej w Dęblinie zainaugurowano nowe szkolenie podoficerów zawodowych na pilotów wojskowych śmigłowców. Podczas dwuletniego kursu piloci będą ćwiczyć m.in. w Wielkiej Brytanii i USA. To rezultat podpisanej 13 sierpnia 2024 roku umowy na pozyskanie 96 śmigłowców uderzeniowych Apache.
Główna umowa produkcyjna na AH-64E została zawarta 25 listopada 2025. Poprzedziły je zamówienia na kluczowe komponenty: 8 stycznia 2025 amerykańska spółka GE Aerospace (część General Electric) informowała, że otrzymała zlecenie produkcji 210 silników turbowałowych T700-GE-701D, a 6 czerwca spółka Lockheed Martin otrzymała zamówienie na dostawy systemu optoelektronicznego o wyższej rozdzielczości i dokładności M-TADS/PNVS Arrowhead. Z kolei 18 lipca dla nieokreślonych użytkowników eksportowych zakontraktowano partię radarów kierowania ogniem AN/APG-78 Longbow.
Przypomnijmy, że pierwsza umowa offsetowa pomiędzy Ministerstwem Obrony Narodowej a głównym integratorem i producentem, spółką Boeing, ws. śmigłowców Apache została zawarta 25 września 2023 przez ówczesnego ministra obrony narodowej Mariusza Błaszczaka. Otworzyła ona drogę do negocjowania z Lockheed Martin zdolności w zakresie wsparcia, napraw i obsługi technicznej kluczowych komponentów śmigłowca, używanych w walce i rozpoznaniu, w tym układów naprowadzania i wskazywania celów. Zakładała, że w polskim przemyśle obronnym ustanowione zostaną także zdolności w zakresie diagnozowania i weryfikacji ewentualnych niesprawności oraz częściowego serwisowania radarów kierowania ogniem AN/APG-78 Longbow.
