W poniedziałek, 29 lipca 2024, amerykańska spółka Lockheed Martin poinformowała o podpisaniu przez Ministerstwo Obrony Królestwa Niderlandów umowę międzyrządowej (Letter of Acceptance and Offer, LOA) ze Stanami Zjednoczonymi na dostawy 120 lotniczych pocisków manewrujących o wydłużonym zasięgu AGM-158B/B-2 JASSM-ER (Joint Air-to-Surface Standoff Missiles with Extended Range). Tym samym stało się piątym użytkownikiem systemu uzbrojenia w tej wersji.
Grafiki: Lockheed Martin
Jesteśmy zaszczyceni współpracą z rządem Stanów Zjednoczonych, aby zapewnić niderlandzkim siłom zbrojnym sprawdzony w walce i skuteczny w misjach system uzbrojenia, który zaspokoi ich stale ewoluujące potrzeby w zakresie obrony strategicznej — powiedział Scott Redmerski, dyrektor programu JASSM w Lockheed Martin Missiles and Fire Control.
Pociski manewrujące AGM-158B JASSM-ER dysponują zasięgiem co najmniej 926 km (a prawdopodobnie ponad 1000 km) (Pociski AMRAAM-ER dla Królestwa Niderlandów).
Przypomnijmy, że 5 lutego br., amerykańska Agencja Współpracy Obronnej DSCA (Defense Security Cooperation Agency) informowała o zgodzie Departamentu Stanu USA na ewentualną sprzedaż do Królestwa Niderlandów pakietu pocisków JASSM-ER na potrzeby samolotów wielozadaniowych F-35A Lightning II. Pakiet wyceniono na maksymalnie 908 mln USD (3,67 mld zł) (Holendrzy dokupują AGM-114R2 Hellfire II).
Ministerstwo Obrony Królestwa Niderlandów ujawniło plany zakupu pocisków AGM-158B JASSM-ER, 3 kwietnia 2023, wraz z ogłoszeniem pozyskania pocisków manewrujących RGM-109 Tomahawk dla fregat rakietowych typu De Zeven Provinciën i przyszłych okrętów podwodnych oraz izraelskich wieloprowadnicowych wyrzutni rakietowych PULS (Precise & Universal Launching System).
W ostatnim czasie trzy państwa zamówiły pociski JASSM-ER: 4 lipca br. 50 pocisków zakupiła Japonia, 31 maja br. prawdopodobnie 200 pocisków zakupiła Finlandia, a 28 maja br. kilkaset pocisków (maksymalnie 821) Polska. W dalszej kolejności należy spodziewać się zamówień ze strony Australii i Niemiec.
Pierwszymi użytkownikami pocisków były USA (od 2014 w USAF i US Navy) i Polska (70 pocisków tego typu wraz z 40 AGM-158A JASSM o zasięgu 340 km) (Francuska Blacksword Barracuda dla Królestwa Niderlandów).
Pociski z rodziny JASSM jak dotąd przynajmniej dwukrotnie wykorzystano bojowo. W kwietniu 2018 amerykańskie bombowce B-1B Lancer wystrzeliły 18 z nich na cele w Syrii, a 27 października 2019 nieujawniona liczba pocisków została wykorzystana do zniszczenia siedziby przywódcy Państwa Islamskiego Abu Bakr al-Baghdadiego w tym kraju, w rejonie granicy z Turcją (nie podano publicznie czy B-1B użyły tychże pocisków w ostatnim ataku z 2 lutego br. na cele irańskie w Syrii i Iraku) (Niderlandzkie Reapery zostaną uzbrojone).
Tymczasem, 24 kwietnia br. Królestwo Niderlandów otrzymało zgodę na zakup 265 pocisków przeciwradiolokacyjnych o wydłużonym zasięgu Northrop Grumman AGM-88G AARGM-ER (Advanced Anti-Radiation Guided Missile-Extended Range) za maksymalnie 700 mln USD (co ciekawe, równolegle zgodę na zakup 360 pocisków tego typu za 1,275 mld USD otrzymała Polska) (Moździerze Mjölner dla Królestwa Niderlandów, Królestwo Niderlandów zamówiło kolejne radary GM200 MM/C).
Zarówno AGM-158B/B-2 JASSM-ER, jak i AGM-88G AARGM-ER wejdą na uzbrojenie samolotów wielozadaniowych F-35A Lightning II królewskich wojsk lotniczych (Koninklijke Luchtmacht), które 1 czerwca br. zastąpiły F-16A/B MLU Block 10/15 w roli nosicieli bomb kierowanych z głowicą termonuklearną B61-12 w ramach programu NATO Nuclear Sharing. Na początku 2023 w aktywnej służbie było już 39 egzemplarzy F-35A (8 stacjonuje nadal w USA w celach szkoleniowych, a 13 kolejnych jest w produkcji) (Niderlandzki wielozadaniowy okręt wsparcia bojowego Den Helder prawie ukończony, Wspólny zakup C-390 Millenium przez K. Niderlandów i Austrię).