W czwartek, 6 lipca br., Ministerstwo Obrony Republiki Słowackiej poinformowało, że w ostatnich dniach wysłało zapytanie ofertowe (Letter of Request, LoR) do rządu Stanów Zjednoczonych w sprawie możliwości pozyskania 12 śmigłowców uderzeniowych Bell AH-1Z Viper wraz z zapasem przeciwpancernych pocisków kierowanych (ppk) rodziny AGM-114 Hellfire. Bratysława informowała o otrzymaniu takiej oferty, w zamian za słowacką pomoc wojskową Ukrainie, 22 marca br.
Zdjęcie: MCIPAC Combat Camera Lance Cpl. Sean M. Evans, USMC
Jak czytamy w komunikacie prasowym, rząd w Bratysławie złożył wniosek o wycenę pakietu zawierającego śmigłowce wraz ze szczegółową specyfikacją wymagań technicznych, wyposażenia, pocisków AGM-114R2 Hellfire II klasy powietrze-ziemia, początkowego pakietu wsparcia logistycznego czy szkolenia pilotów i techników obsługi naziemnej. Resort obrony wykonał tym samym kolejny krok niezbędny do wykorzystania korzystnej oferty rządu amerykańskiego do wzmocnienia potencjału obronnego Republiki Słowackiej.
Jak wyjaśnił minister obrony Republiki Słowackiej Martin Sklenár, teraz nastąpi ocena słowackich wymagań i inne, również czasochłonne, procesy (informacja Agencji Współpracy Obronnej DSCA wraz ze zgodą Departamentu Stanu i następnie Kongresu – przyp. red.):
Biorąc pod uwagę złożoność procesów i dotychczasowe doświadczenia, partner amerykański poinformował nas, że ze względu na specyfikę projektu, który będzie polegał na dostosowaniu już wyprodukowanych i przechowywanych śmigłowców, w przeciwieństwie do produkcji nowych, konieczne jest spodziewać się dłuższych okresów na poszczególne etapy – wyjaśnił minister. Naszym celem było jak najdokładniejsze określenie wymagań Sił Zbrojnych Republiki Słowackiej w tej fazie, aby zwiększyć szanse na szybki postęp i przejście do następnego kroku – dostarczenia amerykańskiej oferty cenowej, dodał.
Złożenie wniosku LoR zostanie poprzedzone utworzeniem zespołu specjalistów dla poszczególnych obszarów, w tym ich oceną (logistyka, amunicja, konserwacja, szkolenia itp.), przeglądem stanu technologii i części zamiennych, a dopiero następnie przygotowanie wyceny i notyfikacji do Kongresu. Po pomyślnym przebiegu tej fazy i podpisaniu umowy, strona amerykańska przystąpi do przygotowania śmigłowców i instalacji wymaganych systemów.
Biorąc pod uwagę oczekiwany czas trwania procedur, dostawa śmigłowców uderzeniowych Viper na Słowację ma potrwać 3 lata. Wartość amerykańskiej oferty na śmigłowce i wraz z pakietem 500 Hellfire wynosi nieco ponad 1 mld USD, a na podstawie negocjacji i porozumienia z USA, Słowacja zapłaci ok. 340 mln USD w ciągu 3-4 lat w ramach planowanego budżetu obronnego.
Gdy umowa zostanie sfinalizowana, Słowacja stanie się czwartym użytkownikiem AH-1Z Viper. Obecnie, amerykański Korpus Piechoty Morskiej (US Marine Corps, USMC) użytkuje mniej niż 349 śmigłowców rodziny H-1, czyli uderzeniowych AH-1Z i wielozadaniowych UH-1Y (a realnie poniżej 300 ponieważ zdecydowano o zmagazynowaniu 59), Bahrajn 12 śmigłowców AH-1Z (6 odebrano), a Czechy mają dysponować 20 AH-1Z i UH-1Y (1 odebrano). W kwietniu 2022 Nigeria otrzymała zgodę na zakup 12 AH-1Z, której nadal nie sfinalizowano i nie jest też jasne co będzie z niedoszłymi 12 AH-1Z dla Pakistanu, których sprzedaż już po ich zbudowaniu, zablokowała administracja prezydenta Donalda Trumpa.
Oferta dla Słowacji wiąże się z przekazaniem przez Bratysławę walczącej Ukrainie 13 wycofanych z eksploatacji samolotów myśliwskich MiG-29AS/UBS oraz dwóch wyrzutni rakietowych zestawów przeciwlotniczych 2K12 Kub 2M. Ponadto, Słowacja miała otrzyma rekompensaty z Unii Europejskiej za przekazywany sprzęt wojskowy: około 200 mln EUR za MiG-29 i 50 mln EUR za Kub 2M. Środki miały pochodzić z Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju (EPF).
Wdrożenie AH-1Z pozwoli na odbudowę, po ponad dekadzie, potencjału słowackiej armii w tym zakresie. Rząd w Bratysławie w 1993 odziedziczył po siłach zbrojnych Czechosłowacji 8 Mi-24D, 1 Mi-24DU oraz 10 Mi-24W. Ostatnie dwa Mi-24D, o numerach 0222 (nazwa własna: Asterix) i 0223 (Idefix), wycofano z eksploatacji 20 września 2011.