We wtorek, 7 kwietnia 2026, w rumuńskiej stoczni Șantierul naval Galați w miejscowości Gałacz nad Dunajem, należącej do niderlandzkiej spółki Damen Shipyards, odbyła się wodowania wielozadaniowego okrętu z płaskim pokładem lotniczym o kryptonimie PMN (Plataforma Naval Multifuncional), który otrzyma nazwę NRP Don João II (A5208), projektu MPV 10720, przeznaczonego dla Marynarki Wojenne Portugalii (Marinha Portuguesa).
Zdjęcia: Damen Shipyards
Wodowanie odbyło się w obecności wiceadm. Fernando Jorge Piresa, reprezentującego Marynarkę Wojenną Portugalii, kadm. Marcela Neculae reprezentującego Marynarkę Wojenną Rumunii (Forţele Navale Române), J.E. Paulo Alvesa Cunhy, Ambasadora Portugalii w Rumunii, oraz J.E. Willemijn van Haaften, Ambasador Królestwa Niderlandów w Rumunii.
Jak stwierdził Bram Langeveld, dyrektor handlowy Damen Shipyards:
Biorąc pod uwagę rozległą linię brzegową Portugalii, ten okręt stanowi cenne uzupełnienie zarówno portugalskiej marynarki wojennej, jak i europejskich operacji morskich. Będzie on wspierał bezpieczeństwo morskie, badania naukowe i działania pomocowe w przypadku klęsk żywiołowych. MPV 10720 to wynik nowatorskiego i innowacyjnego podejścia portugalskiej Marynarki Wojennej do spełniania nowoczesnych wymagań morskich. Damen bardzo docenił jasną wizję i konstruktywną współpracę Marynarki Wojennej, które umożliwiły sprawną budowę w krótkim czasie.
Umowa na zaprojektowanie, zbudowanie i wyposażenie okrętu została podpisana 24 listopada 2023 w Muzeum Morskim (Museu de Marinha) w Lizbonie i miała wartość 132 mln EUR, z czego 37,5 mln EUR pochodzi z funduszy unijnych – Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększenia Odporności (Recovery and Resilience Facility, RRF) będącego częścią NextGenerationEU (pakietu naprawy gospodarczej mającego na celu wsparcie państw członkowskich UE dotkniętych pandemią COVID-19). Następnie, 3 października 2024 odbyło się palenie blach i położenie stępki.
Damen Shipyards Group opracowała projekt wielozadaniowego okrętu z płaskim pokładem lotniczym o długości 107,6 m (z czego 94 m to długość pokładu), szerokości 20 m (z czego 11 m to szerokość pokładu) w oparciu o specyficzne wymagania portugalskiej marynarki wojennej. Powstały projekt to prawdziwie wielozadaniowa platforma, której główne zadania będą obejmują badania oceanograficzne, poszukiwania i ratownictwo morskie oraz pomoc w sytuacjach kryzysowych, a także operacje związane z bezpieczeństwem i wsparciem morskim. W tym celu okręt będzie przenosił bezzałogowe statki latające oraz śmigłowce. Załoga stała ma liczyć 48 oficerów i marynarzy oraz dodatkowo 45 pracowników naukowych.
Do celów badań oceanograficznych i monitoringu akwenów morskich, okręt zostanie wyposażony w laboratoria i pomieszczenia dla kadry naukowej. Jeśli chodzi o wsparcie morskie, okręt będzie miał wiele cech konstrukcyjnych umożliwiających takie operacje. Będzie to np. rampa rufowa dla bezzałogowych pojazdów podwodnych (UUV) i bezzałogowych pojazdów nawodnych (USV), a także pierwotnie planowano płaski pokład lotniczy o wymiarach 94 x 11 metrów ze skocznią typu ski-jump oraz hangary dla bezzałogowych statków latających (UAV). Pod podkładem lotniczym znajdzie się pokład ładunkowy o powierzchni 650 m kw. (np. 12 kontenerów TEU). Wstępny projekt zaprezentowano 14 lutego 2023, ale później uległ modyfikacjom (okręt został nieco powiększony oraz usunięto skocznię ski-jump).
Okręt nazwany zostanie na cześć portugalskiego króla Jana II Doskonałego, zwanego też Księciem Doskonałym, który sprawował władzę w latach 1481-1495. Pierwotnie miał zostać przekazany zamawiającemu w drugiej połowie 2026, ale obecnie mowa o rozpoczęciu prób morskich w bieżącym roku, więc dostawa może się przesunąć.
Jeśli chodzi o modernizację portugalskich sił morskich, to 14 listopada 2025 w tureckiej stoczni Ada Denizcilik ve Tersane İşletmeleri A.Ş. w Tuzli (dzielnica Stambułu) odbyła się uroczystość palenia blach pod budowę pierwszego z dwóch okrętów logistycznych w programie NRE+ (Navio Reabastecedor de Esquadra e Logístico).
