Defence & Space

Wojskowe Zakłady Uzbrojenia naprawią starsze wyrzutnie rakietowe kal. 122 mm

12. Wojskowy Oddział Gospodarczy opublikował informację z zawarcia umowy z Wojskowymi Zakładami Uzbrojenia na naprawy awaryjne wieloprowadnicowych wyrzutni rakietowych kal. 122 mm.

2026-07-14 | Rafał Muczyński | 2 minuty

Celtech i DOBROWOLSKI dostarczą wojsku naczepy cystern paliwowych CP-11TW i CN-33TW

3. Regionalna Baza Logistyczna opublikowała informację z rozstrzygnięcia postępowania przetargowego na dostawy maksymalnie 10 cystern paliwowych typu CP-11TW i 10 typu CN-33TW.

2026-07-14 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Koniec monopolu USA. Europa coraz częściej stawia na swoje

Jeszcze kilka lat temu wydawało się, że odpowiedź na każde pytanie dotyczące nowego uzbrojenia brzmi: kupić w Stanach Zjednoczonych. Samoloty? Amerykańskie. Pojazdy? Amerykańskie.…

2026-07-10 | Sławek Zagórski | 5 minut

Czy politycy potrzebują dziennikarzy branżowych?

Politycy wszelkich opcji w pewnym momencie dochodzą do tego samego poziomu. Po każdych wyborach słyszymy, że będzie dobra zmiana, że wszystko będzie transparentne i uczciwie zrelacjonowane…

2026-07-03 | Sławek Zagórski | 7 minut

Wojskowy Kwestionariusz Kompetencji – platforma wspierająca ocenę kompetencji w Siłach Zbrojnych RP

Wojska Obrony Cyberprzestrzeni zaprezentowały pilotażowy program platformy informatycznej Wojskowego Kwestionariusza Kompetencji (WKK).

2026-07-14 | Redakcja | 4 minuty

MON: Trwa nabór do programu akceleracyjnego NATO DIANA 2027

Trwa nabór do kolejnej edycji programu akceleracyjnego NATO DIANA. Innowatorzy z państw członkowskich NATO mogą zgłaszać swoje rozwiązania odpowiadające na sześć nowych wyzwań…

2026-06-15 | Redakcja | 3 minuty

„Z wiatrem i pod wiatr – lotnictwo cywilne” najlepszą nową wystawą stałą w Polsce – nagroda przyznana

Nowa wystawa stała „Z wiatrem i pod wiatr – lotnictwo cywilne” w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie zdobyła główną nagrodę w kategorii „Nowe i zmodernizowane wystawy…

2026-05-27 | Redakcja | 5 minut

Nowy, lotny eksponat w Muzeum Lotnictw Polskiego – jeden z dwóch na świecie PW-2D Gapa

Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie pomyślnie oblatało, po kilku miesiącach pracy, szybowiec PW-2D Gapa. Tym samym Muzeum ma kolejny latający eksponat jeden z dwóch…

2026-05-22 | Redakcja | 4 minuty

Ogłoszono siedzibę Centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej w Polsce

Premier Donald Tusk, minister finansów i gospodarki Andrzej Domański oraz dyrektor generalny Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) Josef Aschbacher ogłosili lokalizację przyszłego Centrum…

2026-07-13 | Rafał Muczyński | 4 minuty

Departament Obrony USA odtajnił czwartą część materiałów o UAP/UFO

Departament Obrony USA odtajnił czwartą część materiałów związanych z niezidentyfikowanymi zjawiskami lotniczymi (UAP, unidentified aerial phenomena), potocznie określanymi jako UFO (unidentified…

2026-07-11 | Rafał Muczyński | 26 minut

Koalicja Antybalistyczna 10 państw Europy i francuskie licencje dla Ukrainy

Podczas szczytu w Paryżu ogłoszono powstanie europejskiej Koalicji Antybalistycznej, bez udziału Polski, a Francja ogłosiła udzielenie Ukrainie licencji na produkcję kluczowych systemów uzbrojenia oraz sprzedaż…

2026-07-14 | Rafał Muczyński | 8 minut

USA przywróciły blokadę morską Iranu i kontynuują naloty

Dowództwo Centralne USA poinformowało o kolejnej fali ataków na wybrane cele w Iranie oraz przywróceniu z dniem dzisiejszym blokady morskiej portów tego państwa.

2026-07-14 | Rafał Muczyński | 4 minuty

Fińska technologia sterowców Kelluu pomoże zabezpieczyć wschodnie granice NATO

Fińska spółka Kelluu opracowała napędzane wodorem autonomiczne sterowce, pierwotnie stworzone do cyfrowego mapowania lasów, które dzięki Funduszowi Innowacji NATO będą służyć…

2026-07-14 | Redakcja | 4 minuty

Pierwsze dostawy amunicji z nowej niemieckiej fabryki Werk Niedersachsen do Ukrainy

Niemiecka grupa Rheinmetall AG dostarczyła Siłom Zbrojnym Ukrainy pierwszą partię 155-mm amunicji artyleryjskiej wyprodukowanej w nowych zakładach Werk Niedersachsen w Unterlüß.

2026-07-14 | Rafał Muczyński | 4 minuty

Fińska technologia sterowców Kelluu pomoże zabezpieczyć wschodnie granice NATO

Fińska spółka Kelluu opracowała napędzane wodorem autonomiczne sterowce, pierwotnie stworzone do cyfrowego mapowania lasów, które dzięki Funduszowi Innowacji NATO będą służyć…

2026-07-14 | Redakcja | 4 minuty

SBG Systems prezentuje system nawigacji zliczeniowej Pulse‑40 v2.0 i oprogramowanie Qinertia 5.1

Francuska spółka SBG Systems zaprezentowała najnowszą wersję systemu nawigacji zliczeniowej Pulse‑40 v2.0 i oprogramowanie do post-processingu GNSS+INS w wersji Qinertia 5.1.

2026-07-10 | Rafał Muczyński | 6 minut

Wojskowe Zakłady Uzbrojenia naprawią starsze wyrzutnie rakietowe kal. 122 mm

12. Wojskowy Oddział Gospodarczy opublikował informację z zawarcia umowy z Wojskowymi Zakładami Uzbrojenia na naprawy awaryjne wieloprowadnicowych wyrzutni rakietowych kal. 122 mm.

2026-07-14 | Rafał Muczyński | 2 minuty

Pierwsze mosty towarzyszące M1110 JAB dotarły do Polski

Agencja Uzbrojenia Ministerstwa Obrony Narodowej poinformowała o dostawie z USA do Polski drogą morską pierwszych z 25 mostów towarzyszących M1110 JAB na zmodyfikowanym podwoziu czołgu M1A1 Abrams.

2026-07-14 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Wojskowe Zakłady Uzbrojenia naprawią starsze wyrzutnie rakietowe kal. 122 mm

12. Wojskowy Oddział Gospodarczy opublikował informację z zawarcia umowy z Wojskowymi Zakładami Uzbrojenia na naprawy awaryjne wieloprowadnicowych wyrzutni rakietowych kal. 122 mm.

2026-07-14 | Rafał Muczyński | 2 minuty

Celtech i DOBROWOLSKI dostarczą wojsku naczepy cystern paliwowych CP-11TW i CN-33TW

3. Regionalna Baza Logistyczna opublikowała informację z rozstrzygnięcia postępowania przetargowego na dostawy maksymalnie 10 cystern paliwowych typu CP-11TW i 10 typu CN-33TW.

2026-07-14 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Łódź: Ogromne zainteresowanie współpracą z Grupą PGZ

Na VI Regionalne Forum Polskiego Przemysłu Zbrojeniowego w Łodzi przybyli przedstawiciele blisko 200 firm z województwa łódzkiego zainteresowanych nawiązaniem relacji biznesowych z Grupą PGZ.

2026-06-25 | Redakcja | 4 minuty

GROTowisko wystartuje już po raz szósty

Pod koniec miesiąca w dniach, 27-28 czerwca 2026 odbędzie się szósta edycja konferencji GROTowisko-26, której głównym celem jest wymiana doświadczeń związanych z eksploatacją karabinka…

2026-06-25 | Redakcja | 2 minuty
Shooting

Delta Optical Stryker HD 1-8×24 DAMR już dostępna

Delta Optical wprowadza do dystrybucji długo oczekiwaną lunetę biegową Stryker HD 1-8×24 DAMR z siatką w drugim planie oraz wieżyczką elewacyjną z trzema pierścieniami balistycznymi…

2026-07-14 | Michał Ihnatów | 4 minuty

Schmeisser AR15-9 Dynamic 12.5″ – Range day po niemiecku

Platforma AR-15 w kalibrze pistoletowym (PCC) to obecnie jeden z najpopularniejszych segmentów w strzelectwie dynamicznym. Zapowiedzi producenta dotyczące modelu Schmeisser AR15-9 Dynamic 12.5” stawiają…

2026-07-14 | Jakub Buczma | 11 minut

Delta Optical Stryker HD 1-8×24 DAMR już dostępna

Delta Optical wprowadza do dystrybucji długo oczekiwaną lunetę biegową Stryker HD 1-8×24 DAMR z siatką w drugim planie oraz wieżyczką elewacyjną z trzema pierścieniami balistycznymi…

2026-07-14 | Michał Ihnatów | 4 minuty

Latarka na broń: dlaczego zmienia wszystko wewnątrz budynku?

Oświetlenie przeznaczone do broni palnej to jeden z najczęściej podejmowanych i zarazem najmniej zrozumianych tematów w kategorii wyposażenia. Artykuł ten to poradnik informujący co właściwie robi, dlaczego…

2026-07-13 | Redakcja | 5 minut

Schmeisser AR15-9 Dynamic 12.5″ – Range day po niemiecku

Platforma AR-15 w kalibrze pistoletowym (PCC) to obecnie jeden z najpopularniejszych segmentów w strzelectwie dynamicznym. Zapowiedzi producenta dotyczące modelu Schmeisser AR15-9 Dynamic 12.5” stawiają…

2026-07-14 | Jakub Buczma | 11 minut

Karabiny Cadex Defense dostępne w e-militaria

Rynek długodystansowych karabinów precyzyjnych w Polsce zostaje urozmaicony wraz z nową dostawą w sklepie e-militaria – na jego stan weszło kilkanaście modeli Cadex Defense.…

2026-07-13 | Michał Ihnatów | 3 minuty

CHEYTAC CT15F – poprawny AR-15 czy coś więcej?

Przyznam, że z karabinkami typu AR-15 mam pewien problem. Nie dlatego, że ich nie lubię. Wręcz przeciwnie. Problem polega na tym, że rynek zrobił się tak ciasny, iż coraz…

2026-07-03 | Anna Mielczarek | 9 minut

Zakup wiatrówki jako początek przygody ze strzelectwem

Wiatrówka od lat pozostaje jednym z najczęstszych wyborów w kwestii sprzętu strzeleckiego dla niedoświadczonego strzelca. Odpowiednio wybrany model pozwala ćwiczyć cierpliwość i systematyczność, a jednocześnie…

2026-04-23 | Redakcja | 4 minuty

Odzież do urbexu na przykładzie Clawgear

Urbex to w ostatnich latach popularne zajęcie dla entuzjastów tematyki postapo, historii czy poszukiwaczy przygód. Poradzieckie budynki, opuszczone kluby lat 1990., zabytki sięgające…

2026-07-04 | Łukasz Kołodziejski | 7 minut

BC ARMS USA wkracza na rynek amerykański

BC ARMS USA to nowa spółka z siedzibą w Kalifornii, która oferować będzie amerykanom środki ochrony balistycznej polskiego projektu.

2026-07-01 | Michał Ihnatów | 3 minuty

Latarka na broń: dlaczego zmienia wszystko wewnątrz budynku?

Oświetlenie przeznaczone do broni palnej to jeden z najczęściej podejmowanych i zarazem najmniej zrozumianych tematów w kategorii wyposażenia. Artykuł ten to poradnik informujący co właściwie robi, dlaczego…

2026-07-13 | Redakcja | 5 minut

Pasy nośne WBP Rogów – po co, dlaczego i który wybrać?

Wytwórnia Broni Jacek Popiński posiada w ofercie pasy nośne w wielu wariantach: ALFA, BETA, GAMMA, DELTA, EPSILON, DZETA. Do testów otrzymaliśmy  pełen zestaw.…

2026-06-11 | Arkadiusz Palacz | 18 minut

Czasowy zakaz przenoszenia broni w Gdańsku

Na etapie opiniowania znajduje się projekt rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wprowadzenia czasowego zakazu noszenia broni lub przemieszczania jej w stanie…

2026-06-05 | Michał Ihnatów | 2 minuty

Legitymacja PZSS w mObywatel dostępna już teraz!

Od 27 maja, użytkownicy aplikacji mobilnej mObywatel mają możliwość zawrzeć w niej cyfrowe wersje dokumentów potwierdzających aktualne uprawnienia strzeleckie PZSS. Nowa funkcja…

2026-05-28 | Michał Ihnatów | 2 minuty

Schmeisser AR15-9 Dynamic 12.5″ – Range day po niemiecku

Platforma AR-15 w kalibrze pistoletowym (PCC) to obecnie jeden z najpopularniejszych segmentów w strzelectwie dynamicznym. Zapowiedzi producenta dotyczące modelu Schmeisser AR15-9 Dynamic 12.5” stawiają…

2026-07-14 | Jakub Buczma | 11 minut

SIG MCX Spear LT, czyli „MCX v3” – następca 416-tki?

Pierwszy raz miałem styczność z tym karabinkiem na żywo przy okazji odbioru zakupów w siedzibie polskiego dystrybutora, czyli M.K. Szuster. Cena szybko sprowadziła…

2026-07-13 | Karol Szczęśniak | 20 minut

Delta Long Range Weekend 2026 – kolejna edycja już 19 września

Kolejna edycja Delta Long Range Weekend odbędzie się już 19 września. Strzelasz mid-range, long range lub extreme long-range? Sprawdź się…

2026-06-10 | Michał Ihnatów | 3 minuty
Obrona Cywilna

MON: Wielkoskalowe magazyny energii wzmocnią bezpieczeństwo państwa

Szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz uczestniczył w uroczystości podpisania listu intencyjnego pomiędzy Ministerstwem Energii a TAURON Polska Energia w sprawie strategicznej współpracy na rzecz rozwoju wielkoskalowego…

2026-07-13 | Redakcja | 4 minuty

Aeroklub Kielecki Organem Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej

Wojewoda Świętokrzyski Józef Bryk oraz przedstawiciele Aeroklubu Kieleckiego podpisali oficjalne porozumienie dotyczące współpracy w wykonywaniu zadań związanych z ochroną ludności oraz obroną cywilną.

2026-07-08 | Redakcja | 3 minuty

Sztuczna inteligencja pomoże służbom MSWiA w walce z pożarami, przestępczością i w ochronie granic

Sztuczna inteligencja pomoże służbom podległym MSWiA w walce z pożarami, przestępczością, i w ochronie granic. Wiceszef MSWiA Tomasz Szymański wziął udział w pierwszym posiedzeniu specjalnego…

2026-05-08 | Redakcja | 4 minuty

Media publiczne łączą siły w walce z dezinformacją

Kłamstwa, półprawdy, manipulacja. Płytki przekaz, gra na emocjach, nadmiar informacji – tak wygląda dziś codzienność konsumenta mediów. Powodem takiej sytuacji jest nie tylko niespotykana…

2026-05-07 | Redakcja | 6 minut

MON: Wielkoskalowe magazyny energii wzmocnią bezpieczeństwo państwa

Szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz uczestniczył w uroczystości podpisania listu intencyjnego pomiędzy Ministerstwem Energii a TAURON Polska Energia w sprawie strategicznej współpracy na rzecz rozwoju wielkoskalowego…

2026-07-13 | Redakcja | 4 minuty

„Gdzie się ukryć” – 83 tys. lokalizacji dla blisko 24 mln osób

Aplikacja „Gdzie się ukryć”, przygotowana przez Komendę Główną Państwowej Straży Pożarnej, obejmuje już ponad 83 tysiące miejsc doraźnego schronienia na terenie całego…

2026-06-20 | Piotr Leśniak | 3 minuty

PROTEGA 2026: Filtry LifeStraw oraz apteczki SURVIVAL od Sportimi

Sportimi, polski dystrybutor marek outdoorowych, zaprezentował na poznańskich targach PROTEGA 2026 część oferty kierowaną dla Obrony Cywilnej. W filmowej relacji poznasz produkty…

2026-05-29 | Michał Ihnatów | 1 minut

Puszcza Solska bezpieczna. Strażacy opanowali żywioł. Zespół ds. AI rozpoczyna prace w MSWiA – podsumowanie pierwszego tygodnia maja

Około 1000 strażaków wzięło udział w gaszeniu pożaru Puszczy Solskiej na Lubelszczyźnie. Obecnie trwa dogaszanie pogorzeliska, które ma zająć około tygodnia. W MSWiA odbyło…

2026-05-11 | Redakcja | 3 minuty

Od zakupu do realnej gotowości. Systemowe wyzwania gmin po wdrożeniu Programu OLiOC część 2

Wejście w życie ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej zapoczątkowało największy od dekad proces odbudowy materialnego potencjału ochronnego państwa na poziomie…

2026-02-24 | Piotr Leśniak | 6 minut

Od zakupu do realnej gotowości. Systemowe wyzwania gmin po wdrożeniu Programu OLiOC część 1

Wejście w życie ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej zapoczątkowało długotrwały i skomplikowany proces odbudowy materialnego potencjału ochronnego państwa na poziomie…

2026-02-23 | Piotr Leśniak | 7 minut

Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej 2027–2031

Po przyjęciu pierwszego Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026 rząd przygotowuje kolejny dokument wykonawczy, który ma wyznaczyć kierunki rozwoju systemu w perspektywie pięcioletniej.

2026-06-20 | Piotr Leśniak | 8 minut

Nowelizacja ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (KSC) – kogo obejmuje?

Ministerstwo Cyfryzacji informuje o szczegółach nowelizacji ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, wdrażającej dyrektywę NIS2, rozszerzającą katalog podmiotów objętych obowiązkami w zakresie cyberbezpieczeństwa.

2026-04-20 | Redakcja | 3 minuty

PROTEGA 2026: Filtry LifeStraw oraz apteczki SURVIVAL od Sportimi

Sportimi, polski dystrybutor marek outdoorowych, zaprezentował na poznańskich targach PROTEGA 2026 część oferty kierowaną dla Obrony Cywilnej. W filmowej relacji poznasz produkty…

2026-05-29 | Michał Ihnatów | 1 minut

UF PRO prezentuje lekką bluzę P-40 Responder Shirt

UF PRO rozwija katalog odzieży na wysokie temperatury z P-40 Responder Shirt, lekką bluzą o krótkim rękawie. Stanowiąca minimalistyczną wersję bluzy combat shirt, zaprojektowana…

2026-05-22 | Michał Ihnatów | 4 minuty

27. Międzynarodowe Targi Ochrony Pracy, Pożarnictwa i Ratownictwa SAWO

Rekordowa edycja Międzynarodowych Targów Ochrony Pracy, Pożarnictwa i Ratownictwa SAWO dobiegła końca. Dzięki obecności ponad 300 wystawców minione 3 dni były niepowtarzalną…

2026-04-16 | Redakcja | 6 minut

PROTEGA 2025: Mactronic z oświetleniem dla Obrony Cywilnej

Mactronic, polski producent rozwiązań oświetleniowych – od latarek ręcznych po najaśnice i lampy – zaprezentował swoją ofertę na pierwszych targach obrony cywilnej PROTEGA 2025…

2025-11-24 | Michał Ihnatów | 4 minuty
Kalendarium

Inauguracja nowego cyklu spotkań Akademii Bronioznawcy

Od października 2025 roku rusza kolejny cykl comiesięcznych spotkań historycznych organizowanych przez Stowarzyszenie Miłośników Dawnej Broni i Barwy oraz Muzeum Czartoryskich w Krakowie. Cykl wykładów…

2025-10-23 | Tomasz Świątkowski | 2 minuty

Zbliża się III Międzynarodowy Kongres Antyterrorystyczny

W dniach 21-22 maja 2025 na Uniwersytecie WSB Merito we Wrocławiu odbędzie się trzecia edycja Międzynarodowego Kongresu Antyterrorystycznego. To prestiżowe wydarzenie, gromadzi uznanych ekspertów krajowych i zagranicznych.

2025-05-09 | Redakcja | 2 minuty

Szkolenie Team99 Academy poziom LVL3, czyli balistyka zewnętrzna w teorii i praktyce

W dniach 22 i 23 listopada br. Team99 Academy zorganizowała trzeci etap nauki strzelania dalekodystansowego. Tym razem zajęcia praktyczne odbyły się na strzelnicy w Skarżysku-Kamiennej.

2024-12-01 | Grzegorz Sobczak | 7 minut

Szkolenie Long Range Shooting Team99 Academy LVL2, czyli kto nie liczy, ten nie trafia

W sobotę 28 września Team99 Academy zorganizowała kolejny etap szkolenia w zakresie strzelectwa dalekodystansowego – tym razem na poziomie LVL2. Zajęcia odbywały się…

2024-09-30 | Grzegorz Sobczak | 6 minut

Inauguracja nowego cyklu spotkań Akademii Bronioznawcy

Od października 2025 roku rusza kolejny cykl comiesięcznych spotkań historycznych organizowanych przez Stowarzyszenie Miłośników Dawnej Broni i Barwy oraz Muzeum Czartoryskich w Krakowie. Cykl wykładów…

2025-10-23 | Tomasz Świątkowski | 2 minuty

Zbliża się III Międzynarodowy Kongres Antyterrorystyczny

W dniach 21-22 maja 2025 na Uniwersytecie WSB Merito we Wrocławiu odbędzie się trzecia edycja Międzynarodowego Kongresu Antyterrorystycznego. To prestiżowe wydarzenie, gromadzi uznanych ekspertów krajowych i zagranicznych.

2025-05-09 | Redakcja | 2 minuty

Nowe zawody taktyczne na mapie Polski, czyli relacja z Defcon One 2024

Kurz po zawodach Defcon One zdecydowanie już opadł, siniaki poznikały, a emocje nadal nas trzymają. Te intensywne dwa dni przyniosły niezapomniane wspomnienia oraz wyzwania,…

2024-11-20 | Klaudia Lazar | 8 minut

MCS Bochnia zaprasza na zawody „Solny Garnizon”

Zapraszamy wszystkich chętnych na zawody strzeleckie, organizowane 13 października przez Solny Garnizon, na strzelnicy Małopolskiego Centrum Strzelectwa w Bochni.

2024-09-24 | Redakcja | 2 minuty

Plate carrier MAPA TMP-02. Cywilny czy wojskowy?

Maskpol to producent sprzętu wojskowego, jeden z głównych dostawców mundurów oraz oporządzenia dla Wojska Polskiego. Ale odzież i oporządzenie w kamuflażu MAPA oferuje na rynku cywilnym. Najnowszym elementem tej serii produktów jest kamizelka na wkłady balistyczne TMP-02.

Maskpol na rynku cywilnym

Producent z podczęstochowskich Konieczek przez wiele lat był znany bardzo wąskiemu gronu – osobom pracującym w służbach mundurowych oraz zainteresowanych działalnością polskiego przemysłu obronnego. Zaczęło się to zmieniać dopiero w ostatnich latach, za sprawą wejścia na rynek cywilny (MAPA wchodzi na rynek cywilny). Marki MASKPOL oraz MAPA za sprawą najpierw umundurowania (TEST: MAPA outdoorowoMAPA – drugie spojrzenie), a następnie oporządzenia dostępnych po prostu w sklepach trafiły do świadomości szerszej rzeczy klientów. Spółka nie ogranicza się przy tym tylko do produktów o rysie taktycznym –  w ofercie zaczynają pojawiać się również wyroby typowo cywilne (Plecak Maskpol MAPA City). Ja osobiście czekam, aż pojawi się pierwszy portfel w MAPIE.

Kamizelka TMP-02…

…jednak zdecydowanie portfelem nie jest.

To pełnoprawny wyrób zgodny ze specyfikacjami wojskowymi, mimo iż kierowany przez producenta na rynek cywilny. Symptomatycznym przykładem jest obecność na przednim panelu małej kieszonki zabezpieczanej zamkiem błyskawicznym. Na pytanie o celowość tego rozwiązania, które skierowałem do projektanta, otrzymałem odpowiedź: ponieważ żołnierze, z którymi się konsultowaliśmy, sobie tego życzyli. Więc kieszeń, dla której osobiście nie znajduję zastosowania (gdyż jest mała, płytka i wąska), znalazła się w projekcie końcowym.

Ale przejdźmy do opisu samej kamizelki. Ogólny projekt nie odbiega od standardu – dwa duże panele (przedni i tylny), z miejscem na wkłady balistyczne, obszyte taśmami w systemie MOLLE/PALS, połączone pasem (typu cummerbund) oraz naramiennikami. Standard? Nie do końca. Bo diabeł, jak zawsze, tkwi w szczegółach.


Na pierwszy rzut oka standardowy plate carrier, wyróżniający się tylko kamuflażem

Podstawowym materiałem konstrukcyjnym jest Cordura 770 dtex (trochę cięższa, ale wytrzymalsza od Cordury 500 dtex). Komórki systemu MOLLE/PALS są wykonane z naszytej taśmy poliamidowej (częściowo obszytej taśmą rzepową), a nie wycięte laserem w laminacie z cordury. Rozwiązanie cięższe, ale za to zapewniające większą wytrzymałość i dłuższy czas użytkowana. Widać konsekwencję w doborze materiałów.
Od wewnętrznej strony obydwa panele podszyto siatką dystansową, uginającą się na dobre 3 mm, więc nawet twardy wkład nie przeszkadza i nie uwiera użytkownika. Przechodząc do wkładów, TMP-02 została przystosowana do przenoszenia twardych wkładów typu SAPI (Small Arms Protective Insert) w rozmiarach S,M oraz L, a dzięki zastosowanej w środku poszycia windzie kamizelka mieści również płyty o wymiarach 250×300 mm

Winda pozwalanie tylko na zastosowanie wkładów o różnych rozmiarach, ale także na dostosowanie ich położenia względem ciała użytkownika i stabilizację

Pas łączący obydwa panele, jak już wspomniałem, to typ cummerbund.  Z zewnątrz wykonany z Cordury oraz taśm poliamidowych (jak panele kamizelki) w systemie PALS/MOLLE (3 rzędy, 7 komórek). Od wewnątrz podszyty siatką dystansową (solidną i grubą, bez oszczędności).

I teraz przechodzimy do tych diabelskich szczegółów.

Z tyłu cummerbund nie jest po prostu wrzepiony do panelu.


Owszem, końcówka pasa to rzep, ale między nim a samym pasem znajdziemy szeroką taśmę elastyczną.

Jest świetne rozwiązanie, ponieważ podczas noszenia kamizelki ludzkie ciało przecież pracuje. Dzięki dodanemu elastycznemu elementowi można się np. bez problemu schylić się, nie czując dyskomfortu. Kamizelka nie jest spasowana na sztywno i nie uciska w pasie czy piersi.

Dalej, naramienniki.


Cięte laserowo, regulowane na długość (plastik + rzep), z dokładanymi w komplecie komfort padami


Rzepy i szlufki na światła chemiczne, itp.. W części przedniej na panelu rzepowym…


… jak i na comfort padach. Tutaj typowo pod kable do radia czy wężyk od hydratacji.

Wszystkie obustronne, widać, że konstruktorzy pomyśleli o użytkownikach zarówno prawo-, jak i leworęcznych.


Kolejne detale – patki z Cordury ułatwiające otwarcie przyrzepianych paneli przednich, mocujących cummerbund


Elastyczny, odstający, ale twardy uchwyt ewakuacyjny, który z jednej strony łatwo złapać, a z drugiej wpasowuje się w obrys kamizelki


Cięgła (do klamer i kieszonki) złapane koszulką termokurczliwą, która usztywnia je i ułatwia obsługę – szczególnie w rękawicach

Dane techniczne

  • Materiał podstawowy: Cordura 770
  • Taśmy: poliamidowe, w kamuflażu
  • Masa: 1450g (bez płyt)
  • Kamuflaż: MAPA B
  • Szybkorozczepność: Tak, na klamrach ROC 40 i ROC 80
  • System montażowy: MOLLE/PALS
  • Pas: Cummerbund, wymienny
  • Balistyka: SAPI (S, M, L), 250×300 mm

ROC 40 i ROC 80

To klamry stosunkowo nowe na rynku, ale tenże rynek zawojowały w okamgnieniu i pojawiają się u coraz większej liczby producentów. I trudno się dziwić. W porównaniu do drutów stosowanych jeszcze niedawno powszechnie w kamizelkach szybkorozszczepnych jest to rewolucja. Na tyle duża, że zdecydowałem się poświęcić im osobny akapit.

Nic się nie plącze i zawsze działa. Nie dość, że kamizelkę można szybko z siebie zrzucić, to też w drugą stronę jest równie łatwo. Pospinanie leżących na ziemi części jest szybkie, bez konieczności skomplikowanego przeplatania kilku metrów drutu przez całą kamzę.

Jedyną wadą jest ich objętość. Klamry umiejscowione na ramionach kamizelki potrafią się wpijać w ciało pod obciążonym plecakiem, więc warto dobrać taki z szerokimi szelkami, dobrze rozkładającymi masę.

Plecak

A w zasadzie, plecaczek – ze względu na rozmiar. Przyznam, że słysząc zapowiedź nowej kamizelki, nie spodziewałem się takiego dodatku. Zaskoczył mnie, ale znowu – bardzo pozytywnie.


Plecak mieści wkład hydratacyjny (np. od Source), a jednocześnie daje użytkownikowi większą elastyczność pakowania sprzętu niż pokrowiec na wkład oferowany przez producentów bukłaków na wodę


Plecak jest mocowany na zamkach błyskawicznych, a dodatkowo stabilizowany rzepami po wewnętrznej stronie (2 pasy taśmy rzepowej nachodzące na rzep pętelkę w panelu tylnym kamizelki). Dodatkowo można też przepleść taśmy systemu MOLLE, co pozwoli na większe jego obciążenie. Albo za ich pomocą przymocować plecak do innego nośnika, np. dużego plecaka lub innej kamizelki z taśmami w systemie MOLLE/PALS

Zamki od strony kamizelki są przykryte patkami z Cordury. Dzięki temu kiedy plecak jest przypięty, zabrudzenia (np. błoto) nie gromadzą się w zamku. Z kolei po odpięciu plecaka patki przyciskają zamki do ściany tylnej, całkowicie je zakrywając, dzięki czemu te zarówno nie brudzą się, jak i nie sposób nimi o coś zaczepić. Patki z zamkami mają przy tym na tyle nieduży obrys, że nie utrudniają w korzystaniu z taśm MOLLE, wszystkie komórki są w pełni dostępne.

Sam plecak jest wykonany z takich samych materiałów jak kamizelka. Składa się z dwóch komór zamykanych bryzgoszczelnymi zamkami błyskawicznymi. Komora główna otwierana jest w pełni, mniejsza w 2/3. Wewnątrz obszyte są materiałem rzepowym (pętelka), co pozwala na instalację wewnątrz własnych organizerów.  W głównej komorze znajdziemy gumę elastyczną (shockcord) wraz z stoperem. Może ona służyć zarówno do stabilizacji ładunku (np. wspomnianego wcześniej bukłaka z wodą), jak i jako ogranicznik otwarcia (w zależności od  sposobu przeplecenia przez wszyte w obrys komory  pętle z lamówki).


W środku komory głównej znajdziemy również dwa uchwyty typu d-ring

Rzeczą, na którą szybko zwróciłem uwagę, jest fakt, że nie ma do niego szybkiego dostępu, nie sposób sięgnąć po zawartość w marszu. Ale z drugiej strony: jest sporo ekwipunku, z którego nie korzysta się w trybie ciągłym, np. zapasowe baterie czy racje żywnościowe. W dodatku jeśli coś jest potrzebne, a nie mamy akurat możliwości zdjęcia kamizelki, po daną rzecz może po prostu sięgnąć kolega z drużyny.


Otwór na wąż od hydratacji przykryty elastyczną, zaszyta od góry gumą, która zabezpiecza wnętrze plecaka przed deszczem

Na strzelnicy, wady i zalety TMP-02

Po ubraniu oraz szybkim zrzuceniu kamizelki od razu wiadomo, dlaczego projektanci zdecydowali się na zastosowanie tylko jednej klamry ROC 40, w lewym naramienniku.


Brak jednego ROC-a zmniejsza dyskomfort usadowienia kolby w doku strzeleckim (dlatego padło na prawą stronę – praworęczni ludzie to 85-90% populacji) /  Zdjęcie: Jakub Link-Lenczowski


Z kolei podczas zrywania kamizelki po odpięciu klamer w pasie oraz jednej naramiennej ta sama się zsuwa

Z kolei jak pokazała praktyka przy kamizelce TMP-01 (wyposażonej w dwie klamry naramienne) przy rozpiętych klamrach cummerbunda i jednej naramiennej ostatnia klamra miała zbyt dużą bezwładność, by nawet gwałtowne szarpnięcie za cięgło pozwoliło na jej rozpięcie. A dużo łatwiej jest strząsnąć z siebie kamizelkę, niż przytrzymywać panel druga ręką w celu odpięcia ostatniej klamry.


Ja osobiście cięgła do klamer ROC wsunąłem między taśmy MOLLE. Wymaga to jednego ruchu więcej: najpierw do góry, żeby uwolnić cięgło, a następnie w dół, by rozpiąć klamrę, ale za to nie mam przy kamizelce luźnych, zwisających elementów


/  Zdjęcie: Jakub Link-Lenczowski

Rzepy w panelu przednim oraz tylnym, służące do mocowania pasa, są bardzo szerokie, Pozwala to na zarówno dostosowanie położenia pasa do wzrostu i sylwetki użytkownika, jak i na wpięcie pasów od innych producentów. Tutaj dla Maskpolu naprawdę bardzo duży plus.

Płyty, które zastosowałem (klasy IV NIJ), mają masę 2223 g/szt., więc cała kamizelka osiągnęła masę prawie 6 kg (bez dopiętych zewnętrznych ładownic oraz wyposażenia takiego jak magazynki). Jak się nosi takie obciążenie? Bardzo wygodnie. Robią robotę gruba siatka dystansowa po wewnętrznej stronie oraz Comfort pady na naramiennikach. Grube i konkretne, dobrze rozkładają ciężar kamizelki.


/  Zdjęcie: Jakub Link-Lenczowski

Ta jest dobrze zbalansowana, nie uciska, nie ugniata, nawet po paru godzinach noszenia nie czuć znaczącego dyskomfortu. Guma wszyta w obręb cummerbunda to świetne rozwiązanie, które doceniałem za każdym razem, kiedy trzeba się schylić lub gwałtownie wychylić ciało od osi. Kamizelka dostosowuje się do aktualnego obrysu ciała, nie ograniczając ruchów, a kiedy użytkownik się wyprostuje, wraca do swojego pierwotnego kształtu. Z kolei cummerbund mógłby być trochę sztywniejszy. O ile z lekkim obciążeniem sprawdza się świetnie, to po zamocowaniu ładownicy ze znacznym obciążeniem ma tendencję do odchylania się na zewnątrz. Sądzę, że wymiana na taki z wkładami balistycznymi zniwelowałaby całkowicie tą wadę.

Jakość wykonania: brak uwag. Tylko i aż tyle.

Podsumowując, kamizelka jest bardzo dobrze wykonana, z budzących zaufanie materiałów, wygodna w użytkowaniu, a także praktyczna i ergonomiczna. Dużo rzepów na naszywki oraz pętli i przepustów, które pozwalają zarówno na dopięcie akcesoriów, jak i na zarządzanie przewodami (łączność, hydratacja), to niewątpliwy plus i świadectwo, że projektanci faktycznie zgłębili potrzeby użytkowników, przede wszystkim żołnierzy służących na pierwszej linii.

Zdecydowanie polecam.

Zatem: wojskowa, czy cywilna?

Ale trafiła na rynek cywilny. Dlaczego wojsko tak opornie wdraża nowe wzory? Nie wiem. A widząc na ostatnim MSPO wystawy oporządzenia zakorzenionego koncepcyjnie jeszcze w latach 90., sądzę, że armia zdecydowanie powinna zwrócić uwagę na takie rozwiązania jak TMP-02. A przez to unowocześnić oraz dostosować do wymagań współczesnego pola walki oporządzenie wydawane żołnierzom. Nie tylko specjalsom i jednostkom aeromobilnym, ale po prostu wszystkim. Bo kamizelka TMP-02, mimo że produkowana dla cywili, to kawał porządnego, nowoczesnego, wojskowego ekwipunku.


/  Zdjęcie: Jakub Link-Lenczowski

Dziękujemy firmie Maskpol za przekazanie kamizelki do testów.