W piątek, 18 kwietnia 2025, amerykański portal branżowy 19FortyFive poinformował, powołując się na byłego urzędnika administracji amerykańskiej posiadającego wiedzę na temat negocjacji oraz źródła w przemyśle obronnym, że Waszyngton zawarł porozumienie z Wietnamem w sprawie sprzedaży samolotów wielozadaniowych Lockheed Martin F-16C/D Block 70, czyli w najnowszej wersji produkcyjnej. Pierwsze informacje o zaawansowanych negocjacjach pojawiły się we wrześniu 2023.
Grafika: Lockheed Martin
Według doniesień, transakcja ma dotyczyć nie więcej niż 24 egzemplarzy F-16, a umowa może zostać zawarta jeszcze w tym roku. Według doniesień agencji prasowej Reuters z 25 lipca 2024, oprócz F-16, przedmiotem negocjacji są również średnie samoloty transportowe C-130 Hercules. Jednak negocjacje dotyczące samolotów bojowych są o wiele bardziej skomplikowane, gdyż obejmują zaawansowane uzbrojenie (np. pociski powietrze-powietrze AIM-120 AMRAAM) czy inne wrażliwe technologie (np. radarów AN/APG-83 SABR z anteną AESA). Osobną kwestią jest finansowanie umowy, gdyż nie jest tajemnicą, że samoloty fabrycznie nowe będą dużo droższe od używanych.
USA zniosły embargo na sprzedaż uzbrojenia do Wietnamu w 2016 i wtedy też Hanoi wyraziło po raz pierwszy zainteresowanie samolotami F-16 (początkowo używanymi), ale dopiero po objęciu rządów przez Joe Bidena doszło do przełomu na linii Waszyngton-Hanoi. Do tej pory Wietnam kupował w USA kutry patrolowe typu Hamilton dla straży wybrzeża (dwa przekazane, trzeci w planach) i samoloty szkolno-treningowe Beechcraft T-6C Texan II (odebrano 5 z 12 zamówionych), ale Rosja nadal pozostaje głównym dostawcą systemów uzbrojenia na poziomie około 80% (Hanoi było zainteresowane m.in. Su-35S) (Wietnam odbiera T-90S).
Wietnam przeznacza rocznie około 2 mld USD na zakup uzbrojenia za granicą, a zakupy w USA w ciągu dekady nie przekroczyły 400 mln USD. Poza Rosją czy USA należy też wskazać ostatnie zakupy średnich samolotów transportowych Airbus C295, samolotów szkolenia zaawansowanego AERO L-39 Skyfox czy izraelskich zestawów przeciwlotniczych Spyder, a nawet polskich mostów towarzyszących na podwoziu samochodowym MS-20S, natomiast w ostatnim czasie zainteresowanie południowokoreańskimi haubicami K9A1 Thunder.
Obecnie, ludowe wojska lotnicze Wietnamu (Không quân nhân dân Việt Nam, KQNDVN) użytkują 11 myśliwskich Su-27P/SK/UBK (zamówionych w latach 1994-1995) i 35 wielozadaniowych Su-30MK2W (zamówionych w latach 2003-2013). W służbie pozostaje także 34 starsze samoloty myśliwsko-bombowe Su-22M4/UM3K (które wymagają wycofania), do tego 11 szkolno-bojowych Jak-130.
Jednak koszty eksploatacji rosyjskich samolotów rosną z powodu zachodniego embarga, jak i faktu, że rosyjski przemysł w pierwszej kolejności wspiera rodzime siły zbrojne w zakresie wsparcia eksploatacji w związku z działaniami wojennymi. Według źródeł, gdy Wietnam zwrócił się do przedstawicielstw Rosoboroneksport i Suchoja w sprawie dalszego wsparcia, a Rosjanie odpowiedzieli, że nie chcą w dalszym ciągu wspierać tych platform bez dużych zaliczek. A Hanoi obawia się transakcji z Rosją, aby nie zostać objętymi sankcjami Zachodu, np. zgodnie z amerykańską ustawą O przeciwdziałaniu przeciwnikom Ameryki poprzez sankcje (Countering America’s Adversaries Through Sanctions Act, CAATSA). Cztery z Su-30MK2W miały zostać trwale uziemione w 2024, gdyż nie miały odnowionych certyfikatów zdatności do lotu. Do końca bieżącego roku podobny los ma dotyczyć kolejnych dziesięciu.
Obecnie zamówienia na F-16C/D Block 70 zamówienia obejmują Bahrajn (16 egzemplarzy), Słowację (14 egzemplarzy), Bułgarię (16 egzemplarzy), Tajwan (66 egzemplarzy), Jordanię (12 egzemplarzy) i Maroko (25 egzemplarzy). 26 stycznia 2024 Turcja otrzymała zgodę na zakup 40 fabrycznie nowych F-16C/D Block 70, a 1 kwietnia br. Filipiny na 20 egzemplarzy. Dodatkowo, samoloty są oferowane Indiom (jako wariant F-21), Ukrainie, a ostatnio Wietnamowi czy bezskutecznie Kolumbii.