We wtorek, 11 czerwca 2024, pojawiły się dwie ważne informacje dotyczące programu budowy czołgów Leopard 2A8. Niemiecko-francuska grupa KNDS zarejestrowana w Amsterdamie, porozumiała się z norweską spółką Ritek w sprawie uruchomienia produkcji licencyjnej Leopardów 2A8NO, natomiast negocjacje w tej sprawie z włoską spółką Leonardo odnośnie czołgów Leopard 2A8-IT zakończyły się fiaskiem.
Demonstrator czołgu Leopard 2A8 prezentowany w maju ub. r. podczas Międzynarodowych Targów Techniki Wojskowej i Służb Ochrony Porządku IDET 2023 w Czechach / Zdjęcie: Paweł Ścibiorek, MILMAG
Norwegia
Ministerstwo Obrony Norwegii poinformowało w komunikacie prasowym o osiągnięciu porozumienia pomiędzy KNDS a Ritek w sprawie częściowej produkcji lokalnej niemieckich czołgów dla tego państwa.
Chciałbym pogratulować KNDS Deutschland i Ritek, którzy podpisali dziś umowę, co oznacza, że po raz pierwszy w historii czołgi zostaną zmontowane w Norwegii. 37 z 54 czołgów Leopard 2, które Norwegia zamówiła w niemieckiej Krauss-Maffei Wegmann (obecnie KNDS Deutschland – przyp. red.), ma zostać zmontowanych w Ritek w Levanger. To może być początek nowej norweskiej przygody przemysłowej, powiedział minister obrony Norwegii Bjørn Arild Gram.
Umowa, która została podpisana podczas wydarzenia Oslo Military Society zorganizowanego przez Norwesko-Niemiecką Izbę Handlową, umożliwia Ritek uzyskanie oficjalnego statusu podwykonawcy programu czołgów Leopard 2. 17 lutego 2023 rząd w Oslo zamówił 54 czołgów Leopard 2A7NO (z opcją na 18 kolejnych, z której później zrezygnowano) za równowartość 19,7 mld NOK (8,43 mld zł). 13 czerwca 2023 wozy przemianowano na Leopard 2A8NO.
Plan jest, aby Ritek nie tylko montował norweskie Leopardy, ale także stał się nordyckim węzłem do realizacji wsparcia eksploatacji, przeglądów, napraw i modernizacji Leopardów państw nordyckich*. Linia produkcyjna ma zostać utrzymana po wyprodukowaniu czołgów norweskich, dzięki czemu Ritek będzie mógł nadal produkować czołgi eksportowane do innych państw. Jest to pozytywne zarówno dla tworzenia wartości lokalnej, jak i norweskiej gotowości, dodał Gram.
*Potencjalnie 44 Leopardy 2A7DK w Danii, ok. 200 Leopardów 2A4/2A6NL w Finlandii i 111 Stridsvagn 122/123A w Szwecji, choć te ostatnie mniej prawdopodobne.
Porozumienie pomoże wzmocnić zdolności NATO i Europy do zwiększenia produkcji czołgów w przyszłości. Ritek jest centralnie położony w pobliżu ważnych centrów logistycznych w środkowej części regionu nordyckiego oraz w obszarze z dostępem do wyspecjalizowanej siły roboczej, którą spółka musi rozwijać w nadchodzących latach. Istnieje potrzeba zwiększenia zdolności zakładów w krajach skandynawskich, co porozumienie może ułatwić. Umowa podpisana dziś przez Ritek i KNDS Deutschland wzmocni zarówno współpracę przemysłową między Norwegią a Niemcami, a jednocześnie wzmocni odporność Europy i bezpieczeństwo dostaw, dodał minister obrony Królestwa Norwegii.
Włochy
Tego samego dnia dziennikarz branżowy Björn Müller (.loyal – Das Magazin für Sicherheitspolitik, Reservistenverband, Die Tageszeitung, Europäische Sicherheit & Technik i Frankfurter Allgemeine), jako pierwszy poinformował z kolei o fiasku negocjacji pomiędzy grupą KNDS i włoską spółką Leonardo w sprawie licencji na produkcję czołgów Leopard 2A8-IT dla Włoch.
Zakończenie rozmów z Leonardo w sprawie strategicznego partnerstwa i wspólnej produkcji Leopard 2A8 dla sił zbrojnych Włoch. „Strony nie były w stanie uzgodnić konfiguracji” – powiedział dyrektor generalny grupy KNDS Frank Haun – napisał na platformie społecznościowej Björn Müller.
https://twitter.com/Bjoern__M/status/1800494206416547929
Później dodatkowego komentarza dla mediów udzielił cytowany Frank Haun, który powiedział:
Dzięki 18 europejskim krajom-użytkownikom Leopard 2 jest standardowym czołgiem na naszym kontynencie i w NATO. Ochrona tego standardu jest ważniejsza niż kiedykolwiek wcześniej, ponieważ wnosi on znaczący wkład w interoperacyjność i wspólną siłę bojową armii europejskich i NATO. Stronom nie udało się dojść do porozumienia w sprawie konfiguracji, w związku z czym rozmowy na temat strategicznego udziału Leonardo w KNDS również nie powiodły się. Jednak KNDS w dalszym ciągu angażuje się we wspieranie armii włoskiej.
Przypomnijmy, że 13 lutego br., do włoskiego parlamentu wpłynął wniosek tamtejszego resortu obrony dotyczący sfinansowania planu zakupu wraz z lokalną produkcją 132 czołgów Leopard 2A8-IT wraz ze 140 wozami specjalistycznymi dla włoskich wojsk lądowych (Esercito Italiano).
Koszt zakupu wozów miałby wynieść 2,624 mld EUR. Połowa tych środków została przewidziana na omawiany okres wydatkowania do 2025 (w tym pierwsze 100 mln EUR w 2024). W perspektywie 14 lat program ma kosztować Rzym do 8,246 mld EUR.
Wcześniej, bo 13 grudnia 2023, KNDS podpisała porozumienie o partnerstwie strategicznym z Leonardo w programach pancernych, m.in. omawianych Leopardach 2A8-IT i czołgu nowej generacji MGCS (Main Ground Combat System). Jednak na obecnym etapie Włochy nie zostały dopuszczone do programu MGCS – 26 kwietnia br. Niemcy i Francja dokonały w końcu podziału prac przemysłowych.
Jeśli chodzi o Leopardy, to KNDS i Leonardo negocjowały utworzenie linii produkcyjnej we włoskich zakładach w La Spezia wraz z montażem końcowym i szeroko zakrojonym dostosowaniem wyposażenia do lokalnych systemów, w także najnowszej architektury systemów elektronicznych NGVA Standard Electronic Architecture według NATO, systemów optoelektronicznych i zarządzania walką włoskiej produkcji. Głównym partnerem Leonardo miało być konsorcjum spółek Iveco Defence Vehicles i OTO Melara (Società CIO) wraz ze spółką FIAT, a po stronie niemieckiej KNDS Deutschland i Rheinmetall AG.
Nie jest jasne, jak fiasko rozmów stron przemysłowych wpłynie na dalsze plany włoskiego rządu odnośnie Leopardów 2A8.
Leopard 2A8 w Europie
Tymczasem, 18 kwietnia br. czeski dziennik Echo24 jako pierwszy informował, że lokalna spółka Excalibur Army (część holdingu Czechoslovak Group) negocjuje z KNDS Deutschland udział w koprodukcji czołgów Leopard 2A8CZ, które chce zakupić czeski rząd. Zainteresowane udziałem są też PBS i Ray Service.
6 czerwca br. czeski portal iRozhlas przekazał informację minister obrony Jany Černochovej o tym, że umowa na zakup 56 czołgów wraz z 21 pojazdami wsparcia ma zostać podpisana w najbliższych tygodniach. Szacowana jest na 2,5 mld EUR.
Poza wyżej wymienionymi, na zakup 123 najnowszych Leopardów zdecydowały się Niemcy, a wkrótce ma dołączyć do nich Litwa – prawdopodobnie 54 wozy.
Grafika: KNDS Deutschland
Zmodernizowane czołgi Leopard 2A8 będą bazować na budowanych obecnie węgierskich Leopardach 2A7HU i niemieckich Leopardach 2A7A1. Wozy będą produkowane od podstaw jak Leopardy 2A7HU i bazować na rozwiązaniach wspomnianego 2A7A1, czyli zmodernizowanych 2A6A3 z izraelskim systemem ochrony aktywnej pojazdów (ASOP) hard-kill typu Trophy HV. Masa bojowa ma wynosić ok. 69 t.
Wóz w wersji 2A8 ma otrzymać ulepszone systemy świadomości sytuacyjnej i łączności, a także nowy system kierowania ogniem. Ma otrzymać również wzmocnione opancerzenie stropu wieży, co ma służyć jako dodatkowa ochrona przez podpociskami kumulacyjnymi amunicji kasetowej. Do tego pancerz główny zostanie wymieniony na wielowarstwowy pancerz kompozytowy trzeciej generacji, wykonany ze stali o wysokiej twardości, wolframu, wypełniacza z tworzywa sztucznego i elementów ceramicznych.
Nowością ma być również napęd o mocy 1600 KM (w miejsce 1500 KM), który zastąpi obecny, ale od tego samego dostawcy, czyli spółki MTU, z hydropneumatycznym układem przeniesienia mocy od Renk. Uzbrojeniem głównym pozostanie 120-mm armata gładkolufowa Rh-120/L55A1 o zwiększonym ciśnieniu maksymalnym w przewodzie z 670 do 700 MPa (w porównaniu ze starszą L44, krótszą o 130 cm), dostosowana do miotania amunicji programowalnej DM11 i podkalibrowej DM63/DM63A1 z 4,6-kg rdzeniem o średnicy 26 mm i długości 685 mm. Żywotność pozostała taka sama (1,5 tysiąca strzałów). Czołg ma otrzymać także pomocniczą jednostkę napędową (APU) o mocy 20 kW (w miejsce 17 kW).