25 maja br. podczas Międzynarodowych Targów Techniki Wojskowej i Służb Ochrony Porządku IDET 2023, Ministerstwo Obrony Republiki Czeskiej poinformowało, że zostało upoważnione przez rząd do rozpoczęcia negocjacji z federalnym rządem Niemiec w sprawie wspólnego zakupu przyszłych zmodernizowanych czołgów Leopard 2A8 (IDET 2023: Czechy zatwierdziły zakup CV90 MkIV).
Zdjęcie poglądowe: Ministerstwo Obrony Republiki Czeskiej
Jak poinformowano w komunikacie prasowym, na dzisiejszym posiedzeniu rządu, polecono minister obrony Janie Černochovej rozpocząć negocjacje w sprawie możliwości dołączenia do Niemiec w zakupach czołgów Leopard 2 w nowej wersji 2A8, która jest planowana. Uważa się, że otworzy to drogę wojskom lądowym Czech do wdrożenia najnowocześniejszej platformy bojowej, która będzie kompatybilna z innymi armiami NATO. Ponadto, ustanowienie wspólnej procedury zakupowej z Niemcami strona czeska oczekuje znaczne obniżenie ceny jednostkowej, skrócenie dostaw i zapewnienie odpowiedniego wsparcia logistycznego.
Czołg Leopard najlepiej spełnia wymagania sił zbrojnych (Armáda České republiky, AČR) dla nowoczesnego czołgu dostępnego obecnie na rynku, z wystarczającą siłą ognia, mobilnością, wysokim stopniem ochrony załogi. Jednocześnie jest to czołg, który jest używany w kilku armiach NATO i musi być dalej rozwijany, powiedział pułkownik Ján Kerdík, dyrektor Departamentu Rozwoju Sił Zbrojnych.
Ministerstwo Obrony Republiki Czeskiej oficjalnie skontaktuje się teraz z przedstawicielem niemieckiego ministerstwa z prośbą o rozpoczęcie negocjacji w sprawie warunków, na jakich Republika Czeska może dołączyć do zakupu, który planują Niemcy. Dostępne informacje wskazują, że inne państwa członkowskie NATO również rozważają podobne podejście.
Większa pula zamówienia przyniesie oszczędności budżetowe, a czas dostaw również zostanie skrócony i zapewnione zostanie wystarczające wsparcie logistyczne. Niemiecka spółka Krauss-Maffei Wegmann (KMW), który produkuje czołgi rodziny Leopard 2, może zwiększyć moce produkcyjne, w zależności od wielkości dostaw, co doprowadziłoby do przyspieszenia produkcji, a tym samym skrócenia czasu dostaw. Ponadto byłby to modelowy przykład współpracy sojuszniczej w dziedzinie wspólnych zamówień na rozwiązania, co do których wzywają państwa UE i NATO nawet w kontekście wojny w Ukrainie i zwiększonego popytu na zakupy wojskowe.
Jak podkreśla czeski resort obrony, ogromną zaletą wspólnych zakupów byłoby zapewnienie maksymalnej interoperacyjności w ramach NATO. Wspólnie zamawiane czołgi różniłyby się praktycznie tylko zastosowanymi przez poszczególne państwa środkami łączności, w przeciwnym razie byłyby identyczne, co znacznie ułatwia wspólne ćwiczenia, wsparcie techniczne i naprawy.
Same negocjacje dopiero się rozpoczynają, więc przekazywanie szczegółów byłoby nietaktowne. Jednak przynajmniej można powiedzieć, że będzie około 70 egzemplarzy czołgów i spodziewamy się ceny rzędu dziesiątek miliardów CZK. Oczekujemy, że dostawa czołgów nastąpi do końca tej dekady, podsumowował pułkownik Kerdík.
Czołgi w czeskiej armii
Wojska lądowe sił zbrojnych Republiki Czeskiej (Pozemní síly Armády České republiky) obecnie dysponują 30 czołgami T-72M4 i 36 starszymi T-72M1 (50 kolejnych wozów tej wersji przekazano Ukrainie jako pomoc wojskową), a także mają dysponować 14 czołgami Leopard 2A4, które Niemcy obiecały w ramach programu Ringtausch (pol. pierścień wymiany) właśnie w zamian za pomoc Kijowowi (pierwszy czołg odebrano 21 grudnia 2022, a dwa kolejne 27 kwietnia 2023).
Niemniej 31 stycznia br., przy okazji pierwszych strzelań z Leoparda 2A4, służba prasowa AČR ujawniła, że Ministerstwo Obrony postawiło na zakup w Niemczech Leopardów 2A7, które miały stać się docelowym czołgiem wojsk lądowych tego państwa. Już w połowie maja ub. r. ujawniono, że Czechy miały rozpocząć negocjacje z niemiecką spółką Krauss-Maffei Wegmann (KMW) w sprawie zakupu fabrycznie nowych 40-50 czołgów Leopard 2A7+ za 607,5-810 mln EUR (2,78-3,71 mld zł). Ostatnio na zakup Leopardów 2A7 zdecydowała się Norwegia, a zainteresowane również mają być Włochy.
Najnowsza decyzja rządu w Pradze zmienia koncepcję zakupu Leopardów 2A7 i Czechy chciałyby pozyskać jeszcze nowocześniejsze wozy, 2A8.
Leopard 2A8
Tymczasem 14 kwietnia br. niemiecki magazyn Europäische Sicherheit & Technik (ESUT) informował, że niemiecki Bundestag miał zatwierdzić plan pozyskania zmodernizowanych czołgów Leopard 2A8, które będą bazować na przyszłych węgierskich Leopardach 2A7HU i niemieckich Leopardach 2A7A1. Zakup miałby być związany z opóźnieniami w niemiecko-francuskim programie czołgów nowej generacji o kryptonimie MGCS (Main Ground Combat System).
Według dostępnych informacji, Berlin oczekuje rozpoczęcia dostaw już po 2025, w związku zastąpieniem m.in. 18 przekazanych Ukrainie Leopardów 2A6, na co wskazywał na początku lutego br. federalny minister obrony Boris Pistorius. Urząd do spraw zakupów obronnych Bundeswehry BAAINBw miałby podpisać umowę ramową na Leopardy 2A8 o wartości początkowej ok. 25 mln EUR do końca czerwca br. Na jej mocy KMW ma ustanowić warunki do docelowej produkcji nowych czołgów w ilości trzycyfrowej (które będą zamawiane w kolejnych umowach).
Wizualizacja jednego z 44 przyszłych węgierskich czołgów Leopard 2A7HU / Grafika: KMW
Produkcja Leopardów 2 dla Bundeswehry zakończyła się w 1992, a budowę czołgów od podstaw rozpoczęto na nowo stosunkowo niedawno, bo na mocy umowy z grudnia 2018 na 44 Leopardy 2A7HU dla Węgier. Leopardy 2A7V, jak i 2A7A1 otrzymują nowe kadłuby i zmodernizowane wieże. Dlatego produkcja 2A8 od podstaw byłaby czymś nowym.
Leopard 2A8 miałby też bazować na rozwiązaniach wspomnianego Leoparda 2A7A1 (a nie wdrażanego Leoparda 2A7V). Wersja 2A7A1 to modernizowana 2A6A3 z izraelskim systemem ochrony aktywnej pojazdów (ASOP) hard-kill typu Trophy HV (dostarczanym przez nową spółkę joint venture EuroTrophy), których Berlin zamówił 18 egzemplarzy. Wóz w wersji 2A8 ma otrzymać ulepszone systemy świadomości sytuacyjnej i łączności, a także nowy system kierowania ogniem.
Leopard 2A7A1 z aktywnym systemem ochrony pojazdów Trophy HV / Grafika: KMW
Nowy czołg ma otrzymać również wzmocnione opancerzenie stropu wieży, co ma służyć jako dodatkowa ochrona przez podpociskami kumulacyjnymi amunicji kasetowej. Do tego pancerz główny zostanie wymieniony na wielowarstwowy pancerz kompozytowy trzeciej generacji, wykonany ze stali o wysokiej twardości, wolframu, wypełniacza z tworzywa sztucznego i elementów ceramicznych.
Nowością ma być również napęd, który zastąpi obecny, ale od tego samego dostawcy, czyli spółki MTU, z hydropneumatycznym układem przeniesienia mocy od Renk. Uzbrojeniem głównym pozostanie 120-mm armata gładkolufowa H-120/L55A1 o zwiększonym ciśnieniu maksymalnym w przewodzie z 670 do 700 MPa (w porównaniu ze starszą L44, krótszą o 130 cm), Czołg ma otrzymać także pomocniczą jednostkę napędową (APU) o mocy 20 kWh.