W piątek, 10 października 2025, Ministerstwo Obrony Królestwa Danii poinformowało o finalizacji negocjacji ze Stanami Zjednoczonymi w sprawie zakupu dodatkowych 16 samolotów wielozadaniowych Lockheed Martin F-35A Lightning II, co pozwoli na zwiększenie floty do 43 egzemplarzy. Plany te zostały ogłoszone 25 marca br.
Zdjęcia: Forsvarets
Pozyskanie 16 dodatkowych myśliwców F-35 to historyczne wzmocnienie królewskich sił powietrznych i sił zbrojnych. Jestem bardzo zadowolony z decyzji o zawarciu umowy o zakupie dodatkowych F-35, które znacząco zwiększa potencjał bojowy duńskich sił zbrojnych – powiedział minister obrony Królestwa Danii Troels Lund Poulsen.
Ministerstwo Obrony rozpocznie teraz dialog z biurem programowym F-35 JPO (Joint Program Office) z siedzibą w USA w sprawie szczegółów zakupu dodatkowych egzemplarzy F-35A, w tym możliwości przyspieszenia ich dostaw, aby wesprzeć szybką rozbudowę potencjału bojowego duńskich sił zbrojnych.
Rozszerzenie floty samolotów F-35 to kluczowa decyzja w procesie rozbudowy duńskich sił zbrojnych. Myśliwce F-35 są już kluczowym elementem operacyjnym zarówno operacji, jak i potwierdzenia suwerenności. Decyzja o zakupie 16 dodatkowych znacząco zwiększa siłę bojową, elastyczność i wkład Danii w NATO – dodał szef obrony Królestwa Danii gen. Michael Hyldgaard.
Zakup obejmie pozyskanie dodatkowych części zamiennych, symulatorów walki i lotu, instrumentów szkoleniowych, spadochronów hamujących, zestawów do rozmieszczania poza bazą, infrastruktury i dodatkowego personelu.
Coc ciekawe, oprócz samych samolotów, zakupiona zostanie również pewna liczba bezzałogowych samolotów bojowych typu Collaborative Combat Aircraft (CCA), czyli tzw. Lojalnych Skrzydłowych. Przy czym nie wskazano jakiego typu. Obecnie w USA są testowane dwa konkurencyjne prototypy dla USAF: YFQ-42A od General Atomics Aeronautical Systems Inc. (oferowany w Europie) oraz YFQ-44A od Anduril Industries. W grę wchodzą również inne typy, jak również oferowany w Europie XQ-58A Valkyrie od Kratos Defense & Security Solutions. Ostatnio pojawiły się inne propozycje przemysłowe, na razie w fazie rozwoju, jak Vectis od Lockheed Martin czy CA-1 Europa od Helsing.
Dania zdecydowała się pierwotnie na zakup 27 samolotów F-35A w maju 2016, a umowa międzyrządowa w tej sprawie o wartości 56,4 mld DKK (wówczas 8,65 mld USD) została zawarta rok później – choć faktycznie państwo to jest partnerem III stopnia programu F-35 JSF od 2002 (pierwotnie planowano zakup 48 F-35A). Dzięki temu duńskie przedsiębiorstwa zostały włączone do globalnego łańcucha poddostawców komponentów do wszystkich egzemplarzy samolotów na świecie. Dodatkowo, w Danii powstało centrum obsługi szesnastu elementów awioniki tych samolotów.
Pierwszy egzemplarz duński zaprezentowano 28 lutego 2021 w zakładach spółki Lockheed Martin w Fort Worth w Teksasie, ale pierwszy duński pilot zasiadł za sterami amerykańskiego samolotu miesiąc wcześniej. Dostawy rozpoczęły się we wrześniu 2023, w czerwcu 2024 zostały przyspieszone i mają zakończyć się w 2027, a zgodnie z najnowszą informacją do kraju już przebazowano 9 egzemplarzy z 15 odebranych. Użytkownikiem jest 727. Eskadra Skrzydła Myśliwskiego (Eskadrille 727) Królewskich Sił Powietrznych (Flyvevåbnet) w bazie lotniczej Skrydstrup w okręgu Jutlandia Południowa.
F-35A są następcami 29 samolotów wielozadaniowych Lockheed Martin F-16AM/BM MLU Block 10/15 (a także 16 kolejnych rezerwowych), od których przejęły dyżury bojowe z dniem 1 kwietnia br. (pełna gotowość operacyjna zostanie ogłoszona w 2027). Spośród wycofanych F-16, 25 zostało odsprzedanych do Argentyny, a 19 trafi do Ukrainy jako pomoc wojskowa (dostarczono dotąd 12 z nich).
W ostatnim czasie Dania wybrała system obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej Eurosam SAMP/T NG, a także IRIS-T SLM i VL MICA z Francji oraz dzierżawę NASAMS, a także zakupiła bezzałogowce MQ-9B SkyGuardian, a Boeing oferuje samoloty patrolowe i zwalczania okrętów podwodnych P-8A Poseidon.
Jeśli chodzi natomiast o program F-35, to w ostatnim czasie Kanada potwierdziła realizację zakupu pierwszych 16 F-35A (z 88 planowanych, choć dalsze zakupy będą analizowane), a na zakup dodatkowych 11 F-35A zdecydowała się Belgia (do 34 zamówionych, ale zamiast 21 dodatkowych; pierwsze cztery egzemplarze mają przybyć do kraju 13 października br.). W ostatnich miesiącach w Portugalii, która wskazała F-35A Lightning II jako następcę F-16, wybuchły kontrowersje co do możliwości anulowania planów, choć wojsko deklaruje, że nadal chce te samoloty.
Læs mere her: https://t.co/yffuVKYn3K
— Forsvarsministeriet/Danish MoD (@Forsvarsmin) October 10, 2025
Czytaj także: