W niedzielę, 21 września 2025, amerykańska spółka Lockheed Martin zaprezentowała, opracowaną przez biuro projektowe i dział badawczo-rozwojowy SkunkWorks, koncepcję bojowego bezzałogowego statku powietrznego, tzw. lojalnego skrzydłowego, o nazwie Vectis, kategorii Group 5 UAS. Jest to bezpilotowiec klasy CCA (Collaborative Combat Aircraft).
Vectis oznacza po łacinie „drążek” lub „dźwignia” / Grafiki: Lockheed Martin
Vectis jest ukoronowaniem naszej wiedzy specjalistycznej w zakresie integracji złożonych systemów, zaawansowanego rozwoju samolotów bojowych i systemów autonomii — powiedział OJ Sanchez, wiceprezes i dyrektor generalny Lockheed Martin Skunk Works. Nie budujemy po prostu nowej platformy – tworzymy nowy paradygmat dla sił powietrznych oparty na wysoce wydajnej, konfigurowalnej i niedrogiej rodzinie bezzałogowców. Tak opisuje się filozofię rozwoju platform bezzałogowych o nazwie Agile Drone Framework.
Wprawdzie nie ujawniono kiedy rozpoczęto prace nad Vectis, to warto zauważyć, że oferta Lockheed Martin została odrzucona w fazie Increment 1 programu Lojalnych Skrzydłowych CCA dla amerykańskich Sił Powietrznych (US Air Force, USAF), w którym są obecnie testowane konkurencyjne prototypy Anduril Industries z YFQ-44A i General Atomics Aeronautical Systems Inc. z YFQ-42A. Nie zamyka to jednak drzwi do uczestnictwa w planowanej fazie Increment 2 tego programu.
Niedawno ogłoszono również udział Lockheed Martin w opracowaniu projektu wspólnego systemu sterowania dla samodzielnej inicjatywy CCA w Marynarce Wojennej (US Navy). Warto tu wspomnieć autonomiczny system sterowania MDCX (Multi-Domain Combat System) wraz ze stacją kontroli UMCS (Unmanned Carrier Aviation Mission Control Station, opracowane przez Skunk Works, które zgodnie z informacją z 7 listopada 2024 zostały przetestowane przez US Navy i spółkę GA-ASI na bezzałogowcu MQ-20 Avenger. Zwłaszcza, że MDCX z UMCS mają stanowić rdzeń systemu sterowania Vectis.
Jak podkreślono, Vectis będzie mógł współdziałać z samolotami wielozadaniowymi 5. i 6. generacji w roli Lojalnego Skrzydłowego, zapewne takimi jak obecne F-22A Raptor i F-35 Lightning II czy przyszły F-47 NGAD. Ma być wyspecjalizowany do prowadzenia misji bojowych powietrze-powietrze i powietrze-ziemia, prowadzenia walki radioelektronicznej (WRE) a także zwiadu, obserwacji i rozpoznania (ISR).
Choć nie ujawniono parametrów taktyczno-technicznych platformy, to jak podkreślono, będzie to samolot kategorii Group 5 UAS. W klasyfikacji Departamentu Obrony USA oznacza to największe bezpilotowce o masie startowej ponad 600 kg (1320 funtów) i pułapie powyżej 5486 m (18 000 stóp), a przykładowymi są np. uderzeniowy MQ-9 Reaper czy rozpoznawczy RQ-4 Global Hawk. Wiadomo tylko, że jest mniejszy od F-16, ale większy od rodziny niskokosztowych poddźwiękowych pocisków manewrujących CMMT.
Survivable. Lethal. Autonomous.
Lockheed Martin Vectis™ is here. 🦨This cutting-edge uncrewed aircraft integrates with 5th and next-gen platforms and provides unparalleled mission survivability. pic.twitter.com/Y7IgoUqstF
— Lockheed Martin (@LockheedMartin) September 21, 2025
Poinformowano także, że prace rozwojowe nad Vectis są w toku: zamawiane są części i komponenty, a zespół SkunkWorks przygotowuje się do właściwych prac, inwestując fundusze i siłę roboczą niezbędne do budowy i testowania systemów pokładowych i architektury platformy. Celem jest oblot prototypu w 2027.
Zgodnie z opublikowaną wizualizacją, Vectis otrzymał skrzydło typu lambda (nieco zbliżone do koncepcji Lockheed Martin powietrznego tankowca nowej generacji o kryptonimie NGAS – przyp. red.), jest w konfiguracji bezogonowej z wlotem powietrza o krawędzi w kształcie litery „S” w górnej części kadłuba dla pojedynczego silnika odrzutowego. Nos samolotu zwieńczony jest spiczastą końcówką, pod którą umieszczone są czujniki. Oczywistym jest, że taka konfiguracja oznacza, iż jest to platforma o znacznie zredukowanym przekroju radarowym (RCS) oraz w podczerwieni.
Czytaj także:
- Lockheed Martin Skunk Works i BAE Systems FalconWorks ogłaszają strategiczną współpracę
- Kratos ujawniła bezzałogowiec Clone Ranger
- USAF poszukuje taniego pocisku przeciwlotniczego mniejszego od AMRAAM
- LOWUS: Bezzałogowy Lojalny Skrzydłowy z Korei Południowej
- Jeniah: Pierwszy Lojalny Skrzydłowy świata arabskiego
- Kratos oblatał bojowy bezzałogowiec taktyczny Thanatos
- Bezzałogowy lojalny skrzydłowy dla Rafale F5
- Gambit 5 – najnowszy członek rodziny bezzałogowców GA-ASI
- ILA 2024: Bezzałogowy lojalny skrzydłowy od Airbusa
- Saab opracuje koncepcję szwedzkiego samolotu bojowego nowej generacji