We wtorek, 16 czerwca 2026, premier Donald Tusk przed posiedzeniem Rady Ministrów ds. bezpieczeństwa narodowego poinformował, że amerykańska spółka Shield AI miała zaproponować produkcję w Polsce sterowanego za pomocą sztucznej inteligencji odrzutowego, myśliwskiego bezzałogowca pionowego startu i lądowania X-Bat.
Zdjęcie: Shield AI
Deklaracja padła podczas wystąpienia Donalda Tuska i ministra finansów i gospodarki Andrzeja Domańskiego podczas wydarzenia „Polska Inwestuje” w kontekście stwierdzenia, że w Polsce nie brakuje wykwalifikowanej kadry: inżynierów, informatyków, naukowców, co zauważono w USA:
To był też argument Amerykanów z firmy Shield AI, bardzo ciekawy projekt, budowa regionalnego centrum obsługi silników F-16, byłoby to swoiste centrum serwisowe dla całego NATO w Europie i chcą to ulokować w Polsce. Także z tych powodów. Ale co ciekawe, a może jeszcze ciekawsze, ich intencją jest także współpraca z Polską i produkcja w Polsce na rzecz programu X-Bat – pierwszy na świecie autonomicznego samolot bojowy, czyli taki wielki dron, taki bezzałogowy odpowiednik F-35. Najwyższa technika, szansa na dominację w powietrzu w sytuacji konfliktu zbrojnego i niezwykle ambitny projekt jeśli chodzi o technologie i innowacyjność – powiedział Donald Tusk.
Od 22:40:
X-Bat
Pełnowymiarową makietę X-Bat ujawniono 21 października 2025 w Waszyngtonie. Następnie, 5 listopada wybrano spółkę GE Aerospace jako dostawcę silnika turbowentylatorowego F110-GE-129 o ciągu 129 kN (stosowany np. w F-15EX Eagle II czy F-16 Jastrząb), wyposażony w zaawansowaną osiowosymetryczną dyszę wylotową z wektorowanym ciągiem AVEN (Axisymmetric Vectoring Exhaust Nozzle).
X-Bat ma być pierwszym na świecie sterowanym za pomocą algorytmów uczenia maszynowego (sztucznej inteligencji) odrzutowym, bezzałogowym myśliwcem pionowego startu i lądowania, przeznaczonym do operacji ekspedycyjnych, w tym w warunkach morskich, w środowisku o silnych zakłóceniach elektromagnetycznych.
Sercem X-Bat jest Hivemind spółki Shield AI, autonomiczne oprogramowanie oparte na sztucznej inteligencji, zaprojektowane do sterowania platformami w środowiskach pozbawionych łączności i nawigacji satelitarnej oraz prowadzonych zakłóceniach elektromagnetycznych i walce radioelektronicznej (WRE). Hivemind umożliwia X-Bat autonomiczne przenikanie przestrzeni powietrznej, dynamiczne współdziałanie z załogowymi statkami powietrznymi i realizację taktyk współpracy bez konieczności ciągłej łączności. Ta autonomia pozwala X-Bat działać jako Lojalny Skrzydłowy (Loyal Wingman) lub jako samodzielna platforma bojowa.
Samolot ma mieć 7,92 m długości (26 stóp), 11,89 m rozpiętości skrzydeł (39 stóp) i 1,43 m wysokości (7,4 stopy). Pułap praktyczny wyniesie 15 240 m (50 tys. stóp), a zasięg ponad 3700 km (2000 mil morskich). Konstrukcja ma być wysoce modułowa, dostosowana do przyszłych zmian i modernizacji.
Łącznie te cechy składają się na samolot bojowy stworzony specjalnie do rozproszonych konfliktów na najwyższym poziomie. Konstrukcja X-Bat łączy w sobie przeżywalność, elastyczność i przystępną cenę w sposób, który zapewnia niezrównany stosunek kosztów do efektów dla połączonych sił. Kluczowe możliwości obejmują:
- VTOL + duży zasięg: Jedyna platforma w swojej klasie, która łączy zdolności VTOL z zasięgiem ponad 3700 km z pełnym ładunkiem bojowym, umożliwiając operacje na skalę teatru działań z okrętów, wysp i trudno dostępnych miejsc.
- Wielozadaniowość: Zdolny do wykonywania misji uderzeniowych, zwalczania celów powietrznych, walki radioelektronicznej, wywiadu, obserwacji i rozpoznania (ISR) i innych – dzięki dwóm komorom uzbrojenia i możliwości przenoszenia uzbrojenia na zewnętrznych węzłach na pociski AIM-120 AMRAAM czy AIM-174B.
- Kompaktowe wymiary: Do trzech X-Batów jest ekwiwalentem powierzchni jaką zajmuje na pasie/pokładzie jeden samolot bojowy lub śmigłowiec starszej generacji, zwiększając tempo lotów bojowych.
- Sprawdzony silnik: Zaprojektowany w oparciu o sprawdzony układ napędowy oparty na silniku odrzutowym, aby zapewnić niezawodność, łatwość konserwacji i dojrzałość logistyczną.
- Przystępny cenowo i prosty w eksploatacji: Stworzony, aby zapewnić osiągi klasy myśliwskiej przy o rząd wielkości niższych kosztach zakupu i cyklu życia niż w przypadku samolotów odrzutowych piątej generacji.
- Przeżywalność dzięki projektowaniu: Autonomia, taktyki adaptacyjne i zarządzanie sygnaturami umożliwiają sukces misji w warunkach konfliktów.
- Autonomia oparta na umyśle zbiorowym: Działa w warunkach braku łączności, pogorszenia warunków i ograniczonej łączności, współpracując jako cyfrowy skrzydłowy.
- Otwarta architektura: Konstrukcja niezależna od platformy integruje się z obecnymi i przyszłymi koncepcjami Sił Powietrznych (USAF) i Marynarki Wojennej (US Navy).
X-BAT: Built for the Future Fight pic.twitter.com/t426SjQFU5
— Shield AI (@shieldaitech) June 24, 2026