W środę, 22 października 2025, amerykańska spółka Shield AI poinformowała, że dzień wcześniej w Waszyngtonie przed publicznością złożoną z dowódców wojskowych, przedstawicieli władz i partnerów branżowych zaprezentowała pełnowymiarową makietę pierwszego na świecie sterowanego za pomocą algorytmów uczenia maszynowego (sztucznej inteligencji) odrzutowego, myśliwskiego bezzałogowca pionowego startu i lądowania X-Bat. Samolot będzie przeznaczony do operacji ekspedycyjnych, w tym w warunkach morskich, w środowisku o silnych zakłóceniach elektromagnetycznych.
Zdjęcia: Shield AI
W Shield AI wierzymy, że największe zwycięstwo nie wymaga wojny. Aby urzeczywistnić to przekonanie, realizujemy prosty, ale ambitny plan: udowodnić wartość autonomii, skalować ją w różnych dziedzinach i na nowo zdefiniować siły powietrzne – powiedział Brandon Tseng, współzałożyciel i prezes Shield AI, były żołnierz Navy SEALs. X-Bat stanowi kolejny element tego planu, zwiększając potencjał bojowy Stanów Zjednoczonych i sojuszników dzięki rewolucyjnemu samolotowi niezależnemu od pasa startowego. Siły powietrzne bez pasów startowych to święty Graal odstraszania. Zapewnia naszym siłom zasięg i zdolność przetrwania, a także pozwala im zdobywać kolejne sukcesy w dyplomacji.
Sercem X-Bat jest Hivemind spółki Shield AI, autonomiczne oprogramowanie oparte na sztucznej inteligencji, zaprojektowane do sterowania platformami w środowiskach pozbawionych łączności i nawigacji satelitarnej oraz prowadzonych zakłóceniach elektromagnetycznych i walce radioelektronicznej (WRE). Hivemind umożliwia X-BAT autonomiczne przenikanie przestrzeni powietrznej, dynamiczne współdziałanie z załogowymi statkami powietrznymi i realizację taktyk współpracy bez konieczności ciągłej łączności. Ta autonomia pozwala X-BAT działać jako Lojalny Skrzydłowy (Loyal Wingman) lub jako samodzielna platforma bojowa.
Samolot ma mieć 7,92 m długości (26 stóp), 11,89 m rozpiętości skrzydeł (39 stóp) i 1,43 m wysokości (7,4 stopy). Pułap praktyczny wyniesie 15 240 m (50 tys. stóp), a zasięg ponad 3700 km (2000 mil morskich). Konstrukcja ma być wysoce modułowa, dostosowana do przyszłych zmian i modernizacji.
X-Bat to rewolucja w lotnictwie, ponieważ łączy w sobie cztery elementy – pionowe starty i lądowania (VTOL), zasięg, zdolność do wykonywania wielu zadań i autonomię – powiedział Armor Harris, starszy wiceprezes ds. lotnictwa w Shield AI. VTOL plus zasięg rozwiązują problem przetrwania na ziemi i uzależnienia od tankowców. Wielozadaniowość zapewnia kluczową elastyczność w miarę rozwoju zagrożenia, ponieważ żaden plan nie przetrwa pierwszego kontaktu z wrogiem. Zdolność X-Bat do autonomicznego działania samodzielnie lub w trybie współpracy pozwala mu na demonstrację siły, gdy inne zasoby nie są w pobliżu, i upraszcza łańcuchy uderzeniowe.
Łącznie te cechy składają się na samolot bojowy stworzony specjalnie do rozproszonych konfliktów na najwyższym poziomie. Konstrukcja X-BAT łączy w sobie przeżywalność, elastyczność i przystępną cenę w sposób, który zapewnia niezrównany stosunek kosztów do efektów dla połączonych sił. Kluczowe możliwości obejmują:
- VTOL + duży zasięg: Jedyna platforma w swojej klasie, która łączy zdolności VTOL z zasięgiem ponad 3700 km z pełnym ładunkiem bojowym, umożliwiając operacje na skalę teatru działań z okrętów, wysp i trudno dostępnych miejsc.
- Wielozadaniowość: Zdolny do wykonywania misji uderzeniowych, zwalczania celów powietrznych, walki radioelektronicznej, wywiadu, obserwacji i rozpoznania (ISR) i innych – dzięki dwóm komorom uzbrojenia i możliwości przenoszenia uzbrojenia na zewnętrznych węzłach na pociski AIM-120 AMRAAM czy AIM-174B.
- Kompaktowe wymiary: Do trzech X-Batów jest ekwiwalentem powierzchni jaką zajmuje na pasie/pokładzie jeden samolot bojowy lub śmigłowiec starszej generacji, zwiększając tempo lotów bojowych.
- Sprawdzony silnik: Zaprojektowany w oparciu o sprawdzony układ napędowy oparty na silniku odrzutowym, aby zapewnić niezawodność, łatwość konserwacji i dojrzałość logistyczną.
- Przystępny cenowo i prosty w eksploatacji: Stworzony, aby zapewnić osiągi klasy myśliwskiej przy o rząd wielkości niższych kosztach zakupu i cyklu życia niż w przypadku samolotów odrzutowych piątej generacji.
- Przeżywalność dzięki projektowaniu: Autonomia, taktyki adaptacyjne i zarządzanie sygnaturami umożliwiają sukces misji w warunkach konfliktów.
- Autonomia oparta na umyśle zbiorowym: Działa w warunkach braku łączności, pogorszenia warunków i ograniczonej łączności, współpracując jako cyfrowy skrzydłowy.
- Otwarta architektura: Konstrukcja niezależna od platformy integruje się z obecnymi i przyszłymi koncepcjami Sił Powietrznych (USAF) i Marynarki Wojennej (US Navy).
X-Bat rozszerza misję Shield AI o ochronę żołnierzy i cywilów za pomocą inteligentnych systemów, dostarczając nową generację autonomicznych samolotów bojowych. System będzie mógł zostać rozmieszczony w bazach wojskowych, na okrętach wojennych, cywilnych statkach czy przenoszony na kołowych lub kolejnych platformach. Wcześniej spółka opracowała bezzałogowiec V-Bat.
Czytaj także:
- Airbus i Shield AI oblatały demonstrator bezzałogowego śmigłowca H145
- Autonomiczny MQ-20 Avenger ze sztuczną inteligencją symuluje zestrzelenie przeciwnika
- Grecja odbiera bezzałogowce V-Bat
- Królestwo Niderlandów dołącza do amerykańskiego programu bezzałogowców bojowych CCA
- Pratt & Whitney pracuje nad małymi silnikami odrzutowymi
- US Navy będzie mieć własnych bezzałogowych Lojalnych Skrzydłowych
- USA: Autonomiczny bojowy bezzałogowiec YFQ-42A oblatany
- Kratos ujawniła bezzałogowiec Clone Ranger
- GE Aerospace i Kratos łączą siły w zakresie małych silników odrzutowych