W czwartek, 16 października 2025, w Ambasadzie Królestwa Niderlandów w Waszyngtonie, Gijs Tuinman, sekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Królestwa Niderlandów ds. zamówień wojskowych i personelu, podpisał list intencyjny (Letter of Intent, LoI) w sprawie dołączenia do amerykańskiego programu autonomicznych bojowych bezzałogowych statków latających o kryptonimie Collaborative Combat Aircraft (CCA), czyli tzw. Lojalnych Skrzydłowych (Loyal Wingman).
Zdjęcie: Ambasada Królestwa Niderlandów w Waszyngtonie
Dokument podpisano tuż przed rozpoczęciem dorocznych Dni Przemysłu Obronnego organizowanych w Ambasadzie. Jak podkreślono, decyzja o dołączeniu do inicjatywy amerykańskiej pokazuje, że władze w Hadze chcą podjąć kroki innowacyjne i oparte na współpracy w dziedzinie systemów bezpilotowych. Jest to jeden z pięciu głównych obszarów Strategii Obronnej dla Przemysłu i Innowacji, zapoczątkowanej w kwietniu br.
Resort obrony ogłosił również na zaplanowanej na 13-15 października wystawie sprzętu wojskowego AUSA 2025 (Association of the United States Army) w Waszyngtonie, współpracę z amerykańską spółką General Atomics Aeronautical Systems Inc (GA-ASI) w celu opracowania mniejszych systemów bezzałogowych. Można będzie je wykorzystać do zwiadu, obserwacji i rozpoznania (ISR). Niderlandzka spółka VDL Defentec zajmie się ich produkcją. Oczekuje się, że siły zbrojne otrzymają je już w przyszłym roku. Warto dodać, że królewskie niderlandzkie wojska lotnicze (Koninklijke Luchtmacht, KLu) już są użytkownikiem produkowanych przez GA-ASI uzbrojonych bezzałogowców MQ-9A Reaper Block 5 klasy MALE (Medium Altitude Long Endurance, średniego pułapu o dużej długotrwałości lotu).
Na otwarciu Dni Przemysłu Obronnego sekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Królestwa Niderlandów podkreślił znaczenie współpracy transatlantyckiej. W tej dwudniowej sesji około 150 przedstawicieli spółek i rządów z obu krajów bierze udział w dyskusjach panelowych i spotkaniach networkingowych.
Spotkanie z przedstawicielami General Atomics Aeronautical Systems Inc podczas wystawy AUSA 2025 / Zdjęcie: Ministerstwo Obrony Królestwa Niderlandów
Jak podkreśla resort obrony, z czasem możliwe będzie zaangażowanie niderlandzkich instytutów technicznych i spółek również w amerykański program CCA. Wraz z podpisaniem deklaracji woli, Haga znajduje się na początku tej współpracy. Porozumienia będą dalej rozwijane w nadchodzących latach.
Podkreślono, że amerykańskie spółki technologiczne są liderami na świecie. Dlatego resort obrony nadal szeroko współpracuje z USA w dziedzinie przemysłu obronnego. Dzięki współpracy z amerykańskimi Siłami Powietrznymi (US Air Force, USAF) niderlandzka baza przemysłowa i technologiczna również uległa wzmocnieniu.
Przed podróżą do USA, 11 października Gijs Tuinman odwiedził 175 niderlandzkich żołnierzy w Bośni i Hercegowinie, uczestniczących w misji UE EUFOR Althea, a dzień później żołnierzy 11. Brygady Powietrznodesantowej podczas międzynarodowego ćwiczenia Falcon Autumn 25 w Polsce. Przypomniano też o przyspieszeniu planowego rozmieszczenia w Polsce dwóch zestawów systemu MIM-104 Patriot, zestawu przeciwlotniczego NASAMS oraz systemu przeciwdronowego (do już stacjonujących 4 F-35A Lightning II).
Prototypowe bezzałogowce Anduril YFQ-44A (na górze) i General Atomics YFQ-42A (na dole), wybrane w programie CCA Sił Powietrznych USA / Grafika: USAF
W ramach programu Collaborative Combat Aircraft (CCA) w USAF, w fazie Increment 1 testowane są dwa konkurencyjne prototypy: YFQ-42A od General Atomics Aeronautical Systems Inc. (który jest także oferowany w Europie) oraz YFQ-44A od Anduril Industries, do współpracy w przyszłości z samolotem przewagi powietrznej 6. generacji Boeing F-47 NGAD. Własną inicjatywę ogłosiła ostatnio też amerykańska Marynarka Wojenna (US Navy).
Tymczasem 10 października br. Ministerstwo Obrony Królestwa Danii ogłaszając plany dokupienia dodatkowych 16 samolotów wielozadaniowych Lockheed Martin F-35A Lightning II, poinformowało, że zakupiona zostanie również pewna liczba bezzałogowych samolotów bojowych typu Collaborative Combat Aircraft (CCA). Nie sprecyzowano jednak czy oznacza to formalne dołączenie do inicjatywy jak w przypadku Holendrów, gdzie także będą współpracować z F-35A, których odebrano już 40 z 58 zamówionych w dwóch transzach.
Warto mieć na uwadze, że oferowany w Europie jest także XQ-58A Valkyrie od Kratos Defense & Security Solutions, a ostatnio pojawiły się inne propozycje przemysłowe, na razie w fazie rozwoju, jak Vectis od Lockheed Martin czy CA-1 Europa od Helsing.
Lojalni Skrzydłowi typu CCA mają zwiększyć możliwości zwiadu, rozpoznania, ale także misji bojowych załóg samolotów załogowych. Obecnie coraz więcej kluczowych państw świata zaczyna rozwijać własne technologie w tym zakresie. Warto dodać, że w Planie Modernizacji Technicznej Sił Zbrojnych RP na lata 2021-2035 uwzględniono program Harpii Szpon, czyli analogicznych platform bezzałogowych dla F-35A Husarz.
Een mooie stap voorwaarts in de technologische samenwerking tussen Nederland en de VS!
Deze systemen vergroten straks de slagkracht van onze F-35’s met extra sensoren en wapens, en kunnen worden ingezet bij de meest risicovolle missies. ⤵️https://t.co/55HSqNqSQa
— Gijs Tuinman (@DefensieStas) October 16, 2025
This morning, the US and the NL signed a Letter of Intent (LoI) concerning a cooperation of "Autonomous and Collaborative Combat Aircraft (CCA)."
In an era of ongoing strategic competition and emerging global security threats, both signatories recognize the need to adopt…
(1/2) pic.twitter.com/fPj2qwYacH— Netherlands Embassy in the US 🇳🇱🇺🇸 (@NLintheUSA) October 16, 2025