We wtorek, 18 listopada 2025, w Waszyngtonie prezydent USA Donald Trump gościł księcia saudyjskiego i następcy tronu Mohammeda bin Salmana. Podczas wizyty podpisano szereg porozumień związanych z obronnością, wydobyciem kluczowych surowców, cywilną energetyką jądrową, sztuczną inteligencją, technologiami i handlem.
Zdjęcie: Daniel Torok, biuro prasowe Białego Domu
Podpisany dokument pt. Strategic Defense Agreement (SDA), bazuje na szeregu umów gospodarczych z Rijadem, które zawarto 13 maja br. podczas wizyty Trumpa w Arabii Saudyjskiej o łącznej wartości 600 mld USD (wówczas 2,272 bln zł), z czego niemal 142 mld USD (wówczas 537,76 mld zł) ma przypadać na porozumienia obronne (Rekordowe umowy obronne USA z Arabią Saudyjską).
Teraz ogłoszono, że zobowiązania wzrosną do prawie 1 bln USD (3,65 bln zł) i porozumienia obejmują:
- umowę o cywilnej współpracy jądrowej, współpracę w zakresie kluczowych minerałów oraz memorandum w sprawie sztucznej inteligencji;
- Strategic Defense Agreement w sprawie przyszłych zakupów przez Arabię Saudyjską prawie 300 czołgów M1A2 Abrams, samolotów wielozadaniowych F-35 Lightning oraz bezzałogowych systemów powietrznych.
Co ciekawe, jak dowiedział się portal branżowy Breaking Defense, spółka General Atomics Aeronautics Systems Inc. (GA-ASI), prowadzi negocjacje w sprawie sprzedaży Saudyjczykom rekordowej liczby nawet 130 morskich bojowych bezzałogowców MQ-9B SeaGuardian oraz 200 z nowej rodziny bezzałogowych platform powietrznych Gambit, tzw. Lojalnych Skrzydłowych.
Sześć samolotów F-35A Lightning II wykonało przelot nad Białym Domem podczas powitania księcia / Zdjęcie: Andrea Hanks, biuro prasowe Białego Domu
Szczegóły dotyczące sprzedaży F-35A Lightning II zostaną szczegółowo przeanalizowane z uwagi na realizowaną od 2008 amerykańską polityką obronną QME (Qualitative Military Edge), gwarantującą wsparcie Izraelowi w zakresie przewagi technologicznej w regionie Bliskiego Wschodu. Zgodnie z informacją agencji prasowej Reuters z 4 listopada br., rząd w Rijadzie jest zainteresowany zakupem 48 samolotów wielozadaniowych 5. generacji.
Saudyjskie Królewskie Siły Powietrzne (Al-Quwwat Al-Jawiyah Al-Malakiyah as-Su’udiyah) dysponują samolotami wielozadaniowymi Eurofigter Typhoon Tranche 2 i 3A (71 egzemplarzy), starszymi F-15C/D Eagle (62 egz.) i nowszymi F-15S (Saudi)/F-15SA (Saudi Advanced; 207 egz.) oraz starzejącymi się Panavia Tornado IDS (81 egz.).
Jednocześnie władze w Rijadzie prowadzą rozmowy z różnymi partnerami i w ostatnim czasie były zainteresowane kolejnymi 40 Typhoonami, francuskimi Dassault Rafale czy dołączeniem do programów samolotu 5. lub 6. generacji opartego na koreańskim projekcie KAI KF-21 Boramae, brytyjsko-włosko-japońskiego samolotu 6. generacji GCAP (Global Combat Air Programme) czy tureckiego 5. generacji TF Kaan.
F-35A Lightning II / Zdjęcie: Lockheed Martin
W inwentarzu Al-Quwwat Al-Jawiyah Al-Malakiyah as-Su’udiyah są też setki dużych bezzałogowych platform powietrznych, takich jak rodzime Saqr1/2/3/4 (ponad 230 egz.), chińskie CAIG Wing Loong II (300 egz.), jak również południowoafrykańskie Denel Seeker 400, niemieckie EMT Luna X-2000, włoskie Selex ES Falco czy rodzime Samoom, a w trakcie nabywania są tureckie Bayraktar Akinci.
Jeśli chodzi o czołgi Abrams, obecnie w produkcji znajduje się najnowszy wariant M1A2SEPv3, który na eksport trafił do Australii (75 egz. zamówionych), Polski (250 egz.), Tajwanu (108 egz. w wersji zubożonej M1A2T), a w dalszej kolejności trafią do Rumunii (54 egz.) i Bahrajnu (50 egz.). Oznacza to, że Arabia Saudyjska zostanie największym po USA użytkownikiem tej wersji, detronizując Polskę. Obecnie, Królewskie Wojska Lądowe użytkują ok. 575 czołgów starszych M1A2S Abrams i 660 M60A3, a w rezerwie pozostaje 140 francuskich AMX-30SA.
Saudyjski czołg M1A2S Abrams / Zdjęcie: General Dynamics Land Systems
Arabia Saudyjska pozostaje największym partnerem USA w programie wojskowej sprzedaży zagranicznej FMS (Foreign Military Sales), a wartość aktywnych spraw, zgodnie z informacją z maja br., wynosiła ponad 129 mld USD (wówczas 488,5 mld zł).
Tylko w ostatnich miesiącach Departament Stanu USA wydał zgody na eksport następującego uzbrojenia i wyposażenia wojskowego do Arabii Saudyjskiej:
- 2 maja 2025 na sprzedaż 1000 pocisków rakietowych średniego zasięgu klasy powietrze-powietrze AIM-120C-8 AMRAAM (Advanced Medium-Range Air-to-Air Missile) za maksymalnie 3,5 mld USD (wówczas 13,21 mld zł).
- 20 marca 2025 na sprzedaż 2000 modułów naprowadzania laserowego WGU-59/B APKWS II (Advanced Precision Kill Weapon System II) za maksymalnie 100 mln USD (wówczas 386,85 mln zł).
- 3 stycznia 2025 na sprzedaż 20 lekkich torped zwalczania okrętów podwodnych Mark 54 MAKO Mod 0 kal. 324 mm za maksymalnie 78,5 mln USD (wówczas 325,2 mln zł).
- 24 października 2024 na sprzedaż 1000 ciężkich przeciwpancernych pocisków kierowanych BGM-71 TOW 2A/2B za maksymalnie 440 mln USD (wówczas 1,765 mld zł).
- 11 października 2024 na sprzedaż 220 pocisków rakietowych krótkiego zasięgu AIM-9X Tactical Sidewinder za maksymalnie 251,8 mln USD (wówczas 987,66 mln zł), 2500 przeciwpancernych pocisków kierowanych AGM-114R3 Hellfire II za 655 mln USD (wówczas 2,569 mld zł) i 10 000 sztuk amunicji przeciwpancernej odłamkowo-burzącej (HEAT) M456 kalibru 105 mm za maksymalnie 139 mln USD (wówczas 545,21 mln zł).
- 22 grudnia 2023 na uruchomienie programu szkoleniowego pilotów wojskowych i innych członków personelu saudyjskich królewskich wojsk lotniczych i innych rodzajów sił zbrojnych o maksymalnej szacowanej wartości 1 mld USD (wówczas 3,93 mld zł).
- 21 września 2023 na sprzedaż pakietu wsparcia i części zamiennych m.in. dla czołgów, bojowych wozów piechoty, pojazdów opancerzonych i uzbrojenia produkcji amerykańskiej za maksymalnie 500 mln USD (wówczas 2,16 mld zł).
Czytaj także: