W poniedziałek, 6 października 2025, brazylijska spółka Embraer (Empresa Brasileira de Aeronáutica) poinformowała o podpisaniu umowy z urzędem zamówień obronnych FMV (Försvarets materielverk) Ministerstwa Obrony Królestwa Szwecji na sprzedaż czterech średnich odrzutowych samolotów transportowych C-390 Millenium z opcją na siedem kolejnych, torując drogę do przyszłych zakupów przez inne państwa europejskie.
Zdjęcia i grafika: Embraer
Przypomnijmy, że 11 kwietnia 2023 spółka Saab Defence and Security podpisała protokół ustaleń (Memorandum of Understandings, MoU) z Embraer w sprawie pogłębienia współpracy między spółkami w kilku obszarach, związanych głównie z rozwojem biznesu i możliwościami inżynieryjnymi związanymi z C-390 Millenium.
Następnie, 9 listopada 2024, ministrowie obrony Brazylii i Szwecji, José Múcio Monteiro Filho i Pål Jonson podpisali list intencyjny (Letter of Intent, LoI), otwierający negocjacje w sprawie zwiększenia zamówienia na samoloty wielozadaniowe Saab JAS 39E/F Gripen przez Brazylię oraz zakupu samolotów C-390 przez Szwecję.
Rząd w Sztokholmie poszukiwał następcy 5 średnich samolotów transportowych C-130H Hercules i 1 powietrznego tankowca KC-130H Hercules (zrezygnowano z zakupu używanych włoskich C-130J Super Hercules).
Teraz, ten ważny kamień milowy dla obronności w Europie jest częścią szerszego trójstronnego partnerstwa między Austrią, Szwecją i Królestwem Niderlandów, mającego na celu wspieranie wspólnych zamówień, interoperacyjności i długoterminowej współpracy wokół platformy C-390 Millennium. Siedem samolotów w ramach opcji odzwierciedla rosnące zainteresowanie Europy tym samolotem nowej generacji i wspólne zaangażowanie w modernizację taktycznych zdolności transportu lotniczego na całym kontynencie.
Dzisiejsza uroczystość odbyła się w bazie lotniczej w Uppsali, a jej gospodarzem był dowódca wojsk lotniczych Szwecji (Svenska flygvapnet) gen. dyw. Olof Jonas Wikman, a w uroczystości wziął udział minister obrony Pål Jonson, a także przedstawiciele resortów obrony innych użytkowników C-390, takich jak Królestwo Niderlandów, Brazylia, Austria, Portugalia, Węgry i Czechy.
Dzięki temu zakupowi Szwecja staje się kolejnym członkiem NATO, który dołącza do strategicznego partnerstwa nawiązanego już przez Królestwo Niderlandów i Austrię, które łącznie zamówiły łącznie dziewięć samolotów 22 lipca 2024, odpowiednio 5 i 4 (Wspólny zakup C-390 Millenium przez K. Niderlandów i Austrię).
Wybierając C-390 Millenium, Szwecja zwiększy swoje zdolności operacyjne i interoperacyjność, korzystając jednocześnie z europejskich synergii w zakresie szkoleń i wsparcia cyklu życia.
Ten zakup stanowi ważny kamień milowy w modernizacji i wzmocnieniu Szwedzkich Sił Powietrznych. Jestem przekonany, że dzięki C-390 Millenium zwiększymy naszą wydajność operacyjną, jednocześnie poprawiając interoperacyjność z naszymi europejskimi partnerami – powiedział Pål Jonson.
Jesteśmy zaszczyceni, mogąc powitać Szwecję w rodzinie C-390 Millenium – powiedział Bosco da Costa Junior, prezes i dyrektor generalny Embraer Defense & Security. To partnerstwo wzmacnia rosnącą reputację samolotu jako nowego standardu w taktycznym transporcie lotniczym w Europie i wśród państw NATO. Dzięki C-390 Millennium, Embraer połączył najlepsze osiągnięcia technologii lotniczych, aby zapewnić Szwecji samolot zdolny do wykonywania najbardziej wymagających misji – zawsze i wszędzie.
Od 2024 roku rozumiemy, jak ważnym strategicznym atutem jest C-390 w zwiększaniu naszych zdolności operacyjnych. Z przyjemnością zaliczamy Szwecję do grona naszych partnerów – kraj znany ze swojego doświadczenia w operacjach lotniczych. Razem w pełni wykorzystamy potencjał tego samolotu nowej generacji, aby wzmocnić bezpieczeństwo w całej Europie – powiedział Gijs Tuinman, sekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Królestwa Niderlandów ds. zamówień wojskowych i personelu
Z przyjemnością witamy Szwecję w naszym europejskim partnerstwie. Razem wyznaczymy nowe standardy wydajności i interoperacyjności dla naszych najbardziej wymagających misji w nadchodzących dekadach – powiedział generał broni Harald Vodosek, dyrektor ds. uzbrojenia austriackich sił zbrojnych.
Poza wyżej wymienionymi, zamówienia uzyskano z Brazylii (zakontraktowano 19 egz., zamiast pierwotnie 27), Portugalii (6 egz. z opcją na 10 kolejnych), Węgier (2 egz.), Republiki Korei (3 egz.), Czech (2 egz.) oraz nieujawnionego odbiorcy (2 egz.; Maroko?).
Dodatkowo po 3 samoloty zostaną zamówione Słowację i Litwę – podpisanie umów jeszcze nie nastąpiło. Obecnie są one promowane na rynku saudyjskim i szeroko pojętym azjatyckim oraz w indyjskim programie MTA (Medium Transport Aircraft). Samoloty te są też oferowane Polsce w ramach programu Drop (obecnie zamrożonego).
Obecna flota w użyciu operacyjnym wykazała wskaźnik gotowości do wykonywania misji na poziomie 93% i wskaźniki ukończenia misji powyżej 99%. Warto dodać, że 3 lutego br. Embraer świętował 10-lecie od oblotu prototypu samolotu.
C-390 może przenosić większy ładunek w porównaniu do innych średniej wielkości wojskowych samolotów transportowych i lata szybciej i dalej, będąc zdolnym do wykonywania szerokiego zakresu misji, takich jak transport i zrzucanie ładunków i żołnierzy, ewakuacja medyczna, poszukiwania i ratownictwo, tankowanie w powietrzu zarówno jako tankowiec, jak i odbiornik, misje przeciwpożarowe i humanitarne, operowanie na tymczasowych lub nieutwardzonych pasach startowych, takich jak ubita ziemia, gleba i żwir.
Samolot ma 33,5 m długości, 33,9 m rozpiętości skrzydeł i 11,4 m wysokości. Maksymalna masa startowa to 87 t, z czego udźwig wynosi 26 t. Wymiary ładowni to 18,5 x 3,0 x 3,4 m. Zasięg przy 23-tonowym ładunku wynosi 2815 km. Napędzany dwoma silnikami turbowentylatorowymi IAE V2500-E5 o ciągu 139,4 kN każdy, rozwija prędkość przelotową 870 km/h i osiąga pułap 11 000 m.
NEWS | Sweden orders four Embraer C-390 Millennium as part of joint European procurement; contract includes seven additional options paving the way for future acquisitions. Read full news: https://t.co/vjisOrkgcv pic.twitter.com/IyRmHNVc0r
— Embraer (@embraer) October 6, 2025