W środę, 18 czerwca 2025, Ministerstwo Obrony Litwy poinformowało, że rozpoczęło negocjacje z brazylijską spółką Embraer (Empresa Brasileira de Aeronáutica) w sprawie zakupu trzech egzemplarzy średnich, odrzutowych samolotów transportowych C-390 Millenium.
Zdjęcie i grafika: Embraer
Jak poinformował resort obrony w Wilnie, decyzja została podjęta po zakończeniu oceny samolotów oferowanych przez trzech producentów, w oparciu o informacje zebrane w trakcie analizy rynku. C-390 Millenium produkcji brazylijskiej najlepiej spełnia wymagania taktyczno-techniczne. Ma być uzupełnieniem, a nie następcą trzech lekkich samolotów Leonardo Alenia C-27J Spartan. Zasadniczo wzmocnią one potencjał Sił Powietrznych Litwy (Lietuvos karinės oro pajėgos, LK KOP) i zapewnią wysoką interoperacyjność litewskich sił zbrojnych z partnerami z NATO.
Podczas oceny oparto się na wymogach operacyjnych dla samolotów sformułowanych przez LK KOP, a także na parametrach ekologicznych i ekonomicznych samolotu, warunkach dostawy i potencjale współpracy przemysłowej – wzięto pod uwagę gotowość producentów do współpracy z firmami i instytucjami naukowymi działającymi na Litwie.
Kupując nową generację samolotów wojskowych, zyskujemy także strategiczną możliwość transferu wojsk, której niezwykle brakuje sojusznikom NATO w Europie. Potrzebę taką wielokrotnie podkreślano na spotkaniach NATO. Nowy samolot transportowy umożliwi nam szybsze, dalsze i bardziej ekonomiczne przemieszczanie naszych żołnierzy i sprzętu, a jednocześnie wzmocni ogólny potencjał odstraszający Sojuszu. Samolot musi być w stanie przewozić większe ładunki, operować na większych odległościach i być zgodny ze standardami NATO, aby Litwa mogła w pełni uczestniczyć we wspólnych misjach – podkreśliła minister obrony Litwy Dovilė Šakalienė.
Zdaniem ministra o wyborze zadecydowały nie tylko parametry techniczne statku powietrznego, ale także zdeklarowana przez producenta szybkość realizacji dostaw.
Widzimy wyraźnie, jak szybko mogą być potrzebne poważniejsze zdolności – nawet w obecnej sytuacji, gdy konieczne jest przetransportowanie ludzi z niebezpiecznego obszaru lub przeprowadzenie innych pilnych misji. Możliwość wzmocnienia Sił Powietrznych w ciągu najbliższych trzech do dziesięciu lat – jest ważnym czynnikiem – zauważyła minister wraz z innymi instytucjami podczas operacji ewakuacji rodaków w Izraelu.
Ponadto samoloty C-390 Millenium charakteryzują się bardziej efektywnym zużyciem paliwa, mniejszym zanieczyszczeniem i cichszymi silnikami odrzutowymi. Dzięki podobnym cyklom konserwacji jak samoloty cywilne, mogą być efektywnie eksploatowane zarówno w czasie pokoju, jak i w sytuacjach kryzysowych. Ważne było również zaangażowanie producenta w przyczynianie się do wzmocnienia litewskiego sektora obronnego poprzez współpracę przemysłową.
Dokładnie przestudiowaliśmy różne typy wojskowych samolotów transportowych dostępnych na rynku, a nasza ocena wyraźnie wykazała, że C-390 Millenium jest najodpowiedniejszą platformą do spełnienia naszych krajowych wojskowych wymagań operacyjnych. W związku z tym Litwa wybrała spółkę Embraer do dalszych negocjacji i spodziewa się sfinalizować umowę zakupu w nadchodzących miesiącach – dodała wiceminister obrony Litwy Loreta Maskaliovienė.
Jesteśmy zaszczyceni, że zostaliśmy wybrani przez władze Litwy. Ten wybór odzwierciedla zaangażowanie Embraer w umacnianie zdolności obronnych w Europie. W tym względzie C-390, ze swoją wszechstronnością, wydajnością i interoperacyjnością NATO, jest idealną platformą — łatwo dostępną do wykonywania najbardziej wymagających misji, powiedział Bosco Da Costa Junior, prezes i dyrektor generalny Embraer Defense & Security.
3 lutego br., spółka Embraer świętowała 10-lecie od oblotu prototypu samolotu C-390 Millenium. Od tamtej pory, zamówienia uzyskano z Brazylii (zakontraktowano 19 egz., zamiast pierwotnie 27), Portugalii (6 egz. z opcją na 10 kolejnych), Królestwa Niderlandów (5 egz.), Austrii (4 egz.), Szwecji (4 egz.), Węgier (2 egz.), Republiki Korei (3 egz.), Czech (2 egz.) oraz nieujawnionego odbiorcy (2 egz.; Maroko?). Dodatkowo 3 samoloty zostaną zamówione Słowację – podpisanie umowy jeszcze nie nastąpiło. Obecnie są one promowane na rynku saudyjskim i szeroko pojętym azjatyckim oraz w indyjskim programie MTA (Medium Transport Aircraft). Są też oferowane w Polsce w programie Drop.
C-390 może przenosić większy ładunek w porównaniu do innych średniej wielkości wojskowych samolotów transportowych i lata szybciej i dalej, będąc zdolnym do wykonywania szerokiego zakresu misji, takich jak transport i zrzucanie ładunków i żołnierzy, ewakuacja medyczna, poszukiwania i ratownictwo, tankowanie w powietrzu zarówno jako tankowiec, jak i odbiornik, misje przeciwpożarowe i humanitarne, operowanie na tymczasowych lub nieutwardzonych pasach startowych, takich jak ubita ziemia, gleba i żwir.
Samolot ma 33,5 m długości, 33,9 m rozpiętości skrzydeł i 11,4 m wysokości. Maksymalna masa startowa to 87 t, z czego udźwig wynosi 26 t. Wymiary ładowni to 18,5 x 3,0 x 3,4 m. Zasięg przy 23-tonowym ładunku wynosi 2815 km. Napędzany dwoma silnikami turbowentylatorowymi IAE V2500-E5 o ciągu 139,4 kN każdy, rozwija prędkość przelotową 870 km/h i osiąga pułap 11 000 m.
#NEWS | Lithuania has chosen Embraer’s C-390 Millennium Transport Aircraft to strengthen its military readiness. Read full news: https://t.co/J3eTjRaOEp #EmbraerStories #C390 #Millennium pic.twitter.com/vNAgymlWEX
— Embraer (@embraer) June 18, 2025
🇱🇹 Lithuanian MoD starts talks on new military transport aircraft.
✈️ After market assessment, Embraer C-390 selected as best fit for 🇱🇹 needs – a modern, multi-role upgrade for defence: transport, refueling, SAR, firefighting & more.
📸 @embraer pic.twitter.com/KqVKY9KyFx
— Lithuanian MOD 🇱🇹 (@Lithuanian_MoD) June 18, 2025