We wtorek, 7 stycznia 2025, niemiecka grupa Rheinmetall AG poinformowała, że podpisała porozumienie z litewskimi spółkami Epso-G Invest (z grupy energetycznej Epso-G) i zakładami obronnymi Giraitės ginkluotės gamykla w sprawie powołania spółki joint venture Rheinmetall Defence Lietuva do produkcji amunicji artyleryjskiej na Litwie. Porozumienie sfinalizowano 20 grudnia 2024.
Grafika: Rheinmetall AG
Na mocy porozumienia, Rheinmetall AG będzie posiadać 51% udziałów, Epso-G Invest – 48%, natomiast Giraitės ginkluotės gamykla pozostałe 1%. Według wstępnych szacunków łączna inwestycja w zakład może wynieść około 260 mln EUR (1,105 mld zł), co pozwoli na utworzenie 150 nowych bezpośrednich miejsc pracy, a
rozpoczęcie działalności spodziewane jest w 2027 (wcześniej była mowa o połowie 2026 – przyp. red.).
Wcześniej, 29 listopada 2024 grupa Rheinmetall AG podpisała umowę wykonawczą z Ministerstwem Gospodarki i Innowacji Litwy ws. budowy na terytorium tego państwa zakładu produkcji amunicji artyleryjskiej kal. 155 mm. Jest to bezpośredni wynik listu intencyjnego (Letter of Intent, LoI) w tej sprawie podpisanego 16 kwietnia 2024, a następnie protokołu ustaleń (Memorandum of Understandings, MoU) z 3 czerwca 2024, uzyskując status inwestycji strategicznej z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa, co przyspieszyło kroki związane z budową.
Zakład o nazwie Litewskie Centrum Doskonałości Amunicji powstanie w miejscowości Bejsagoła (lit. Baisogala), położonej w okręgu szawelskim, w rejonie radziwiliskim, 31 km na północ od Kiejdan. Na działce o powierzchni 340 ha będzie realizowana produkcja naboi artyleryjskich razem z ich elaboracją ładunkiem wybuchowym. Zakład będzie w stanie produkować dziesiątki tysięcy pocisków artyleryjskich kalibru 155 mm rocznie.
Pod koniec listopada podpisaliśmy umowę dzierżawy działki pod przyszłą fabrykę w rejonie radziwiliskim i zakupu amunicji 155 mm. Dzięki podpisaniu umowy z naszymi litewskimi partnerami zakończyliśmy kolejny bardzo ważny etap i teraz wspólnie zaplanujemy budowę nowej fabryki i przygotujemy ją do działania – powiedział Armin Papperger, prezes zarządu grupy Rheinmetall AG.
Niezależność energetyczna Litwy i bezpieczeństwo są nierozłączne i są to główne kierunki strategiczne grupy Epso-G. W tym projekcie wykorzystamy nasze zgromadzone doświadczenie w realizacji strategicznych projektów infrastrukturalnych w zakresie energii i bezpieczeństwa – dodał Tomas Varneckas, dyrektor wykonawczy Epso-G Invest.
Według Violety Kašėtienė, tymczasowej dyrektor zarządzającej spółki Giraitės ginkluotės gamykla, zaangażowanie zakładu amunicyjnego w ten projekt jest znaczącym krokiem, otwierającym nowe możliwości współpracy z jednym ze światowych liderów w sektorze obronnym. Ten projekt partnerski nie tylko wzmacnia nasze kompetencje i rolę w litewskim przemyśle obronnym, ale także przyczynia się do zapewnienia interesów bezpieczeństwa kraju. Z punktu widzenia ekonomicznego jest to ukierunkowany krok rozwojowy, wzmacniający potencjał litewskiego przemysłu obronnego i promujący jego dalszy rozwój — zauważyła V. Kašėtienė.
Niemiecka inwestycja na Litwie została objęta inicjatywą Zielony Korytarz dla dużych projektów, opracowaną przez Ministerstwo Gospodarki i Innowacji i uruchomioną w 2021. Ułatwia ona inwestorom i przyspiesza rozpoczęcie działalności na Litwie, nadając ich projektom status wagi państwowej i ustanawiając 0% stawkę podatku dochodowego od osób prawnych przez okres do 20 lat.
Warto dodać, że na Litwie powstanie jeszcze jeden zakład zbrojeniowy. 23 września 2024 amerykańska spółka Northrop Grumman podpisała protokół ustaleń z Ministerstwami Finansów oraz Obrony Litwy ws. budowy na terytorium tego państwa zakładu produkcji amunicji średniokalibrowej 30 mm x 173 do armat automatycznych ATK Mk 44S Bushmaster II na kołowych, bojowych wozach piechoty Vilkas (GTK Boxer).