W poniedziałek, 15 kwietnia 2024, premier Donald Tusk podczas spotkania z premier Danii Mette Frederiksen ogłosił, że Polska chce dołączyć do europejskiej inicjatywy kolektywnej obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej European Sky Shield Initiative (ESSI), w której liderem są Niemcy.
Zdjęcia: Krystian Maj/KPRM
Szefowie rządów Polski i Królestwa Danii omówili kwestie bezpieczeństwa w regionie, a także dalszą pomoc Ukrainie i priorytety Unii Europejskiej. Donald Tusk zwrócił uwagę, że Europa potrzebuje skutecznego systemu obrony przeciwrakietowej i przeciwlotniczej.
Sytuacja w naszym regionie, ale także na Bliskim Wschodzie, jest niezwykle trudna. Europa musi zadać sobie pytanie, jak szybko będzie zdolna do efektywnej obrony swoich obywateli. Świat naprawdę stanął na krawędzi. Role są rozpisane i wiadomo, co jest czarne, co jest białe. Pytania już nie są polityczne, tylko logistyczne i praktyczne. Nie ma ważniejszego celu, i będziemy nad tym pracowali także w Unii Europejskiej, aby skorygować paradygmat europejski, który zakładał, że nie będzie wojny i że jesteśmy pod bezpiecznym parasolem Stanów Zjednoczonych – przyznał Premier Donald Tusk.
Jednym z tematów spotkania z Premier Danii były rozmowy właśnie na temat budowy skutecznej obrony przeciwrakietowej i przeciwlotniczej w Europie. Szef polskiego rządu podkreślił, że Polska chce uczestniczyć w pracach nad budową tzw. żelaznej kopuły, razem z innymi państwami UE.
Dania, ale także Niemcy i Wielka Brytania współpracują w Unii Europejskiej nad europejskim systemem obrony przeciwrakietowej i przeciwlotniczej. Atak Iranu na Izrael potwierdził, jak ważne jest posiadanie takiej instalacji. (…) Cieszę się, że Pani Premier pozytywnie zareagowała na moją intencję, żeby Polska dołączyła do tego projektu w Europie – mówił Donald Tusk (Nieudany atak lotniczo-rakietowy Iranu na Izrael).
Ukraina potrzebuje szybkiej i skutecznej pomocy
Premier Donald Tusk podczas licznych spotkań z liderami państw i instytucji europejskiej podkreśla, że wsparcie Ukrainy jest teraz kluczowe. Wszystkie kraje europejskie muszą działać solidarnie. Chodzi również o bezpieczeństwo Polski i całego kontynentu.
W sprawie najważniejszej, jaką jest bezpieczeństwo Europy, potrzeba szybkiej i efektywnej pomocy dla Ukrainy. To też łączy Danię i Polskę. Mamy tutaj identyczne poglądy – podkreślił szef polskiego rządu.
Podczas konferencji prasowej premier Donald Tusk zaznaczył, że nasze kraje, tak jak do tej pory, będą współpracowały nad jasnym stanowiskiem UE wobec wojny w Ukrainie.
Będziemy wśród tych, którzy pomagają i mobilizują innych do pomocy Ukrainie. Dania i Polska wykluczają jakikolwiek inny scenariusz niż ten, dzięki któremu Ukraina utrzyma swoją integralność i niepodległość – zapewnił Donald Tusk.
Premier Królestwa Danii wskazała także, jak bardzo ważne są dalsze dostawy sprzętu dla Ukrainy.
Niemcy już zareagowały, przekazując Ukrainie dodatkowe Patrioty. Powinny za tym iść kolejne dostawy. Dokładnie to jest niezbędne, żeby Ukraina mogła ochronić się przed atakami i zabezpieczać infrastrukturę – powiedziała Mette Frederiksen (Niemcy przekażą Ukrainie kolejny zestaw Patriot).
Polska i Dania uczestniczą już w czeskiej inicjatywie, która skupia się na dostarczaniu Ukrainie amunicji.
Analiza
13 października 2022 podczas nadzwyczajnego spotkania ministrów obrony państw Sojuszu Północnoatlantyckiego w Brukseli, Niemcy ogłosiły inicjatywę ESSI, do której dołączyły wówczas Belgia, Bułgaria, Czechy, Estonia, Węgry, Łotwa, Litwa, Królestwo Niderlandów, Norwegia, Słowacja, Słowenia, Rumunia, Wielka Brytania oraz Finlandia. 15 lutego 2023 do inicjatywy dołączyły Szwecja i Dania, a w lipcu 2023 Austria oraz Szwajcaria.
Inicjatywa ma na celu stworzenie europejskiego systemu obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej poprzez wspólne zakupy systemów uzbrojenia i pocisków przechwytujących przez państwa europejskie. Wzmocni to zintegrowaną obronę przeciwlotniczą i rakietową NATO.
Inicjatywa pozwoli wszystkim uczestniczącym państwom wspólnie opracować system obrony powietrznej z wykorzystaniem interoperacyjnych, gotowych rozwiązań. To wielonarodowe i wieloaspektowe podejście zaoferuje uczestnikom elastyczny i skalowalny sposób na wzmocnienie odstraszania i obrony w sposób skuteczny i opłacalny.
Za słowami poszły czyny. Niemcy, w ramach inicjatywy, zatwierdziły zakupy izraelskiego systemu obrony przeciwrakietowej Arrow-3 (Hetz-3), 1280 pocisków przeciwlotniczych IRIS-T/TCV (Infra-Red Imaging System Tail/Thrust Vector-Controlled) do zestawów IRIS-T SLM, systemu obrony powietrznej krótkiego i średniego zasięgu NNbS (Nah-und Nächstbereichsschutzsystem), czterech baterii systemu MIM-104 Patriot oraz partycypują w zakupie 1000 pocisków przechwytujących PAC-2 GEM-T (zamówiły 500 pocisków).
Austria ogłosiła plany zakupu systemu obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej – obecnie nie dysponują takim systemem uzbrojenia. Nieoficjalnie, kandydatami mają być MIM-104 Patriot i Arrow-3. Zamówiła także 36 zestawów artyleryjsko-rakietowego systemu przeciwlotniczego Oerlikon Skyranger 30, które zostaną zintegrowane z kołowymi transporterami opancerzonymi GDELS Pandur EVO 6×6.
Słowacja oficjalnie jest zainteresowana zakupem systemu MIM-104 Patriot.
Węgry ogłosiły opracowanie, wspólnie z Niemcami, systemu Lynx KF41 Mobile Air Defence Vehicle, wariantu artyleryjsko-rakietowego systemu przeciwlotniczego Oerlikon Skyranger 30 na podwoziu bojowego wozu piechoty KF41HU Lynx.
Finlandia zakupiła izraelski system przeciwlotniczy i przeciwrakietowy David’s Sling.
Dania zamówiła ok. 15 egzemplarzy zestawów Oerlikon Skyranger 30, które zostaną zintegrowane z podwoziem GDELS-Mowag Piranha V. Ich pozyskaniem jest zainteresowana także Litwa, które trafiły by na podwozia kołowych bojowych wozach piechoty Vilkas, czyli GTK Boxer.
Słowenia jest zainteresowana systemem IRIS-T SLM, a zakup tych zestawów ogłosiły wspólnie Łotwa i Estonia.
Norwegia zakupiła kolejne zestawy NASAMS, a deklarację zakupu tego systemu złożyło Królestwo Niderlandów, które inwestuje także w wielowarstwowy system walki z bezzałogowymi systemami latającymi o nazwie ReDrone.
Rumunia zakupi zestawy obrony powietrznej bardzo krótkiego i krótkiego zasięgu (VSHORAD i SHORAD) oraz dokupi trzy kolejne jednostki ogniowe systemu Patriot.
Nieujawnione państwo europejskie, być może członek inicjatywy ESSI, zamówiło z kolei 35-mm artyleryjski system obrony przeciwlotniczej Oerlikon Skynex.
