We wtorek, 2 czerwca 2026, w zakładach szwedzkiej spółki Saab Defence and Security w Linköping-Vårdsberg, w regionie administracyjnym Östergötland, zaprezentowano pierwszy dwumiejscowy wariant najnowszego Gripena przeznaczony dla Sił Powietrznych Brazylii (Força Aérea Brasileira, FAB): JAS 39F, który otrzyma oznaczenie użytkownika F-39F.
Zdjęcia: Saab Defence and Security
Gripen F to dwumiejscowy wariant wielozadaniowego Gripen E, opracowany z myślą o szkoleniu i operacjach nowoczesnych sił powietrznych, łącząc szkolenie konwersyjne z możliwościami bojowymi na tej samej platformie.
Brazylia, jako pierwszy klient, odegrała aktywną rolę we wspólnym rozwoju dwumiejscowego wariantu, umożliwiając bezpośredni udział przemysłu i długoterminową współpracę. Dzięki szeroko zakrojonemu programowi transferu technologii, Brazylia przeszkoliła setki inżynierów i techników, jednocześnie wzmacniając zaawansowaną wiedzę specjalistyczną w zakresie projektowania i rozwoju w ramach krajowej bazy przemysłowej.
Wprowadzenie Gripena F na rynek stanowi wspólne osiągnięcie Saaba, brazylijskiego przemysłu i brazylijskich sił powietrznych, odzwierciedlając głębokie zaufanie, które budowaliśmy przez wiele lat. Wspólne opracowywanie tego samolotu świadczy o dojrzałości tej współpracy. Stanowi on nie tylko wysoce sprawny myśliwiec dla brazylijskich sił powietrznych, ale także namacalny rezultat stałego, wspólnego rozwoju i wspólnych ambicji – powiedział Lars Tossman, szef działu Aeronautics w Saab Defence and Security.
Zaprojektowany z myślą o erze szybkich transformacji, Gripen F oferuje światowej klasy osiągi, czujniki i rewolucyjną architekturę, odzwierciedlając osiągi Gripena E. Dodanie w pełni niezależnego drugiego członka załogi umożliwia wykonywanie misji pod okiem instruktora w pełni bojowym samolocie wielozadaniowym, zapewniając pilotom realistycznych warunków lotu. W rezultacie, adaptacja pilotów i szkolenie przygotowawcze mogą zostać znacznie przyspieszone w porównaniu z konwencjonalnym czasem, jednocześnie zwiększając efektywność operacyjną w środowiskach wysokiego ryzyka dzięki wspólnemu obciążeniu pracą i lepszemu dowodzeniu misją.
Przed ostatecznym dostarczeniem do Sił Powietrznych Brazylii samolot zostanie przetransportowany do szwedzkiego Centrum Testów Lotniczych Saaba, gdzie rozpocznie specjalną kampanię testów w locie.
W 2014 Brazylia zamówiła łącznie 36 Gripenów nowej generacji (28 jednomiejscowych F-39E i 8 dwumiejscowych F-39F) i zgodnie z porozumieniem z listopada 2024 planuje dokupienie 8 kolejnych w ramach opcji na maksymalnie 72 egzemplarze. Dostawy rozpoczęły się w 2020 i do tej pory przekazano 11 samolotów do Eskadry Jaguar 1. Grupy Obrony Powietrznej (1.° Grupo de Defesa Aérea), która stacjonuje w bazie lotniczej Anápolis im. Otávio Lage de Siqueira, leżącej w pobliżu Brasilii. Od lutego br. samoloty wykonują misje w ramach systemu szybkiego reagowania (Quick Reaction Alert, QRA), po niedawnym ukończeniu certyfikacji integracji uzbrojenia i tankowania w locie z KC-390 Millenium.
Partnerem strategicznym Saaba w Brazylii jest Embraer. Zakład montażu końcowego spółki w Gavião Peixoto produkuje samoloty JAS 39E/F Gripen znane lokalnie jako F-39E/F, korzystając z brazylijskiego i międzynarodowego łańcucha dostaw, w tym z konstrukcji lotniczych produkowanych w zakładach Saab w São Bernardo do Campo. Kolejnych 14 samolotów w ramach obecnego kontraktu zostanie wyprodukowanych w tym samym modelu. Linia montażu końcowego w Gavião Peixoto została zainaugurowana 9 maja 2023. Warto dodać, że Szwedzi uruchomili w Brazylii także obiekt badawczy Gripen Design and Development Network (GDDN) oraz testowy Gripen Flight Test Center (GFTC).
25 marca zaprezentowano pierwszy Gripen E wyprodukowany lokalnie w Brazylii.
Saab otrzymał również zamówienia na dwumiejscowe Gripen F z Tajlandii i Kolumbii.
Gripen E/F jest także faworytem w przetargu na Filipinach (wraz z F-16C/D Block 70/72). Wcześniej najnowsze Gripeny były bezskutecznie oferowane na innych rynkach zagranicznych, m.in. w Peru, Kanadzie, Finlandii, Indonezji, Danii, Królestwie Niderlandów, Norwegii, Polsce czy Szwajcarii. Ostatnio pojawiły się doniesienia, że Kanada planuje zakup Gripenów E równolegle z F-35A Lightning II.
🇸🇪🇧🇷Gripen is more than a world class fighter aircraft. Today’s roll-out of Brazil’s first Gripen F marks an important milestone for Swedish-Brazilian defence cooperation. It shows how advanced technology, joint development & industrial trust can build capability over time. (1/2) pic.twitter.com/KRPJGjCYad
— Pål Jonson (@PlJonson) June 2, 2026
Första Gripen F nu presenterad för det brasilianska flygvapnet. En stor dag gör Saab, Sverige och Brasilien. @saab @fab_oficial #Säkpol pic.twitter.com/zxb1mfA7kQ
— Mattias Rådström (@mattiasr70) June 2, 2026
Czytaj także: