W środę, 29 listopada, Ministerstwo Obrony Rumunii poinformowało w mediach społecznościowych o formalnym odbierze pierwszych trzech z 32 zamówionych rok wcześniej używanych, eks-norweskich samolotów wielozadaniowych Lockheed Martin F-16AM/BM Block 20 MLU Fighting Falcon.
Uroczystość pożegnania samolotów odbyła się w norweskiej bazie lotniczej Rygge w pobliżu Oslo. Tym samym rumuńskie wojska lotnicze (Forțele Aeriene Române) stały się użytkownikiem pierwszych egzemplarzy wcześniej należących do królewskich norweskich wojsk lotniczych (Luftforsvaret, RnoAF).
Następnie samoloty zostały przebazowane przez rumuńskich pilotów do 86. bazy lotniczej Locotenent Aviator Gheorghe Mociorniţă, gdzie stacjonuje 53. eskadra myśliwska (Escadrila 53 Aviație Vânătoare). W uroczystości wzięli udział przedstawiciele Norwegii i USA.
Przekazane egzemplarze noszą nowe numery rejestracyjne 1632 (dwumiejscowy F-16BM; eks-norweski 693), 1645 (jednomiejscowy F-16AM, eks-686) i 1624 (F-16AM, eks-293).
Przypomnijmy, że 4 listopada 2022 norweska agencja zakupów obronnych (Forsvarsmateriell, FMA) zawarła umowę o wartości 388 mln EUR (wówczas 1,81 mld zł) z Ministerstwem Obrony Rumunii na sprzedaż 32 używanych samolotów F-16AM/BM Block 20 MLU, na sformowanie dwóch eskadr myśliwskich (Norwegia sprzedała 32 F-16 do Rumunii).
Rząd w Bukareszcie zdecydował się na pozyskanie samolotów w grudniu 2021, które zostały wycofane z eksploatacji w królewskich wojskach lotniczych (Luftforsvaret, RnoAF) z końcem roku. Rumunia wysłała zapytanie o informację w tej sprawie jeszcze w 2020 (Norweskie F-16 dla Rumunii, Norwegia wycofa F-16 do końca roku).
Zawarta rok temu umowa przewidywała również dostawę niezbędnego wyposażenia do obsługi i wsparcia eksploatacji samolotów, usługi serwisowe i szkoleniowe oraz pakiet części zamiennych. Norwegia zobowiązała się do zmodyfikowania oprogramowania samolotów do standardu M6.5.2 (przy wsparciu USA) oraz doposażenia ich zgodnie z wymogami zamawiającego. Prace realizuje spółka Kongsberg Aviation Maintenance Services z siedzibą w Kjeller, należąca do grupy Kongsberg Defence & Aerospace (KDA).
Co ciekawe, dostawy pierwszej partii samolotów zaplanowano na połowę 2023, a drugiej do końca 2024, co oznacza, że nie dotrzymano harmonogramu.
Zdjęcia: Ministerstwo Obrony Rumunii
Do wycofania z końcem 2021 Luftforsvaret dysponowały 44 samolotami F-16AM/BM Block 20 MLU (Mid-Life Update) w jednostkach liniowych oraz 13 egzemplarzami skreślonymi wcześniej ze stanu i nie nadającymi się do naprawy (z łącznie 57 samolotów tego typu). 2 grudnia 2021 agencja FMA ogłosiła sprzedaż maksymalnie 12 samolotów amerykańskiej spółce Draken International, która specjalizuje się w usługach szkoleń pilotów wojskowych (Norweskie F-16 dla Draken International).
24 sierpnia br., norweska telewizja TV2, powołując się na źródła rządowe informowała, że Norwegia miała zgodzić się na przekazanie walczącej Ukrainie części z wycofanych F-16 i dołączyć tym samym do koalicji państw deklarujących dostawy. Oznaczałoby to w praktyce dostawy skreślonych samolotów lub zerwanie umowy z Draken International (co miało zrobić wcześniej np. Królestwo Niderlandów).
Jeśli chodzi o Forțele Aeriene Române, to 32 samoloty eks-norweskie uzupełnią już 17 posiadanych F-16AM/BM Block 15 MLU z oprogramowaniem M5.2R, zgrupowanych w 53. eskadrze myśliwskiej. 14 z nich to samoloty eks-portugalskie, a 3 eks-amerykańskie, pozyskane etapami w 2013 i 2020 oraz wdrażane w latach 2016-2021 w ramach programów Peace Carpathian I i Peace Carpathian II (Modernizacja rumuńskich F-16).
W przyszłości, po 2030, wszystkie z 49 rumuńskich F-16 ma zostać zastąpionych przez nawet 48 samolotów wielozadaniowych nowej generacji Lockheed Martin F-35A Lightning II (Rumunia zakupi łącznie 48 samolotów F-35A Lightning II).
Modernizacja rumuńskich wojsk lotniczych przyspiesza po wycofaniu 15 maja br. z eksploatacji samolotów myśliwskich MiG-21 LanceR w liczbie 13 egzemplarzy (jeden rozbił się 20 kwietnia ub. r. – pilot przeżył). Służba rodziny samolotów MiG-21 w Rumunii trwała 61 lat (Rumunia: MiG-21 LanceR wycofane ze służby).
Tymczasem, 7 listopada br., do europejskiego centrum szkoleniowego F-16, czyli EFTC (European F-16 Training Centre) w Rumunii dotarło pięć niderlandzkich samolotów wielozadaniowych F-16, które będą służyć do szkoleń pilotów ukraińskich i rumuńskich (Niderlandzkie F-16 w centrum szkoleniowym w Rumunii).
Galeria zdjęć:
