W środę, 24 czerwca 2026, Ministerstwo Obrony Węgier poinformowało w mediach społecznościowych, że w 59. Bazie Lotniczej Dezső Szentgyörgyi w Kecskemét wylądowały ostatnie dwa z czterech wydzierżawionych w szwedzkiej spółce Saab Defence and Security samolotów wielozadaniowych JAS 39C Gripen. Pierwsza para przybyła 30 kwietnia br.
Zdjęcia: Ministerstwo Obrony Węgier
Jesteśmy dumni z Węgierskich Sił Powietrznych, które od 20 lat użytkują samoloty Gripen. Dzięki umowie o wsparcie i serwis, węgierska flota Gripenów utrzyma wysoką dostępność i będzie stale modernizowana, aby spełniać wszystkie wymagania misji przez co najmniej dekadę – powiedział Lars Tossman, starszy wiceprezes i dyrektor obszaru biznesowego Saab Aeronautics.
Dzięki temu liczba dzierżawionych przez Siły Powietrzne Węgier (Magyar Légierő) szwedzkich samolotów wzrosła do 18. Jest to efekt umowy z 23 lutego 2024 pomiędzy Saabem a urzędem zamówień obronnych FMV (Försvarets materielverk) przy Ministerstwie Obrony Królestwa Szwecji na przygotowanie 4 samolotów JAS 39C Gripen dla Węgier.
Był to aneks do umowy głównej z w grudnia 2001 dotyczącej dzierżawy 14 samolotów JAS 39C/D Gripen, które w 2006 weszły w skład Eskadry Myśliwskiej Puma z 59. bazy lotniczej Dezső Szentgyörgyi. Jeden samolot utracono 19 maja 2015, dwumiejscowy JAS 39D o nr 42), który został zastąpiony dostarczonym w lipcu 2016 samolotem o nr 44.
Aneks do umowy na cztery dodatkowe samoloty został podpisany przez Ministerstwo Obrony Węgier i FMV w dniu 23 lutego 2024. Dzięki tej nowej zmianie umowy Węgry będą eksploatować więcej samolotów bojowych w celu ochrony i obrony przestrzeni powietrznej Węgier i NATO.
Saab ma obecnie umowę z FMV dotyczącą wsparcia dla węgierskich samolotów Gripen i Saab jest gotowy zapewnić dodatkowe modernizacje i wsparcie dla węgierskich myśliwców po 2035.
Saab i węgierskie Ministerstwo Obrony podpisały również protokół ustaleń dotyczący rozwoju zaawansowanych technologicznie obszarów przemysłowych i potencjału myśliwców. Współpraca obejmuje wsparcie przy tworzeniu Centrum Doskonałości technologii VR na Węgrzech.
W Europie poza Węgrami, samolotami Gripen C/D dysponuje Szwecja w liczbie 71 egzemplarzy (z 204 pierwotnie zakupionych). Samoloty mają pozostać w służbie do lat 2030. Potem zostaną zastąpione przez 60 jednomiejscowych JAS 39E Gripen (z opcją na 10 kolejnych). 6 października 2023 Saab przekazała FMV pierwszy seryjny egzemplarz nowego Gripena.
Drugim użytkownikiem jest Republika Czeska, która także wydzierżawiła 14 egzemplarzy. Jednak do 2035 wszystkie samoloty zostaną zastąpione przez 24 fabrycznie nowe samoloty Lockheed Martin F-35A Lightning II. Dlatego w ubiegłym roku zdecydowano o przedłużeniu dzierżawy 12 z 14 Gripenów.
Wkrótce dołączy do nich Ukraina, która otrzyma od Szwecji 16 używanych JAS 39C/D Gripen w ramach 22. pakietu pomocy wojskowej o wartości ok. 2,3 mld EUR oraz zamówi 20 fabrycznie nowych JAS 39E Gripen ze środków z unijnej pożyczki.
Czytaj także: